DE VERKIEZINGSSTRIJD GESTREDEN

Deze rubriek dient om in te gaan op een aktuele gebeurtenis of ontwikkeling. Dat heeft meestal als konsekwentie dat je tot het laatste moment moet wachten met de keuze van je onderwerp. Deze keer een nabeschouwing over de verkiezingen. Dagelijks stonden er verslagen van verkiezingsbijeenkomsten in de kranten. Verkiezingsbijeenkomsten, waarop al of niet krasse uitspraken werden gedaan, die — al naar gelang de marktwaarde — gretig door de persmensen werden genoteerd.

Op het moment dat jullie deze pagina's lezen zijn de propagandamachines, die op volle toeren hebben gedraaid, stilgezet. Jullie weten dan ook de uitslag van de verkiezingen. De periode van enquêtes en prognoses is weer voorbij. De verkiezingsuitslag zal wel de nodige verrassingen hebben opgeleverd en onverwachte verschuivingen te zien hebben gegeven. Ook de richting van de verschuivingen is zichtbaar geworden. Is de konfessionalisering doorgezet? Zijn we verder naar links geschoven? Heeft de RPF een reformatorische versterking of een reformatorische versplintering ten gevolge gehad? Vragen die allemaal bij verschijning van dit nummer van een antwoord zijn voorzien. De vraag naar de juistheid van de wijze van het voeren van propoganda en de inhoud ervan zal in diskussie komen, vooral als er sprake zal zijn van stemmenverlies.

propaganda

Het gaat in het voeren van propaganda om het vergroten van de aanhang evenals het in de reklame gaat om de vergroting van de omzet. Het gaat om de gunst van de kiezers. Op alle mogelijke manieren wordt daaraan gewerkt. De ene partij gebruikt daarbij een bus, de andere een echte paardetram en een derde een rondvaartboot. De kandidaten zijn het ene moment in de kantine van een fabriek, het andere in de aula van een scholengemeenschap en een volgend moment bevinden ze zich tussen de winkelende mensen of op de markt, waar de „politieke" gulden misschien ook een „daalder" waard blijkt te zijn. Allerhande propagandamateriaal wordt al reizend en pratend uitgedeeld.

Er is ontzettend veel geld besteed aan de verkiezingskampagnes, die tegenwoordig veelal in handen worden gegeven van reklamedeskundigen. Er worden aanwijzingen gegeven voor de te houden redevoeringen, voor het gedrag van de kandidaten en misschien zelfs voor de door hen te dragen kleding. Het gaat er in alles om de partij een gezicht te geven, dat aanspreekt. De partijen worden vereenzelvigd met personen. Men stemt tegenwoordig meer op een persoon dan een partij. Typerend is een uitspraak die ik las t.a.v. een lijstaanvoerder: „Die partij kan best goed zijn, maar die kop deugt niet." Ook de gevatheid in diskussie wordt hoger aangeslagen dan politieke kennis en uitgangspunten. Het is duidelijk dat de televisie hierin een belangrijke rol speelt. De mens van de 20e eeuw is steeds meer op het visuele ingesteld. Van deze instelling, die een verzwakking van het oordeel met zich mee heeft gebracht, wordt deskundig gebruikt gemaakt. Daarom is niet geheel ten onrechte het woord „demagogie" (= volksmennerij) gebruikt in verband met de gevoerde verkiezingsstrijd. Een belangrijk doel in de verkiezingsstrijd is het vermijden van onjuiste beeldvorming.

Deze tendens is versterkt door allerlei ontwikkelingen in de afgelopen jaren, zoals de toename van de welvaart, d.e voortschrijdende ontkerstening, de menselijke mondigheid, de vervaging van verschillen, en de afkeer van het bestaande en traditionele.

anti-propaganda

Toch kon de ongewenste beeldvorming niet altijd vermeden worden. Diverse partijen kregen daarmee te maken: het bekladden van huizen van lijsttrekkers, het verstoren van bijeenkomsten, het ingooien van ruiten, het doen van te boute uitspraken en het uiten van scheldwoorden. Daardoor kwamen diverse partijen in een ander daglicht te staan dan ze wilden. Ik denk bijvoorbeeld aan de rol van PvdA in ordeverstoringen van CDA-bijeenkomsten. De aantrekkingskracht van de CDA werd vergroot, maar tegelijkertijd ook de afkeer van de PvdA. Door uitspraken van Aantjes en Van Agt kwam er duidelijk een gespleenheid in de CDA openbaar. Wiegel en Van Agt moesten wel de meeste scheldwoorden inkasseren. Een treffende reaktie van Van Agt was: „Al wie zo op ons schimpt of scheldt, zegt meer over zichzelf dan over ons." Al deze ontsporingen zijn vaak het gevolg van het spel dat men met de kiezers speelt, zonder de spelregels op de juiste wijze te hanteren. Zo dreigt men zelf een speelbal te worden van de welwillendheid van de kiezers.

SGP-propaganda

Uiteraard, heeft ook de SGP de taak haar boodschap zo goed mogelijk te „verkopen". Niet door te spekuleren op een stuk image of gunst van de kiezers. Het gaat in de eerste plaats op de handhaving en doorwerking van de beginselen. Die beginselen moeten we zo goed mogelijk presenteren, omdat ze in het belang van de naasten zijn. Daartoe mogen we alle geoorloofde middelen gebruiken. Geoorloofd is „alles wat waarachtig is, al wat eerlijk is, al wat rechtvaardig is, al wat rein is, al wat lieflijk is, al wat wel luidt." (Fil. 4 : 8). Onze propaganda moet uitnodigen tot lezen. We moeten voorkomen dat het rechtstreeks verdwijnt in de prullebak. Daar kunnen we niet alles, maar wel heel veel aan doen. Onder het motto „Gerechtigheid verhoogt een volk" heeft de SGP een betere verkiezingskampagne gevoerd dan ooit. Een keurige eigentijdse folder werd samengesteld, die cjua lay-out uitnodigde tot lezen. Een goed doordachte advertentie verscheen op gezette tijden in de dag-en weekbladen. Het geheel droeg een professioneel karakter. Dat was beslist noodzakelijk en dat blijft in de toekomst noodzakelijk. Beseffend dat we ondanks onze aktiviteiten altijd afhankelijk blijven van Gods zegen, moeten we onze verantwoordelijkheid verstaan en onze talenten daartoe dienstbaar stellen.

Tijdens het schrijven van deze opinie schoot me een antwoord van Mr. H. van Riel in gedachten op de vraag: Wat vindt U van de SGP? Zijn antwoord luidde: „Mij zeer sympathieke groepering. Eén van de zeer weinige partijen in Nederland met echte ideologische achtergronden en een vaste gefundeerde overtuiging. Nationaal betrouwbaar en afkerig van revolutie. Gezonde denkbeelden op sociaal-en ekonomisch gebied. Alleen vrees ik dat de ontbindingsverschijnselen in de samenleving zelfs de SGP-jeugd niet ongemerkt voorbij zullen gaan." Daarom mijn vraag betreffende de SGP-propaganda: waar bleef de speciaal op de jeugd gerichte propaganda? Over de anti-propaganda in de SGP is al eerder geschreven.

Gaf je acht — acht op Gods beloften en geboden, acht op wat God in het verleden voor land en volk deed — je stem? Wees je met de stem de weg naar: tot de Wet en de Getuigenis en anders geen dageraad?

Na het schrijven van dit artikel werd bekend dat de propaganda-machines na de afschuwelijke gijzeling door Zuid-Molukkers twee dagen voor de verkiezingen op het alleronverwachts stilgezet zijn. Het valt niet te voorspellen wat de invloed van deze gebeurtenissen op de verkiezingen zal zijn. Hopenlijk is alles wanneer jullie dit lezen ten goede gekeerd, maar op het moment dat we dit schrijven ziet de toestand er erg somber uit. We hopen en bidden dat het voor de onschuldige gegijzelden goed mag aflopen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen