TERUG NAAR DE NATUUR

Terug! Een kreet die men tegenwoordig nogal eens kan horen. Op grote aanplakbiljetten staat te lezen: terug naar de natuur, terug naar de Bijbel!

Wat is dit toch? De mens, die juist altijd vooruit wil, wekt zijn medemensen op om terug te keren. Jarenlang heeft men toch genoeg gehad aan de techniek en de wetenschap. Men dacht er zelfs alles mee te kunnen beheersen en verklaren. Het lijkt alsof de mens zich ineens bewust wordt, dat de aarde niet voor eeuwig blijft bestaan, maar dat er „grenzen" zijn. Hoeveel „groten in de wereld" houden zich niet met dit vraagstuk bezig? Denk bijvoorbeeld aan de Club van Rome. Ook premier Ghandi van India heeft zich nogal in deze problemen verdiept en heeft eens gezegd: , , De moderne mens moet de band herstellen met de natuur en het leven”.

Ook onder veel jongeren is onrust te bemerken Dver de huidige gang van zaken. Is het, omdat zij vrezen voor de toekomst die zij tegemoet gaan?

3p allerlei gebied worden alternatieve groepen gevormd. Ook op het gebied van de landbouw tomt dit openbaar. Op diverse landbouwscholen worden lezingen, studiedagen e.d. gegeven over ilternatieve landbouwmethoden.

Alternatieve landbouw, noodzaak of fiktie?

De alternatieve landbouw is de laatste tijd in ; oenemende mate in de belangstelling gekomen. Deze belangstelling werd sterk gestimuleerd door iet rapport dat de Commissie Onderzoek Biologische Landbouwmethoden in november 1973 uitgaf op verzoek van het Ministerie van Landbouw ïn Visserij. Met de toenemende belangstelling verhevigde ook de diskussie over de betekenis, lie de biologische landbouw in de toekomst zou tunnen hebben.

De alternatieve landbouw is het meest bekend als „landbouw waarbij geen gebruik wordt gemaakt van kunstmest en bestrijdingsmiddelen". Deze beschrijving geeft echter veeleer aan, wat alternatieve landbouw niet is dan wat zij wel is. In de alternatieve landbouw wordt in principe de bemesting gebaseerd op het gebruik van organische mest, d.w.z. gekomposteerde dierlijke mest en plantaardige afval. Men streeft ernaar in deze behoefte te voorzien uit het eigen bedrijf. Het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen wordt in principe helemaal vermeden. Men tracht planteziekten te voorkomen door de weerstand van het gewas optimaal te maken in plaats van de symptomen ervan te bestrijden.

Uit onderzoekingen blijkt het volgende: De biologische landbouw geeft redelijke resultaten, maar de landbouw is zo sterk verweven met ekonomische, kulturele en politieke omstandigheden, dat het bijna onmogelijk is om te overzien welke ontwikkeling er vanuit de alternatieve benadering van de landbouw tot stand kan komen bij toepassing op grote schaal.

Toch bestaat er voor deze methode meer belangstelling dan men denkt. Dat blijkt wel uit het feit, dat de Internationale Federatie van biologische landbouworganisaties haar aktiviteiten gaat uitbreiden. Er werd besloten het onderzoek naar milieuvriendelijke landbouw te stimuleren, een aangepaste agrarische techniek te ontwikkelen, een nieuwsbrief en een tijdschrift uit te geven en kursussen en studiedagen en dergelijke op te zetten voor boeren en andere geïnteresseerden. De konferentie richtte een open brief aan alle regeringen, waarin ze ondermeer zegt, dat boeren in heel veel landen al door hun dagelijkse arbeid bewijzen, dat landbouw kan samenwerken met de natuur en

niet tegen de natuur behoeft in te gaan. Deze belangstelling voor de biologisch-dynamische landbouwmethode bestaat vnl. in Nederland, Zwitserland, Zweden en Canada. De belangstelling voor de alternatieve landbouwmethode hangt samen met de overtuiging dat er ingrijpende veranderingen nodig zijn, vooral met het oog op de eindigheid van de delfstoffen, de milieuvervuiling, de onderontwikkeling van de arme landen, de verarming van het landschap, de kwaliteit van de levensmiddelen, e.d.

De alternatieve landbouw wil daarbij meer aandacht vestigen op de plaats die de mens binnen de natuur heeft. Men legt de nadruk sterk op de verantwoordelijkheid van de mens tegenover de mensheid en de natuur. Helaas is het uitgangspunt voor deze andere aanpak vaak meer het humane denken, dan de bijbelse gedachte, dat de mens als rentmeester verantwoording schuldig is aan zijn Schepper. Elders in dit nummer zal duidelijk worden dat het ook anders kan.

Er moet echter ook gezegd worden, dat het streven naar een goede verhouding tussen veebestand, landbouw-, weidegrond en de omringende bomen een goede zaak is. Het uitoefenen van de biologisch-dynamische methode in de praktijk kost echter zeer veel geld en is moeilijk te verwezenlijken. Er zijn dan ook verscheidene mensen in de agrarische sektor die van deze methode zijn teruggekomen.

Reform, ... de weg naar een betere voeding?

Uit het hoofdstuk van de biologisch-dynamische landbouw vloeit voort het probleem aangaande de kwaliteit van de levensmiddelen.

Op het terrein van de voeding voor de mens komen eveneens alternatieve groepen naar voren. Zo wordt her en der reklame gemaakt voor de bekende Reformhuizen en voor de Demeter-voeding. Steeds meer wordt er gewaarschuwd tegen het eten en drinken van bepaalde produkten, omdat ze onze gezondheid in gevaar brengen. Er heerst in brede kringen ongerustheid over de kwaliteit van onze voedingsmiddelen in het algemeen, maar dit is in de meeste gevallen onjuist. De onjuiste keuze van het voedingspakket is een veel groter zorgenkind.

De Reformhuizen leggen sterk de nadruk op het eten van produkten, die biologischdynamisch geteeld zijn. Deze produkten zijn dus gifvrij verbouwd en er wordt aan gewerkt om de natuurlijke kwaliteiten te handhaven. Iedere toevoeging ter verfraaiing, kleuring of konservering wordt uitgesloten. Men dienst volgens deze alternatieve instanties het beste voedsel te kiezen. Dus: het minst bewerkt, verwerkt en gekonserveerd, bewaard onder kondities die de voedingswaarde niet doen verminderen, dat het genietbaar blijft en waarmee sterke, gezonde lichamen kunnen worden opgebouwd.

Velen zijn erg enthousiast over deze voeding en vinden aan de normale levensmiddelen weinig lekkers meer. Sommige produkten zijn inderdaad goed te eten. Maai daar staat tegenover, dat ze aanzienlijk duurder zijn dan de gewone levensmiddelen Het zal voor een „flink" gezin in het algemeen dan ook te duur zijn om dagelijks deze artikelen te gebruiken.

Dat het eten van uitsluitend dergelijke produkten goed zou zijn, wordt wel een; te veel overdreven. Een professor aan de Universiteit van California heeft onlang! gezegd, dat de mens in zijn lichaam een natuurlijk afweersysteem heeft, waardoor narigheid veroorzaakt door kleine hoeveelheden gifstoffen, die in hoge dosis noodlottij zijn, voorkomen wordt. Volgens deze professor zijn „natuurlijke" giften in voedse (zoals bijvoorbeeld in aardappels solanine en in vis arsenicum) voor ons veel gevaar lijker dan de chemische middelen die de voedingsindustrie toevoegt, omdat die che mische middelen eerst grondig moeten worden onderzocht voor het gebruik ervai wordt toegelaten.

Zo zie je, hoe betrekkelijk dit allemaal is. De een beredeneert, dat het wetenschap pelijk juist is, de ander dat het onjuist is.

Toch moeten we ons ervan bewust zijn, dat we ook ten opzichte van het natuurlijk bestaan onze verantwoordelijkheid dragen. We kunnen deze zaken dan ook niet z maar aan ons voorbij laten gaan. Ik geloof echter, dat de achtergrond van al di denken en handelen niet Gods Woord is, maar het humanisme. Er wordt gezinspeel op de verantwoordelijkheid van de mens ten opzichte van de mensheid en de natuuj Over verantwoordelijkheid ten opzichte van God wordt niet gesproken.

Daarom kan bijvoorbeeld een boer die op zijn land de modernste landbouwwerk tuigen heeft zich afhankelijker van God weten, dan de boer die op zijn verantwoor

handelen vertrouwt. Het belangrijkste is niet, op welke manier we het doen, maar of liet alles geschiedt in afhankelijkheid en ter ere van God.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen