„HET IS EEN GROF ONRECHT TE BEKNIBBELEN OP DE RECHTVAARDIGE VERGELDING VAN HET GEPLEEGDE KWAAD”

De oude palen niet terugzetten

De Spreukendichter waarschuwt dat wij de oude palen niet moeten terugzetten. Dat gold voor hem in meest letterlijke zin. Want hij zegt dat zijn hoorders ook niet op de akkers van de wezen mogen komen. Dit woord is evenwel ook van toepassing op leer en leven van gelovigen en van iedereen. Immers gehoorzaamheid aan Gods geboden betaamt alle mensen. Wanneer op terrein van geloofsleer en belijdenis de palen worden verplaatst heeft dat voor het leven in de meest uitgebreide zin van het woord gevolgen, dikwijls zeer vérstrekkende.

De moderne leefwereld: het hiernamaals

Kenmerkend voor onze tijd is de verenging van het bestaan binnen de horizon van die sfeer die de mens met zijn zintuigen kan waarnemen. Populair uitgedrukt is onze totale leefwereld het hiernamaals. Filosofisch uitgedrukt heet dat de antimetafysische tendens. Achter, boven of verder dan de natuur bestaat er niets. Geen dèarnamaals. Zelfs God bestaat niet. Een van de gezaghebbende filosofen heeft beweerd, dat tot het essentiële van de mens behoort zijn vrijheid.

Daar gaat hij als dogma, als grondbeginsel van uit. Zou er een God bestaan, dan zou de konsekwentie zijn dat het uit was met 's mensen vrijheid. Derhalve bestaat er geen God.

Hoe volstrekt anders is het uitgangspunt van onze Geloofsbelijdenis: „Wij geloven allen met het hart en belijden met de mond dat er is een enig en rechtvaardig geestelijk Wezen, 't welk wij God noemen”.

De duivel door Beëlzebul uitwerpen?

Wanneer men niet aannemt dat er een God is, vallen ook hemel en hel weg, om maar niet meer te noemen. Dit zijn opvattingen die in brede kring worden gehuldigd. Overigens zijn dit soort beschouwingen oud als de wereld. De psalm heeft het over de dwaas die in zijn hart zegt dat er geen God is. Een andere psalm heeft het over mensen, die deze wereld voor hun heil goed achten en geen deel dan in dit leven wachten. Voor mensen die van deze geloofsartikelen uitgaan, is een straf als de doodstraf onaanvaardbaar. Er is wel eens, en terecht, beweerd dat de vroegere mens op heel andere voet leefde met de dood dan de moderne. Voor de moderne mens is de dood het einde van alles. Men acht de doodstraf dan ook volstrekt inhumaan. Doodslag met doodstraf tegengaan, zou zoveel zijn, als de duivel door Beëlzebul uitwerpen.

Verzet tegen de doodstraf

Geen wonder dat de eerste protesten tegen doodstraf opklonken ten tijde van Verlichting en Humanisme. De eerste die stormliep tegen de doodstraf was Caesar, te weten de Italiaan Caesare Beccaria, die in 1764 een boek schreef over misdrijven en straffen. Nadien was het pro en contra niet van de lucht. Geleidelijk werd in zogenaamde beschaafde of verlichte landen de doodstraf afgeschaft. In ons land gebeurde dat in 1870. Wanneer we literatuur over de doodstraf in ons taalgebied ter hand nemen, zullen we zien dat rond dit jaartal een hele lawine van literatuur kwam opzetten. Wanneer we studie maken van dit onderwerp, moeten we een overzicht samenstellen van landen waar de doodstraf wel, en waar die niet is afgeschaft. We zullen snel ontdekken dat in vele landen de doodstraf nog bestaat. O.a. in de Verenigde Staten, althans in sommige staten zoals wij dezer dagen hebben kunnen lezen.

Gary Mark Gilmore

In de staat Utah werd op zijn verzoek de 36-jarige Gary Mark Gilmore door een vuurpeleton geëxecuteerd. Met opzet heb ik geschreven: op zijn verzoek. Want het is merkwaardig dat felle tegenstanders van de doodstraf vanwege humane motieven met euthanasie niet de minste moeite hebben. Om dan nog te zwijgen van abortus. In zijn pro en contra is de mens dikwijls geducht inkonsekwent. Dit komt omdat hij volgaarne loopt op het ritme, dat in de wereld heerst.

In Europa en zelfs binnen de EEG zijn er landen die de doodstraf nog kennen. Cyprus, Griekenland, Frankrijk, Ierland en Turkije. In vele landen is de diskussie nog steeds niet verstomd. In Engeland vond nog niet zo lang geleden een stemming plaats. Vooral nu bijzondere vormen van misdaad, met uitzonderlijk geweld en zenuwslopende dreiging bijna aan de orde van de dag zijn. Ik denk aan gijzeling, kidnapping en vliegtuigkaping. Ook moord op speciale funktionarissen wil men met de dood bestraffen, voor zover dat al niet het geval is. Bijvoorbeeld doodslag op politiepersoneel.

Ook in buitengewone tijdsomstandigheden gaat een overheid ertoe over om via bijzondere rechtspleging de doodstraf in te stellen. Ik denk aan tijd van oorlog en de periode daarna, om genocide, maar ook om landsverraderlijke handelingen te berechten. Ik denk ook aan recente aanslagen op taxi-chauffeurs. Ook voor die gevallen is pleit voor de doodstraf gevoerd.

Doodstraf invoeren

Uit de andere artikelen van deze serie is wel duidelijk geworden dat wij op grond van Gods Woord en de Belijdenis de doodstraf behoren te handhaven bij de strafrechtspleging. De Catechismus zegt dat de Heere bevolen heeft de doodslag te weren met de doodstraf. Wij moeten en mogen niet wijzer »zijn dan Gods Woord. Uit het betoog tegen de doodstraf met behulp van beroep op Gods liefde, blijkt hoezeer men reeds toevlucht neemt tot gekunstelde en gewrongen verklaringen. Ook dit zal uitvoerig uit de doeken gedaan zijn.

Op grond echter van Gods Woord als richtsnoer voor het overheidshandelen en voor fundering van politieke doelstellingen meent de Staatkundig Gereformeerde Partij, als een van de weinige, dat de overheid de roeping en de heilige taak heeft de doodstraf weer in te voeren. Het lijkt niet opportuun een dergelijk punt in zijn program op te nemen. Wanneer wij op de wind acht geven hoeven wij niet te zaaien.

Merkwaardig dat soms plotseling enquêtes uitslaan naar een hoog percen-

tage van ondervraagden, die hun voorkeur voor de doodstraf laten blijken. Het is evenwel nuttig het hoofd koel te houden. Aan explosies van wraaklust hebben wij niet veel houvast. Na een week of wat is de stemming dikwijls radikaal anders. Het gaat om een bestendig bepleit verlangen op grond van de uitgesproken eisen van de God van liefde en genade, die echter tevens de God is van reent en van Gerecntigneid. Het lijkt dat tegenstanders van deze, zoals zij het uitdrukken, barbaarse en middeleeuwse sanktie, uitermate barmhartig zijn. Zo ergens en ooit, dan gaat ook in dezen op dat de barmhartigheden van de goddelozen wreed zijn. Het is de vraag bij uitbarstingen van oorlog, geweld en revolutie of daarin het verzuim van de eisen van het van Godswege vereiste recht zichzelf wreekt. Te tolerant, en per definitie te nalatig is moordenaars en doodslagers gek.

Het zijn x*oerende en bewogen beschouwingen die men ten beste geeft. Men vergeet volstrekt dat de mens zonder onderscheid is toegevallen aan de vader van de leugen, die een moordenaar is van in de beginne, leder kind van deze vader •— wie niet? — wil de begeerte van deze verwekker doen. Daarom zijn mensenvoeten snel om bloed te vergieten en daarom is vernieling in al onze wegen.

Pas stonden wat mensen bij elakar. Als je van verschillenden van hen hun levensgang kent, denk je wel eens: Wat zijn er al een moedwillig vernielde levens.

Geen rekening wordt gehouden met de afschuwelijke haat, die de wortel is van alle doodslag. Eli zag zijn zonen zelfs niet zuur aan. Ook een overheid of gezagspersoon, soms vader des vaderlands genoemd uit respekt voor zijn optreden, mag de kinderen van zijn volk de rechtvaardige straf met een onmisbaar vergeldend element niet onthouden. Het is sociaal onrecht het loon van werknemers te verkorten of in te houden. Daarover zal geen verschil van inzicht bestaan. Het is evenzeer grof onrecht te beknibbelen op de rechtvaardige vergelding van het gepleegde kwaad.

Ikabod

Velen zijn onbegrijpelijk onbillijk. Met de dader van het misdrijf bestaat alle sympathie, terwijl aan de slachtoffers en hun betrekkingen niet wordt gedacht. Het meedogen begint een dode te laat. Het is te begrijpen van mensen die in eerste instantie zich eerder het hoofd hebben gebroken over de vraag waar Kaïn zijn vrouw vandaan kreeg, dan over de stem van het bloed van Abel. Een stem die roept van de aardbodem tot de Heere. Maar ook tot de goden van deze God, die als overheden Hem dienen.

Laten wij bidden met het grote gebed, het gebed voor alle nood der Christenheid, dat de Heere de gezagshandhavers en regeerders de genade en gaven wil verlenen de justitie aan de onderdanen recht te bedienen, de kwaaddoeners te straffen en de vromen voor te staan, opdat Gods Naam geëerd en het Rijk van Christus moge bevorderd worden en de onderzaten een stil en gerust leven mogen leiden in alle godzaligheid en eerbaarheid.

Daar zeggen wij wel iets. Eerbaarheid. Hoe zeer geldt in dit opzicht: Ikabod. Ook deze eerbaarheid is weggevoerd. Helaas.

Verleen de Overheden de genade te straffen, ook waar de doodstraf bevolen is.

Ja, ik meen wat ik schrijf: de genade.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen