DREIGENDE TEKENEN

Er is niets nieuws onder de zon: dat ge ook voor de gedachte dat de eindtijd nabij Altijd is er naar tekenen gezocht die het eir aan zouden geven; hoe sterk was de verwa< ting van het naderend einde niet toen het j; 1000 naderde. Wel kan men stellen dat onze tijd deze eindtijd op niet-religieuze n nier wordt verwacht; men ziet de tekenen \ de eindtijd niet meer als de aankondiging \ de Laatste Dag, maar men verwacht van een niet-christelijke levensbeschouwing c allesomvattende en geheel het leven vern tigende ramp. Op wetenschappelijke wi wordt ons voorgerekend dat de aarde h; ondergang tegemoet gaat; vaak wordt hi aan nog vanuit de visie van de wetenscha] mensen een oplossing voorgesteld. Het beho geen betoog dat hierbij voor de geloofsov tuiging dat God de wereld regeert geen pla is.

In dit artikel wil ik aandacht besteden £ enkele problemen die vooral door het rapp van de Club van Rome in de belangstelli gekomen zijn, namelijk de bevolkingstoenar de milieuproblematiek, de schaarste £ grondstoffen en de dreiging van de (atoo oorlog.

De Club van Rome

Het is het rapport van de Club van Ro geweest, dat voor het eerst op zo'n gr< schaal de toekomst van de wereld aan orde heeft gesteld. Via een model van 1 wereldgebeuren werden de groottte van wereldbevolking, de industriële produktie, grondstoffenvoorraad, de beschikbare hoeve beid voedsel en de milieuvervuiling in h onderlinge afhankelijkheid nagegaan voor e periode van enkele tientallen jaren na : Een ding stond vast: als er niets wezenli, veranderde, d.w.z. als de bevolkingsgroei tc nam, de industrie steeds meer goederen p] duceerde, zou er onverbiddelijk een ramp v onafzienbare afmetingen volgen. Honge nood, dood en ziekte door vervuiling en oc logen zouden de wereldbevolking zeer st< reduceren, ja misschien zelfs vernietigen, leen een verminderen van de groei (en d vooral van de bevolking) kon redding bre gen. Dit alles werd gestaafd met een sto vloed en cijfers en grafieken, en het feit c hier met de komputer gerekend was maal voor velen (niet geheel ten onrechte) het £ zag van het rapport nog groter. Er is v vele kanten kritiek gekomen; om maar eni dingen te noemen: de grondstoffenvoorra was te pessimistisch geschat; het model w te veel afgeleid uit gegevens die wèl voor westerse landen gelden, maar zeker niet zc der meer op de ontwikkelingslanden v toepassing zijn, en zo meer.

verdienste van het rapport blijft, dat het het denken over bovenstaande proble-•n heeft gestimuleerd.

bevolkingsproblematiek

kele cijfers, die aangeven hoe snel de huidige wereldbevolking groeit in vergeving met vroeger. Naar schatting leefden er rond 1650 zo'n 500 miljoen mensen de aarde. In 1850 waren dat er ongeveer een miljard, terwijl in 1930 een getal n twee miljard inwoners bereikt was. Binnen niet al te lange tijd zal de vier Ijard overschreden worden. Dat betekent dus dat de verdubbeling van de wedbevolking in steeds kortere tijd zijn beslag vindt.

men deze lijn doortrekt komt men tot de schatting van een getal van zeven ljard omstreeks het jaar 2000. Nu verschillen de getallen die ons worden voorgeïoteld nogal, maar dat (zonder ingrijpende veranderingen) binnen afzienbare tijd wereldbevolking verdubbelen zal lijkt vast te staan.

erbodig te zeggen, dat we hier puur menselijk aan het redeneren zijn; ook hier ct de mens, maar beschikt God. Schrijnend is ook het woord: bevolkingspromatiek. Hoezeer is door de onderlinge wedijver en afgunst het bij elkaar wonen i veel mensen tot een moeilijke, haast onmogelijke zaak geworden,

danig, dat het gebod: „Gaat heen en vermenigvuldigt U" een schijnbaar onopbaar probleem geworden is.

et wereldvoedselvraagstuk

t rapport van de Club van Rome is zeer somber hierover; men schat dat zelfs alle beschikbare landbouwgrond wordt gebruikt er tengevolge van de bevolkingsname binnen een afzienbare tijd op wereldwijde schaal hongersnood zal zijn. deren wijzen er op, dat hoewel er zeker veel meer voedsel te produceren is dan nu toe gebeurt (Nederland:5500 kg. tarwe per hektare; in ontwikkelingslanden:10 kg.) er zo veel moet veranderen op korte termijn in gebruiken en landbouwvoonten, dat dit voor de hele wereld een onmogelijke opgave lijkt. Sommigen llen voor om maar een gedeelte van de armste landen aan hun lot over te laten, dat daar toch niets meer te redden valt.

ondstoffen

hoeveelheid grondstoffen is eindig, beperkt, omdat, immers de wereld een be-•kte omvang heeft, en lang niet alles wat aanwezig is ook uit de bodem gehaald i worden; hetzij omdat het technisch onmogelijk is, hetzij omdat het te duur is. laatste tijd zijn we er wel erg duidelijk achter gekomen hoezeer ons wel en e afhangt van de aanvoer van aardolie en aardgas. Hier is evenals bij vele an-•e grondstoffen, niet alleen de beschikbare hoeveelheid van belang, maar vooral c de verdeling van de winplaatsen. Tot voor kort dacht men dat als de fossiele mdstoffen op zouden raken, de kernenergie in voldoende mate ter beschikking i zijn. Het ziet daar echter niet naar uit. Wat de kernenergie betreft zijn er twee ; wikkelingen aan de gang. Het proces, dat kernsplijting wordt genoemd. Hierbij rden grote atoomkernen van b.v. een uraniumisotoop in kleine brokstukken geeten, waarbij veel energie maar ook radioaktieve straling vrijkomt. Deze methode het verst ontwikkeld. In Amerika vindt al een vrij groot gedeelte van de elektrieitsopwekking op basis van kernenergie plaats. Het probleem is echter, dat de mdstof uranium schaars is. Weliswaar kan men via zogenaamde kweekreaktoï, veel efficiënter werken, maar een groot gevaar is dan dat daaruit ook een mdstof ontstaat waar vrij „eenvoudig" atoombommen uit kunnen worden geakt. Onlangs stond in de krant dat nog niet zo lang geleden een hoeveelheid ijtbaar materiaal was „verdwenen", en dat gevaar neemt alleen maar toe met de 'spreiding van d.e kernenergie. Werkelijk onvoorstelbare chantage zou kunnen rden gepleegd door terroristische benden die de beschikking zouden krijgen over i atoombom. Daarnaast ontstaat radioakticf afval, dat soms eeuwen lang gevaar jft opleveren. Radioaktieve straling heeft o.a. invloed op de chromosomen, waar-Dr de kans op een misvormd nageslacht toeneemt.

t andere proces waarbij energie opgewekt kan worden, is de kernfusie. Hierbij elten kleine atoomkernen samen tot grotere. Dit is nog in een zeer vroeg stadium van ; wikkeling. Er zijn geleerden die van mening zijn dat het wellicht een onhaal-: e zaak zal blijken te zijn, deze energiebron te gaan gebruiken.

Al met al verloopt de overgang van fossiele brandstoffen naar kernenergie n bepaald zo vlot als vroeger wel gehoopt werd. Van de alternatieve energiebronn zoals zonenergie wordt ook nog niet zoveel verwacht, althans op korte termi Het is niet voor niets, dat pres. Carter in zijn plannen zo de nadruk legt op energi bezuiniging. De energievoorziening is veel onzekerder, dan we ons willen realisere

Milieuverontreiniging

In de natuur bestaat een evenwicht tussen de daarin levende planten en dieren het milieu waarin deze voorkomen. Weliswaar kunnen er veranderingen optred< maar na enige tijd komt de natuur weer tot een zekere mate van evenwicht. : mens heeft dit op vele plaatsen drastisch en soms misschien zelfs onherstelbaar v* stoord. Verstoring van evenwicht treedt b.v. op als een schadelijk insekt in e bepaalde streek niet meer door natuurlijke vijanden in toom wordt gehouden zich onbeperkt kan uitbreiden.

Er zijn verontreinigingen die direkt giftig zijn: stikstofoxiden en zwaveloxid (gassen die bij verbranding vrij komen) hebben een meer direkte uitwerking. Da r naast is er een minder opvallende, maar waarschijnlijk niet minder grote bedr ging door het zich ophopen van kooldioxide (koolzuur).

Dit komt vrij als hoofdprodukt bij alle verbrandingen van de fossiele braii stoffen. Nu wordt in een evenwichtsituatie het kooldioxide weer opgenomen dc de planten en bij de fotosynthese omgezet in zuurstof en organisch materiaal. Daarnaast kan een grote hoeveel oplossen in de zeeën. Het lijkt nu echter zo zijn, dat er veel meer koolzuur wordt gevormd dan opgenomen, zodat de tot; hoeveelheid in de atmosfeer toeneemt. Dan zou de atmosfeer „dikker" worden, meer warmte kunnen vasthouden, zodat tengevolge hiervan de temperatuur op aai hoger wordt. Dit heeft ingrijpende gevolgen voor het klimaat en daarmee voor landbouw.

Een andere belangrijke verontreiniging is die van 1 oppervlaktewater door fosfaten uit wasmiddelen nitraten uit o.a. kunstmest. Hierdoor ontstaan gevai voor de drinkwatervoorziening en voor de landbo

De atoombewapening

Welhaast de grootste dreiging lijkt te komen van kernbewapening. Aan de ene kant ligt, o.a. door schaarste aan grondstoffen en vooral ook het voorl men hiervan juist in ontwikkelingslanden de konfli! stof hoog opgetast; anderzijds zijn er, om maar e getal te noemen, per aardbewoner voldoende atoo wapens aanwezig om hem twintig maal te doden. H de bom van Hiroshima een kracht van 20.000 1 TNT, er zijn nu atoombommen met een totale krai van 75 miljard ton TNT.

Aan de ene kant schrik je als je telkens weer le van doorbraken bij de ontwikkeling van nieuwe v pens, waardoor naar het schijnt een der twee parti; de overhand krijgt. Anderzijds lijken we wel afj stompt, waardoor de verschrikkelijke realiteit van alles niet tot ons doordringt. In wezen betrouwen maar al te zeer op de wederzijdse afschrikking; J idee dat beide partijen beseffen dat er geen overw naar zal zijn bij een kernoorlog. Maar wat als een der partijen meent voldoer voor te liggen? Wat b.v. te denken van de schuilkelders, die in Rusland wèl, maar het westen niet of nauwelijks aanwezig zijn? Denk ook aan het Middenoosten Afrika waar het volop gist. En hoezeer zijn we allen erbij betrokken. Er is niet zov nodig (denk aan de oliekrisis) om het hele gebouw van de welvaart, maar missch zelfs van ons bestaan in elkaar te doen storten.

Hongersnood, aardbevingen, oorlog en dreiging van oorlog, vernietiging van het r lieu: dreigende tekenen van de eindtijd die er misschien al is. Maar zeker van i einde van de tijd. die komt. Verstaan wij die tekenen?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen