MEDIA EN BEïNVLOEDING

BEÏNVLOEDING

Niemand zal wel de geweldige invloed willen ontkennen, die van massamedia uitgaa zowel van de pers, de radio als van de televisie. Deskundigen' pogen deze invloed 1 analyseren en worden dan ook gaarne 'geraadpleegd door hen, die hij een sterke beïr vloeding van lezer, luisteraar of kijker belang hebben. Zij, die de „psychologie van c massa" bestuderen vinden hier een ruim veld van onderzoek. Sommigen komen t< de konklusie, , dat de invloed niet zo (groot is, als wel eens gedacht wordt. Er zi; zeker grenzen. Al behoeven we de invloed niet te overschatten, onderschatten zc beslist onverstandig zijn. Reklame-deskundigen zijn van de waarde van deze med wel overtuigd. Zij hebben het grote belang ervan allang onderkend. Jaarlijks won dan ook voor vele miljoenen besteed aan de „beïnvloeding" van de lezers en luist<

raars. Door de reklame wordt een „konsumptie-patroon" aan de massa opgedrongen, waartegen in brede kringen, om diverse redenen uiteraard, bezwaren groeien. Denk in dit verband aan de pogingen, die recentelijk zijn ondernomen om „Ster-reklame" via radio en televisie aan banden te leggen of helemaal af te schaffen.

Er is zeer zeker onderscheid in de mate van beïnvloeding, wanneer we naar de media zelf zien 1 . Een gesproken woord heeft een andere invloed dan een vertoond beeld. En weer onderscheiden daarvan is hetgeen we lezen. Bij het laatste is meer aktiviteit van het individu nodig, dan bij het gemeenschappelijk zien 'naar een voor onze ogen vertoond beeld.

Voor een verantwoorde beoordeling van de invloed van verschillende media op het leven van hen, die deze gebruiken, is zeer zeker een grote mate van deskundigheid nodig en zullen uitvoerige onderzoeken moeten plaats vinden. Maar dat er een niet geringe invloed van uitgaat, daar zullen we toch niet aan behoeven te twijfleen.

WELKE LECTUUR?

We zullen ook onszelf daar rekenschap van moeten geven en er dan-ook zeer ernstig voor ong en de onzen rnee moeten rekenen. Grote schade kan worden aangericht door verkeerde lectuur. Pas later beseft men dat soms. 'k Denk aan een! man, die ik dikwijls bezocht eer hij sterven ging. De man was ernstig met de vragen van de eeuwigheid bezig, 'k Geloof, dat hij genade gevonden had in de ogen des Heeren. Toch was er een bijzondere strijd in zijn leven. Hij had in zijn jeugd veel boeken gelezen van schrijvers, zoals b.v. 'Emile Zola. Deze hadden twijfel in zijn jonge hart gezaaid. Hij had dan ook voor een tijd de kerk de rug toegekeerd. De Heere had hem genadig, teruggebracht. Maar, die macht van de twijfel verwekkende gedachten! Ze lagen in zijn onderbewust zijn verborgen. Maar er waren ogenblikken', dat deze met kracht zich aan hem opdrongen en een kwelling voor zijn ziel betekenden. Hij spoorde me aan om toch steeds ernstig tegen het lezen van zulke boeken te waarschuwen, omdat er zoveel „stuk" kan worden' gemaakt, dat men eerst later beseft. Daarom is het goed ons bewust te zijn van de invloed van hetgeen we lezen, horen en zien.

Lees je nu alles, wat je maar aangeboden: wordt? Of ga je ook voor jezelf „onderscheidend" te werk? We moeten allerlei lectuur niet maar lezen, omdat deze nu eenmaal „in" is. Ook wat de dagbladen betreft. Sommigen zijn op de „sensatie" gericht. Proberen bewust te „schokken". Selecteren het nieuws naar mogelijke „schokeffecten" en laten dit zelfs in de opmaak van de krant uitkomen. De „verborgen verleiders" zijn op allerlei wijze in de hedendaagse massa-media verwerkt,

WELKE TIJDSCHRIFTEN?

We kunnen de beïnvloeding niet altijd ontgaan. Dat behoeft ook helemaal niet, als we ons er maar van vergewissen onder wiens invloed wij ons stellen. Dat zal wel de aard van onze lectuur bepalen. Ook de keuze van ons dagblad. Onderschat er de macht niet van. Het is echt nodig elkaar claar op te wijzen. Daarom mogen wij zo dankbaar zijn, dat in onze kringen een werkelijk verantwoord dagblad verschijnt. Maar er zijn nog zoveel andere periodieken, behalve dagbladen. Het kan soms wel eens teleurstellen, wanneer je in een gezin een leesportefeuille aantreft, waarin ook allerlei verderfelijke, bladen aan te treffen zijn. Wij worden nogal eens gewaarschuwd voor de televisie; en ik dacht terecht. Maar laten' we toch onze ogen niet sluiten voor wat er gelezen wordt. We zullen zeer-zorgvuldig te werk moeten gaan bij de keuze van de boeken en tijdschriften, die we lezen. Soms moeten we wel eens boeken lezen, waarvan de inhoud verwerpelijk is. 'k Denk aan onze scholieren. (Nu valt er over de samenstelling van een boekenlijst nog heel wat te spreken. Daar is al eens aandacht aan gegeven in dit blad). Dan moeten we ons wel wapenen en hetgeen, wat wij lezen telkens toetsen aan de normen van de Heilige Schrift. Dat laatste is nu juist zo belangrijk. Staan we temidden van de verleidingen van de massamedia hu helemaal weerloos? Gelukkig niet. Ook hier immers geldt het Woord van God: Waarmede zal do jongeling zijn weg zuiver houden? Als hij dat houdt naar Uw Woord! En dan komen we tot een 1 van de belangrijkste zaken, die wij nodig hebben n.1. een geestelijk weerbaarheid. Die mag vrucht zijn van een nauwgezette omgang met Gods Woord en een dagelijks gebedsleven. Als wij in dat woord gedrenkt worden wordt een bijbels normbesef bij ons aangekweekt. Dat normbesef leert ons onderscheiden tussen goed en kwaad: in hetgeen we lezen; in hetgeen we horen; , in hetgeen we zien. De opvoeding thuis is bij het aankweken van dat normbesef zo belangrijk; de catechisatie; de jeugdvereniging; de omgang met goede vrienden en vriendinnen en dan

vanzelf ook het lezen van goede, verantwoorde lectuur.

DISTANTIE GEBODEN

De radio en de televisie zijn media, waarmee de voorgeslachten geen kennis maakten. Die zijn werkelijk eigentijds. Ze spelen een geweldige rol in het moderne leven. Dagelijks informeren zij over wat in de gehele wereld gebeurt. De wereld is veel kleiner geworden doordat deze media de uithoeken van de wereld bij ons in de huiskamer brengen. Tegen de media als zodanig kunnen we geen bezwaren maken. Het zijn geweldige uitvindingen' en worden voor allerlei doeleinden gebruikt, waartegen niemand onzer enig bezwaar koesteren kan; denik aan het kontakt, dat de schepen op zee of de vliegtuigen in de lucht met hun havens kunnen onderhouden; denk aan de grote waarde van de diverse radarsystemen, die voor de zeevaart e.d. van onschatbare betekenis zijn. Helaas, moeten we vaststellen, dat deze media veelal onder het beslag van de vorst der duisternis zijn. Daarom keren wij ons tegen de televisie in de gezinnen. De laatste tien jaren heeft zich een enorme normverschuiving in onze Nederlandse samenleving voorgedaan. Alhoewel we de invloed van de televisie daarop moeilijk aantoonbaar zullen kunnen bewijzen, is het toch niet aan twijfel onderhevig, dat dit zo indrukwekkend medium bij de afbraak van allerlei geestelijke en zedelijke waarden' een machtige rol heeft vervuld. Op grond van het feit, dat dit medium veelal de machten der duisternis ten dienste staat, bepleiten wij in onze kringen de distantie. Toch zijn er helaas velen, die het zich menen te kunnen veroorloven er zich door te laten beïnvloeden. Meestal wordt dat gerechtvaardigd met de krachtige verzekering, dat men! zelf „baas over de knop" is en dat men zich heus niet aan alles waagt, dat op het scherm vertoond wordt. Is dit niet veelal een „zelfoverschatting"? Ook onderschatten van de zuigkracht van de zonde. Het 'blijkt dikwijls. Ons volksleven zelf legt er getuigenis vanaf. De beïnvloeding door dit medium is buitengewoon sterk.

Toch is het niet zo eenvoudig om vast te stellen welke van de media de meest intensieve invloed uitoefent. Persoonlijk wil ik de macht van het geschrevene of gesprokene woord niet onderschatten ten opzichte van hetgeen men ziet; vooral wanneer men duurzaam zich aan lectuur met een te veroordelen inhoud overgeeft.

KIEZEN

We zullen' veel nadruk moeten leggen op het woord „selectie". Dit woord betekent: keuze. We moeten kiezen tussen goed en kwaad. Dat doen we al als we de krant gaan lezen. Niet alles, wat in de krant staat, zal gelezen worden. Daar ontbreekt de tijd voor. De een heeft belangstelling voor het wereldnieuws; de andere slaat de kerkpagina op; de huisvrouw, die even tijd vindt om een oog in de krant te slaan, zal zich niet wagen aan bespiegelingen o ver micro-of macroeconomische vraagstukken. Maar dat is een keuze van een persoonlijke interesse. Veel belangrijker is de keuze, die bepaald is door de normen aan de wet Gods onsleend. Dan moeten we veel ter zijde leggen.

De grote vraag is dan ook, wanneer we ons afvragen

/elke invloeden we door de .media ondergaan, of we door opvoeding en onderwijs, .oor oefening en gebed, een geestelijke weerbaarheid hebben verworven, welke ons ls een schild kan 'dienen temidden van heel veel, wat op ons afkomt. Missen we die weerbaarheid, omdat we de omgang met het Woord en de beoefening van het geed niet kennen of niet meer kennen', dan liggen we open voor allerlei satanische ieïnvloeding; bij de vraag, of er die weerbaarheid is, moet ook bedacht worden, dat leze in een wereld, waarin wij dagelijks allerlei be/nvloeding ondergaan, 'deze hoogst Loodzakelijk is. We kunnen nu eenmaal niet altijd de beïnvloeding van de tijdgeest intgaan. Een beeld kan dit verduidelijken. Iemand werkt in een kliniek, waar met adium-bestraling mensen worden behandeld. Zoveel mogelijk zal het kontakt met Leze stralen moeten gemeden worden. Ze zijn immers hoogst gevaarlijk. Daarom zo veinig mogelijk in de ruimten komen, waar de bestraling plaats vindt. Toch moet le verpleger of laborant daar ook wel verkeren. Dan moet beslist die loden schort gedragen' worden. Die schort is als een schild, want lood geeft enige beveiliging tegen leze straling. Zo nu moet ook onze levenshouding zijn ten aanzien van de ibeïnvloeling door media als pers, radio en televisie. Zoveel mogelijk distantie, dat wil zeggen ifstand bewaren. Waar het door werk of beroep niet kan: de loden schorten dragen. Sn voor ons i$ die loden schort de wapenrusting, die de Heere Zelf ons aanwijst in Zijn Woord. In de brief aan de Efeziërs wordt in hoofdstuk 6 deze beschreven: „Doet aan de gehele wapenrusting Gods, opdat gij kunt staan tegen de listige omeidingen des duivels. Want wij hebben de strijd niet tegen vlees en bloed, maar tegen ie overheden', tegen de machten, tegen de geweldhebbers der wereld, der duisternis lezer eeuw, tegen de geestelijke boosheden in de luoht."

De strijd, waarin we verwikkeld zijn, is daarin ook voor het heden getekend. En in die strijd reikt de Heere ons nu de juiste middelen:

„Daarom neemt aan de gehele wapenrusting Gods, opdat gij kunt staan in de bozen dag, en alles verricht hebbende, staande blijven".

En dan somt de Apositel: De gordel der waarheid, namelijk de zuivere leer. Het borstwapen der gerechtigheid, namelijk Christus in Zijn genoegzaamheid. Geschoeide voeten, het schild des geloofs, de helm der zaligheid, het zwaard des Geestes, hetwelk is Gods Woord; en niet te vergeten:

Met alle bidding en smeking, biddende te allen tijd in de Geest en tot hetzelve wakende.

Daarmee staan we niet weerloos, althans we behoeven niet weerloos te zijn, tegenover allerlei invloeden, die op ons afkomen. Ook tegenover de invloeden' van de moderne media.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen