DEN UIJL ONDER DE LOEP

Zonder enige twijfel is onze minister-president drs. J. den Uyl, in de volksmond gewoon , , Joop" de meest opvallende en meest besproken politicus in ons land.

De beoordelingen over Den Uyl die nu al weer twee jaar aan het hoofd van de Nederlandse regering staat lopen nogal uiteen. Den Uyl en zijn politieke vrienden hebben jaren lang in de oppositie gezeten. Dat wil zeggen dat zijn partij (PvdA) geen ministers leverde voor het kbinet en niet meeregeerde. Nu is de tijd gekomen dat alle in deze periode gedane beloften waar gemaakt loeten worden. Dat valt niet mee. Vooral als cle economische toestand tegenzit, ja iet een oliecrisis te maken krijgt en met partijen moet regeren (ARP en KVP) die ndere politieke beginselen voorstaan.

Tegenwind dus voor Den Uyl. Onze premier is echter een rasechte politicus met een angdurige ervaring. Door middel van compromissen (schikkingen) weet hij altijd /el een gaatje te vinden om moeilijke beslissingen er door te krijgen. Dit tot groot ngenoegen van de huidige oppositie in de tweede kamer (o.a. WD, SGP, GPV, en 5P). Ook uiterst links waartoe onder andere de PPR. en Nieuw Links (belangrijke troming in de PvdA) behoren en de „gewone arbeiders" die op de PvdA stemmen unnen het politieke gedraai van Den Uyl maar moeilijk verteren.

Teem nu eens de defensie. Ons land is op het ogenblik toonbeeld van een hetze 5gen alles wat met de landsverdediging en de NAVO te maken heeft. Op de de-? nsiebegroting is flink bezuinigd. Niet genoeg echter naar de zin van „links-Links”.

Ook het feit dat Nederland nog steeds niet uit de NAVO getreden is zit deze kringen ehoorlijk dwars. Een ander punt is de economie. De regering wil de economische eergang te lijf gaan met een sterke vergroting van de overheidsuitgaven en een erhcging van de belastingen. Van een gunstige wending in de economische toestand echter nog weinig sprake. De harde feiten zijn dat we nog met een zeer groot intal werkelozen zitten: en dat het bedrijfsleven nog steeds niet staat te trappelen m tot grote investeringen over te gaan. De Westduitse regering koos voor maatïgelen die precies omgekeerd waren aan de Nederlandse. Hier is thans sprake van ? n sterk herstel van de economie. De vakbonden hielden zich rustig toen het kabinet en Uyl voor dit jaar een loonstop afkondigde. Den Uyl cs zijn immers vrienden!

Het geduld van de vakbonden en de arbeiders zal echter spoedig op zijn als er )oedig geen verbetering intreedt.

wee vuren

3 zit Den Uyl tussen twee vuren. Aan de ene kant moet hij links te vriend houden

en zoveel mogelijk punten van het programma van links „Keerpunt 72" uitvoeren Aan de andere kant is hij genoodzaakt om toe te geven aan de christen-democrater omdat links geen meerderheid in de tweede kamer heeft. Duidelijk is gebleken da Den Uyl bij elk moeilijk regeringsvoorstel het meest aan zijn trekken komt. De taa van Den Uyl zelf is duidelijk genoeg: „De werkelijkheid is dat de progressiever en de christen-democraten gewikkeld zijn in een strijd om wie er nu (in het kabinet het meest te vertellen' heeft. Wat het kabinet goed doet naar links kan alleen in stilt« gebeuren, anders mag het niet." Duidelijke taal van onze minister-president. De ARI en de KVP kunnen nu nog remmen. In hoeverre slagen hun rempogingen en ho< lang duurt het nog?

Afkomst

Den Uyl die thans aan het topje van de politieke ladder staat is duidelijk niet vai socialistische afkomst. Zijn ouders waren gereformeerd van „de oude stempel' Hij is dan ook gereformeerd opgevoed. Na de lagere school en het christelijk lyceun in zijn geboorteplaats te Hilversum doorlopen te hebben ging hij naar de universitei in Amsterdam. In die tijd is hij nog lid van de gereformeerde studentenvereniging SSI en de jongerenorganisatie van de ARP de ARJOS. Den Uyl gaat in deze periode twij felen aan godsdienstige zaken die aan zijn opvoeding ten grondslag liggen. Zij: moeder heeft eeri duidelijk levensdoel: God te gehoorzamen en vanuit de Bijbels visie te leven en te handelen. Joop verklaart op een gegeven moment: „Ik zie meer'

Loopbaan

Nog in de tweede wereldoorlog doet Joop doctoraal examen in economische weten schappen. Hij treedt korte tijd in dienst van het ministerie van Economische zake maar keert spoedig terug naar Amsterdam waar hij een actief aandeel in het verze heeft.

Na de bevrijding is hij werkzaam bij Het Parool en Vrij Nederland. Begin 194 zoekt hij zijn heil in de politiek en treedt in dienst bij de „Wiardi Beckmanstichting het wetenschappelijk centrum van de PvdA. In 1953 volgt het debuut in de aktiev politiek als raadslid in Amsterdam. Van 1956 tot 1962 maakt Den Uyl deel uit van d tweede kamerfractie van de PvdA. Na een wethouderschap van vier jaar in Am sterdam wordt hij in 1965 minister van economische zaken in het kabinet Cal Door de beruchte nacht van Schmelzer wordt dit kabinet ten val gebracht. Vane •die tijd tot 1973 is Den Uyl fractieleider van de PvdA in de tweede kamer. Steec in de oppositie. Na die zeven jaar breekt de tijd aan voor het rood-witte kabinet or der zijn leiding.

Persoon

Zoals bekend is Den Uyl als regeringsleider niet algemeen geliefd. Er vallen' ve« harde woorden in Den Haag, evenals trouwens op straat. Hoe wordt hij nu a persoon gezien? Over bet algemeen gunstig. Den Uyl ziet als een van de meest nooc zakelijke voorwaarden voor zijn werk het goed verlopen van de persoonlij! kontakten en van een fijne vriendschappelijke werksfeer in de regeringsploeg. H ziet het trouwens als een pré dat op alle terreinen' van zijn werk deze voorwaarde voldaan wordt. Insiders menen dat dit juist de kraoht is en een reden waarom zi; kabinet zo lang stand houdt. Het is een ietwat vreemde gewaarwording als je politi elkaar fel ziet bestrijden voor de microfoons in Den Haag, bij de bespreking van ee moeilijk wetsvoorstel, en dat je ze na de afronding elkaar de hand ziet schudde

„Hoe kan dat nou"? vraag je je dan af. Het is in ieder geval prettig dat op een g< geven moment de politieke belangen van de persoonlijke omgangsvormen gesche den wordt. Vandaar da!t Wiegel, een van Den Uyls felste tegenstanders op politie terrein zegt: „persoonlijk vind ik hem een aardige man. Hij heeft eigenschappe waarvan ik hoop dat ik ze ook heb", maar Wiegel zegt ook: „hij '(Den Uyl) is te ve partijman gebleven en heeft zich niet ontwikkeld tot minister-president voor he

ens volk". Dat is nu juist waar velen - en terecht — over vallen. Een miniser president kan het niet verkopen < m als voorman van een 'bepaalde poitieike stroming naar voren te treden, lij is de leider van eeri regering voor iet gehele volk. Niet alleen voor sociaisten!

bewustwording

Als we de levensloop van Den Uyl na-; aan, dan gaan we ons afvragen of er ij onze jeugd wel genoeg aan poliieke bewustwording gedaan wordt. Als /e de bezoekersaantallen op de studie erenigingen van de SGP zien dan bewijfelen we dit (goede uitzonderingen latuurlijk daar gelaten!). Niet om onze iremier als afschrikwekkend voorbeeld e stellen, maar hoe zullen wij als jeugd evrijwaard blijven van de anti-christeijike vrijheidsgedachte? Het is fout om )en' Uyl als de grootste boosdoener van et huidige regereingsbeleid te zien.

Hij is daarin slechts een schakel. Nauurlijk zijn we er niet blij mee dat en man van dergelijke afkomst zich als ïider van zo'n regering presenteert. Hij /•ordt in brieven wel aan zijn afkomst erinnerd en gewezen op het huidige olitieke optreden wat daarmee duide-.jk in strijd is.

De gevaren komen echt niet alleen van e kant? van de socialisten in de regeing op ons af. De VVD is in principile kwesties die de presentatie van ons md als christelijke natie aangaan deelfde principes toegedaan.

Op het ogenblik werken socialisten en 'beralen, juist die twee politieke richngen die in economisch opzicht eikaars ïlste tegenstanders zijn, samen aan de oorbereiding van een compromis-wetsoorstel voor de legalisering van de bortus. Wat blijft er dan over van de og al eens gehoorde kreet , , kerk en olitiek moet je scheiden" en „aan die leine partijen heb je toch niets, ze ebben niets in te brengen"? Een ieder j gewaarschuwd!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen