TEVREDENHEID ....... EEN DEUGD?
Een gezegde, dat jullie allemaal weieens gehoord zult hebben, is: „Alles waar „te" voor staat, is verkeerd behalve te-vreden". Afgezien van de vraag of het taalkundig juist is, geeft deze uitdrukking wel de algemeen gangbare gedachte weer. Dus tevredenheid een deugd, een goede eigenschap? En waarom eigenlijk niet? Alles pleit er toch voor! We leven in een tijd van overvloed, waarin tevredenheid een vanzelfsprekendheid zou moeten zijn. Ja, maar als we onze ogen niet sluiten voor de werkelijkheid, dan ontdekken we, dat er meer ontevredenheid is dan ooit tevoren. In een korte weergave van het boek „Depressief" (uitg. Novapress, Laren), dat onlangs is verschenen, lees ik. dat één van de gevaarlijkste elementen die onszelf en onze maatschappij bedreigen de psychische depressies zijn. De cijfers van de statistieken zijn alarmerend. De schrijver van dat boek werd in zijn praktijk steeds meer gekonfronteerd met mensen, die schijnbaar alle reden hebben om gelukkig te zijn, maar die toch ten prooi zijn aan de diepste wanhoop en in hun uitzichtloosheid zelfs de hand aan zichzelf slaan. Als het zo doorgaat, stelt hij, dan worden de psychische depressies de emotionele epidemie van onze zeventiger jaren. Begrijpen jullie dat? Is er niet alle reden tot tevredenheid en dankbaarheid? Aan de buitenkant lijkt het er inderdaad op, vooral ook in de laatste maand van het jaar.
december
Op alle mogelijke manieren werden we uitgenodigd om te kopen teneinde de feestvreugde te verhogen en de tevredenheid schijnbaar te garanderen. Lokkende letters en plaatjes in allerlei kleuren en vormen spraken tot ons gevoel opdat onze begeerten zouden worden opgewekt. De koopavonden gaven ons extra gelegenheid gehoor te geven aan de oproepen tot het aanspreken van ons budget. Vele cadeaus zijn gekocht, gegeven en ontvangen.
Iedereen heeft ook Kerstfeest gevierd, wat het ook voor hen betekent: extra vrije dagen, gezelligheid thuis, fijn uitgaan, lekker eten en drinken, feestelijke verlichting of veel kerkdiensten. Christusfeest gevierd door vele mensen, clie eigenlijk niets van Jezus moeten hebben. Is het allemaal niet even erg als vloeken? Wordt Gods feest niet ij del gebruikt?
Tenslotte is er een geweldige hoeveelheid vuurwerk afgestoken met oud-en-nieuw. Voor miljoenen guldens is er de lucht ingegaan. Een uiting, die misschien nog iets te maken heeft met het oude volksbijgeloof, dat men lawaai moet maken om de „boze geesten" te verjagen. Is dat niet in meer dan één opzicht „spelen met vuur”?
December, een gezellige maand. Daar kun je tenminste met genoegen en tevreden op terugzien. Daar kun je weer een aantal maanden op teren. Dat geeft moed voor 1977, wat het nieuwe jaar ook brengen zal. O ja? Wat lees ik! Dat het aantal gevallen van depressiviteit en zelfmoorden vlak na de kerstdagen en nieuwjaar een hoogtepunt bereiken. De 2e, 3e en 4e januari blijken statistisch trieste records te vestigen. Het blijkt de ergste week van het hele jaar.
Onbegrijpelijk! Dan kun je toch beter tevreden zijn en enigszins hoogmoedig voeg je daar de woorden bij „zoals ik". Dus tevredenheid een deugd?
Ook als er tegenspoed komt? Of wordt het dan een vergeten zaak?
een vergeten zaak
Onder deze titel kwam een artikel van Ds. Overduin mij onder ogen, dat ik graag verkort wil weergeven in deze eerste „opinie" in het nieuwe jaar. Vroeger stond tevredenheid hoog genoteerd. Men stond niet naar verandering, maar was
tevreden met zijn lot. Een situatie, die niet altijd even bevredigend was en waarvan ook vaak misbruik is gemaakt. Was die tevredenheid een deugd? In onze tijd is die houding onvoorstelbaar. De woorden ontevredenheid, verzet en revolutie lijken nu beter aan te spreken dan de woorden tevredenheid, berusting en aanpassing. Als wij zouden kiezen tussen deze woorden, dan zouden we de laatste serie woorden verkiezen boven de eerste serie. Wij denken en kiezen graag' in zwart-wit-schema's. Dat lijkt erg beginselvast en konsekwent. Maar, zegt Ds. Overduin verder, zo simpel liggen de zaken niet. Er zijn wel situaties, waarin men duidelijk kan en moet kiezen, maar het gebeurt maar al te vaak dat men nu het één en dan weer voor het ander moet kiezen. Tevredenheid kan dus een deugd zijn, maar ook een ondeugd, zoals verzet en zelfs revolutie een deugd of een ondeugd kan zijn. Tevredenheid is een ondeugd, wanneer er eigenlijk sprake is van egoïstische gezapigheid (, , Ik heb het goed genoeg, waar zou ik me druk voor maken"), berusting in verkeerde toestanden, uit gemakzucht en lafheid, uit angst risiko's te nemen, uit gebrek aan initiatief, uit luiheid, waardoor men minder bereikt dan de gaven die God schonk, mogelijk maken. Nu voelen wij ons misschien ook aangesproken? Tevredenheid is niet meer zo vanzelfsprekend een deugd. Tevredenheid blijkt een zeer persoonlijke zaak. Of het een deugd is, hangt er maar van af wat men onder tvredenheid verstaat en onder welke omstandigheden men tevreden is en welke funktie zij bekleedt. Paulus zegt in Filipp 4 : 11 en 12: Niet dat ik dit zeg vanwege gebrek; want ik heb geleerd vergenoegd te zijn in hetgeen ik ben. En ik weet vernederd te worden, ik weet ook overvloed te hebben; alleszins en in alles ben ik onderwezen, beide verzadigd te zijn en honger te lijden, beide overvloed te hebben en gebrek te lijden." Dat is pas tevredenheid. Hij heeft geleerd tevreden te zijn in hetgeen hij is. En dat in allerhande situaties. Niet alleen in voorspoed en tijden van overvloed, maar ook in tegenspoed en tijden van honger. Dan is tevredenheid een deugd. Is dat een goede eigenschap van Paulus of is het meer? Ja, het is meer. Hij kan namelijk alle dingen en omstandigheden aan in Jezus Christus. Alleen Christus is hiervan het geheim. Paulus is niet wat hij heeft, maar wat hij is in Christus. Wanneer we alleen maar zijn, wat we hebben, dan is dat een armzalige zaak. Telkens kan men konstateren dat het veel-zijn door veel-hebben blinkende armoede is. Op een gegeven moment valt het „hebben" weg, dan blijft er een zielig hoopje wanhoop over. Dan krijgen we de aanvallen van neerslachtigheid en het niet-meer-zien-zitten en de gang naaide psychiater of het slaan van de hand aan het eigen leven. Zo is het niet bij Paulus. Hij ziet niet op hetgeen hij heeft en alle andere uitwendige situaties. Achter dat tastbare ziet hij zijn blijvende en onaantastbare rijkdom in Christus. De eer, de voorspoed, de overvloed doet hem niet naast de schoenen lopen en maken hem niet overmoedig, terwijl tegenspoed, armoede, honger en zwakheid hem niet in de put duwen en hem niet mismoedig maken. Dit is de vrede, die alle verstand te boven gaat. Dat is christelijke tevredenheid, als je kan zeggen met Paulus: Ik vermag alle dingen door Christus, Die mij kracht geeft." Dan heeft het leven toekomst, ja eeuwige toekomst. Alleen omdat Hij getrouw is!
Ik ben het Licht der wereld
Dat woord geldt voor de mensen, die in de duisternis wandelen. Dat geldt voor de mensen die de tegenspoed niet kunnen verwerken, maar voor wie de voorspoed ook geen vrede brengt. Allerlei methoden zijn er in de loop van de jaren ontwikkeld om depressie te genezen. Misschien helpen deze methoden dan tijdelijk, maar ze geven nooit de duurzame vrede. De mensen moeten zich ervan bewust worden, dat hun ellende voortkomt uit het zonder-God-zijn. Dat is de leegte in hun leven. Dat is de duisternis in ons en hun leven.
Daarom moeten we nu wijzen op het enige geneesmiddel, door Gocl Zelf gegeven n.1. Zijn Zoon Jezus Christus. Die Hem volgt, zal in de duisternis niet wandelen, maar zal het licht des levens hebben. (Joh. 8 : 12). Hij kan de kloof met God overbruggen. Hij zoekt wat verloren is. Hij zal een Raadsman zijn. Hij is de Sterke God. Hij is de Vader der Eeuwigheid. Hij is de Vredevorst. Zijn Volk zal eeuwig vrij zijn en leven in Zijn licht. Maar dan zegt de Heere Jezus ook tegen Zijn discipelen: Gij zijt het licht der wereld. Laat uw licht alzo schijnen, dat zij uw goede werken zien en uw Vader, Die in de hemelen is, verheerlijken.”
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 14 januari 1977
Daniel | 20 Pagina's