DE KOFFIEBAR

De koffiebar!

Voor de meeste jongeren een bekend woord, want er zijn ook onder ons jongeren die deze bars bezoeken, anderen hebben er misschien nooit van gehoord, 't Is tevens een erg besmet woord. Velen hebben hun oordeel klaar als je hen vraagt hoe ze over een koffiebar denken: waardeloos, allemaal van de duivel, een broedplaats van remonstrantisme.

Jongelui, jullie begrijpt, als mij gevraagd wordt iets over de koffiebar te schrijven — en niet één keer, maar reeds tientallen malen — dan wil ik proberen op eerlijke wijze mijn mening te geven over de koffiebar. Want uiteindelijk zijn we in al ons doen en laten, ook in wat we schrijven, verantwoording schuldig aan de Heere, Die alles ziet en hoort en onze diepste gedachten kent. Maar je mag wel weten, dat ik het met zeer veel schroom doe.

Wat is een koffiebar?

Een koffiebar is een ontmoetingsplaats voor jongeren, die in aanraking worden gebracht met het evangelie. Men gaat uit van het persoonlijke gesprek van jongere tot jongere. In een open en gezellige sfeer ontmoeten ze elkaar. Sinds ongeveer de 6 jaar zijn het met name jeugdevangelisaties als Youth for Christ, de Navigators, Jesus People en later Campus Crusade for Christ en Teen Challange, m.a.w. de opwekkingsbewegingen, die proberen op eigentijdse wijze jongeren in aanraking te brengen met de Bijbel.

In een folder van Teen Challenge lees ik: „Het houden van jeugdrallies, exploitatie van koffiebars en straatevangelisatie zijn de methoden die Teen Challenge gebruikt om de jeugd te confronteren met Jezus Christus. Het doel van Teen Challenge Nederland is, jeugd — zonder God — tot Jezus Christus te brengen en deze nieuwe gelovigen te trainen en te begeleiden tot een nuttig discipelschap van Jezus Christus in kerk, staat en maatschappij, (art. 2)

En in een foldertje „Club 365" en het koffiebarwerk staat: „Vele jonge mensen experimenteren tegenwoordig met diverse soorten drugs, niet wetende dat ze met mentale en fysieke gewoonten kunnen eindigen in een naar verderf. TCN is een organisatie die zich speciaal bezighoudt met het drugprobleem.

Door middel van koffiebars en straatwerk proberen zij in kontakt te komen met die jongeren, die reeds verdovende middelen gebruiken. In ons landelijk opvangcentrum (Haarlem) worden verslaafden opgevangen en begeleid.

Koffiebars als ontmoetingsplaatsen zijn erg belangrijk voor deze jongeren, vooral ook om ze te bereiken met het Evangelie. TC heeft ongeveer 12 koffiebars in ons land. Youth for Christ echter heeft er wel meer dan 100.

Het programma

Het programma in de koffiebar verschilt van plaats tot plaats. In het algemeen komt het op het volgende neer: ± 8.00 uur opening; zang en muziek. Vaak optreden van een muziekgroep; spreker; pauze (meestal geruime tijd, zodat er onder het genot van een kop koffie voldoende gelegenheid gegeven wordt voor persoonlijk gesprek en getuigenis).

Na de pauze vindt vaak een herhaling plaats van het programma van voor de pauze. In de meeste gevallen staat er een boekentafel, waarvoor aandacht gevraagd wordt. Boeken als „Drugs, waarom niet", van Dr. Ir. J. Poley „Satan, slimme verleider", „Ik zal nooit meer huilen" van Nicky Cruz, de bekeerde bendeleider en vooral boekjes van David Wilkerson als „Het kruis in de asfaltjungle" en „Handboek voor Jezusmensen" e.a. tref je er aan. Het is niet zo verwonderlijk dat met name de literatuur van David Wilkerson te koop ligt, want hij is de man, die in 1958 Teen Challenge stichtte en onder de drugsverslaafden een veel geziene figuur was en is.

Enkele jongeren op bezoek

Persoonlijk heb ik ook enkele malen een koffiebar bezocht. Tweemaal een koffiebar van Youth for Christ en tweemaal een koffiebar van aanverwante kerkgroeperingen. Maar daarover straks i.v.m. de funktieverandering van de koffiebar. Enkele jaren geleden bezocht ik met twee jongeren van onze gemeenten een YFC-koffiebar, want ik kon geen oordeel geven, voordat ik zelf een of meer avonden had bezocht, zo stelden beiden. Ook een gereformeerd meisje ging met ons mee, omdat ze onder de preek niet merkte of de dominee nu wel of niet in God geloofde. In ieder geval Zijn Naam sprak hij zelden of nooit uit. Nee, in de koffiebar, daar moest je zijn, want daar werd altijd zo fijn over Jezus gesproken.

Nou ik mee.

We komen in een wijk met veel onbewoonbaar verklaarde woningen in de binnenstad. Via allerlei trappen bereiken we de koffiebar: een rommelige zolder. Tegen het plafond hangen visnetten. Elektrisch licht is er niet, wel kaarsen. Op de grond staan allerlei kistjes, waarop wat jongelui zitten. Sommigen zitten op kussens op de vloer. Een handjevol jonge mensen: „nette" jongelui, maar ook slordige langharige jongeren en shag-draaiende meisjes in jeans. Ze voelen zich daar thuis op deze rommelige zolder, waar iedereen zomaar kan binnenvallen en meteen met je begint te praten. Ze vinden er geen sterke drank, drugs, sex of gokspelen. Wel rijk vloeiende koffie, cola en veel muziek: spirituals en andere

Engelse liederen. In de ene hoek staat de bar, waaraan wat jongelui hun kopje koffie drinken. In de andere hoek een piano met wat gitaren.

Rond acht uur, als de zolder goed bezet is, staat plotseling iemand — het blijkt de leider te zijn — op en geeft een lied op. Ieder zingt uit volle borst de spiritual in het Engels mee, al of geen Engels kennend.

Maar door het ritme komt ieder goed mee. Er heerst een opgewekte blijde stemming, er wordt een bepaalde sfeer geschapen, die de jongeren blijkbaar sterk aanspreekt. Dan na 10 minuten zingen een kort gebed door iemand uit de groep. Daarna weer zang en muziek. Dan staat er iemand op die op een min of meer populaire wijze een korte maar erg pakkende toespraak houdt n.a.v. een Bijbelgedeelte. In z'n slotwoord roept Hij allen op Jezus te volgen en in Hem te geloven. Daarna een getuigenis. Het zijn injekties voor de gesprekken in groepjes die volgen. Terwijl ik m'n koffie haal, vraag ik me af wat deze jongelui zo aantrekt hier te komen.

Is het sfeer, waarin ze gehaakt worden door het kaarslicht, de zolder, de Engelse liedjes, de muziek e.d. of is het de toespraak, die hen toch aan het denken zet en naar aanleiding waarvan er persoonlijke gesprekken ontstaan? Frappant is, dat bijna ieder een Bijbeltje bij zich heeft.

Ik heb mijn leven aan Jezus gegeven

Als ik aan twee jongens vraag, waarom zij hier komen is het antwoord van de ene: „Ik heb hier God leren kennen. Ik hoorde dat je God vergeving kunt vragen van je zonden en dat Hij je alles vergeeft. Ik leefde heus niet slecht, maar niet op de manier die God wil. Dat ga ik nu doen. Zondag ben ik weer naar de kerk geweest. Ik snap er nog niet zoveel van. Maar als ik zo doorga, begin ik het wel te begrijpen, denk ik". De andere vertelde: „Ik heb een tijdje in een kraakpand gewoond met nog een stel lui. Daar kwam ook een meisje, dat vaak naar de YFC-koffiebar ging. Op een gegeven dag werd er over het geloof gepraat. Iedereen kraakte het vreselijk af. Alleen dat meisje niet. Ik ben haar toen gaan helpen, want ik ben ook christelijk opgevoed. Alleen wist ik het niet zeker. Ik wou gewoon

mijn eigen leven leiden. Ze heeft me toen een keer meegenomen naar deze koffiebar. Hier ben ik het helemaal gaan zien.

Ik heb mijn leven aan Jezus gegeven. God geeft me kracht, die ik vroeger niet had om met anderen te praten over het geloof. Je komt ook veel meer tot jezelf dan bijvoorbeeld met drugs". Niet alleen deze twee jongelui blijken „bekeerd" te zijn, maar ook vele anderen zijn tot „bekering" gekomen en proberen nieuwkomenden ervan te overtuigen, dat ze pas echt gelukkig zijn als ze in Jezus geloven.

Er is een meisje dat, voortdurend teksten uit haar Bijbeltje citerend, een jongen ervan wil overtuigen zijn hart en leven aan Jezus te geven.

„Toen ik voor het eerst hier kwam", zegt ze, „wist ik wat ik in mijn leven miste. En vanaf dat moment wilde ik geloven. Ik vroeg God in mijn leven te komen en de anderen baden ook voor mij, en toen stelde ik mijn hart open voor Jezus.

Ook in de toespraak kwamen deze elementen naar voren en later in een gesprek met de inleider werd sterk beklemtoond, dat we allen Christus dienen aan te nemen, waarbij hij citeerde uit Joh. 1 : 12, waar staat „...want zovelen Hem aangenomen hebben, die heeft Hij macht gegeven kinderen Gods te worden, namelijk die in Zijn Naam geloven".

In deze tekst staat niet dat wij Jezus kunnen aannemen. In deze tekst lezen we, dat het de Heere zelf is, Die de mensen macht geeft kind van God te worden. Daar komt van de mens niets bij. Maar daarover straks.

Wat opvalt

Hoe komt het dat deze groepen toch een vrij grote aantrekkingskracht hebben op jongeren, helaas ook wel van onze gemeenten?

Ik geloof dat een groot aantal faktoren hier een rol spelen.

In de eerste plaats blijkt de sfeer een uitermate belangrijke faktor te zijn. Er heerst een bepaalde beslotenheid, een zekere intimiteit. Er is een zekere band onderling. Men kan ronduit zijn mening uiten en met je problemen voor de dag komen. Want wat verder opvalt is, dat haast alle jongeren danig in de problemen zitten of gezeten hebben. De ene is verslaafd geweest aan de drugs, de ander aan alcohol, een derde heeft moeilijkheden thuis en is er thuis geen gesprek mogelijk, een vierde voelt zich niet aangesproken in de kerk en zo zouden we kunnen doorgaan. Allen jongeren, die met de bestaande situatie niet tevreden zijn en nu een alternatief onderkomen gevonden hebben. Andere opvallende dingen zijn de bezielende getuigenissen en de vrijmoedigheid (bijna vrijpostigheid) waarmee men bijbelteksten hanteert en hun vaak zeer principiële stellingname. „De Bijbel zegt" is een veel gehoorde uitdrukking. In verband daarmede treffen we bij hen ook steeds een geringschattend spreken over de belijdenisgeschriften, niet beseffend welk geestelijk onderwijs ze bevatten.

Tenslotte valt op dat sterk de nadruk wordt gelegd op de noodzaak van persoonlijke bekering en persoonlijk geloof.

Wat verheugt

Als we tot een eindoordeel komen wat betreft de evangelisatie-koffiebars van bovengenoemde organisaties, dan zijn er enerzijds dingen die verheugen en tevens beschaamd maken, anderzijds zijn er konstateringen die bedroeven, die bezwaren. Waarvoor we niet ernstig genoeg gewaarschuwd kunnen worden. Enerzijds dingen die verheugend zijn:

— een groot aantal jongeren worden in aanraking gebracht met de Bijbel, in plaats van dat ze zich begeven op eigen pad. Vroeger zei men wel: De Heere mocht met een kromme stok nog een rechte slag slaan.

— vele verslaafden (aan drugs, alcohol enz.) worden er opgevangen en weer teruggebracht in de maatschappij.

— er is sprake van een sterk gemeenschapsgevoel. Een goede band onderling, er is een eerlijke open ontmoetingsmogelijkheid.

Ik heb dat wel eens eerder omschreven als een vorm van lotsverbondenheid. Wat is er soms onder ons weinig van de eenheid en gemeenschap te merken, zelfs onder hen die oprecht de Heere mogen vrezen.

Wat kunnen wij elkaar benijden en bevooroordeeld tegemoet treden! Hoe verkild is de liefde vaak!

— de bezoekers zijn allen met grote interesse en toewijding met het Woord van God bezig. Krijgen we hier geen beschamend voorbeeld? Wat zijn wij, ouderen en jongeren beschamend weinig met het Woord van God bezig! En zijn wij wel eens bereid te luisteren wat de Heere in Zijn Woord tot ons te zeggen heeft?

— er is sterke aandacht voor de noodzaak van bekering en geloof als strikt persoonlijke zaak. Het was Johannes de Doper, wiens prediking we als volgt kunnen typeren: „Bekeert u, want het Koninkrijk der hemelen is nabij gekomen!" Zon prediking mag uit angst voor aktivisme niet achterwege blijven.

Er zijn echter ook ernstige bezwaren tegen het koffiebarwerk. In het volgende nummer hoop ik daar nader op in te gaan en tevens wil ik dan iets zeggen over de koffiebar zoals die vanuit de kerkelijke gemeente wordt opgezet.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen