„Jezus Christus bevrijdt en verenigt”

Onder dit thema zal de Wereldraad, van kerken van 23 november tot 10 december vergaderen in Nairobi, de hoofdstad van Kenia in Afrika.

Onze gemeenten zijn geen lid van deze Wereldraad. Waarcm moet er dan toch aandacht besteed worden aan dit gebeuren in ons blad? Dat is heel een'voudig: In de komende weken zullen er veel artikelen in diverse bladen over dit kerkelijke gebeuren geschreven worden en dan is het nodig dat je wat achtergronden weet, dan kun je die artikelen beter volgen, als je ze tenminste leest !

Be Wereldraad van kerken.

De behoefte naar eenheid, oecumene van de kerken is ontstaan in de vorige eeuw o.a. in de zendingskringen 1 . Dat is begrijpelijk, want de confessionele verdeeldheid op het zendingsveld werkte belemmerend bij de evangelieverkondiging. De behoefte aan gesprek, dialoog met elkaar heeft vorm gekregen in diverse zendingsconferenties in onze eeuw. Daarnaast heb je cp kerkelijk gebied ook bewegingen gekregen, die er cp gericht waren om met elkaar in gesprek te komen. Al die bewegingen kan men onderbrengen in twee organisaties, n.1. „Leven en Werken" en „Geloof en Kerkorde". In „Leven en' Werken" ging het cm de toepassing van het evangelie in de samenleving, o.a. op sociaal en politiek gebied. In „Geloof en Kerkorde" kwamen en komen de theologische verschillen aan de orde, met het doel om te werken aan de zichtbare eenheid van de kerken.

In 1948 zijn de bovengenoemde organisaties verenigd tot de Wereldraad van kerken. Om de zes of zeven jaar komen de vertegenwoordigers van alle kerken in vergadering, in assemblée bijeen. Dat is geen kleinigheid, want cp het ogenblik zijn er 271 kerken lid, waaronder de Nederlands Hervormde kerk. de Evangelisch-Lutherse kerk, de Oud-Katholieke kerk, de Remonstrantse broederschap en. sinds 1969, de Gereformeerde kerken in Nederland. Een grote verscheidenheid uit ons eigen land, wat moet dat zijn als er straks 3000 afgevaardigden zijn in Nairobi, in de Derde Wereld, uit de gehele wereld! Een baby Ionische spraakverwarring heeft het daar met de vele talen niet te werden, daar zergt de techniek wel voor, maar als het gaat om de zaken betreffende de bijbel, de God van de bijbel, de persoon en het werk van Jezus Christus en de Heilige Geest, dan moeten er onoverkomelijke verschillen openbaar komen of zullen de verklaringen zo vaag opgesteld worden dat iedere afgevaardigde er zich in zal kunnen vinden?

Een breiwerk, maar welk patroon?

De Wereldraad heeft in de lcop van haar bestaan grote invlced gekregen. Niet al de

aktiviteiten van haar krijgen aandacht; ik denk dan aan het werk van de theologische sektie: Geloof en Kerkorde. Maar de werkzaamheden die gerioht zijn op de bestrijding van het rascisme én cp de dialoog tussen de wereldgodsdiensten en verschillende ideologieën, zoals marxisme en communisme, staan vaak in het volle licht van de publiciteitsmedia! En voor de sektie van de zending en de evangelisatie, die sinds 1961 in de Wereldraad opgenomen is, is cok veel belangstelling.

Misschien zou je het werk van de Wereldraad kunnen vergelijken met een breiwerk, waaraan alle geledingen (zie boven) mee breien. „Geloof en Kerkorde" heeft dan de taak om te zorgen dat de eerste rij steken goed is opgezet en vastzit, zodat het breiwerk niet aan de onderkant uitrafelt, terwijl er aan de bovenkant nieuwe toeren door de andere sekties aangebreid worden!

De grondslag van de Wereldraad zou een goed patroon moeten garanderen, maar gezien de verscheidenheid van kerken, die over een aantal kardinale punten van de geloofsleer heel verschillend denken, moeten we hopen dat het breiwerk uitgetrokken wordt! Want de eenheid, sinds de bijeenkomst in 1968 in Uppsala in Zweden gaat het cm de eenheid van de mensheid tct een wereldomspannende verantwoordelijke samenleving, gaat ten koste van de Waarheid, zoals die in de bijbel tot ons komt en in de belijdenis in de loop van de eeuwen verweerd is.

Het oecumenisch elan is verdwenen

Het zal iedereen wel duidelijk zijn, dat het elan waarmee in de kerken ook in ons land begonnen is met allerlei oecumenische aktiviteiten, verdwenen is. De oorzaken daarvan zijn o.a., dat alle aandacht gegeven wordt aan de sociale en politieke noden van de wereld (voedsel, vervuiling, vervreemding tussen arm en rijk, blank, en zwart én de dreigende verwoesting door atomaire bewapenin!), de toenemende tegenstellingen in de kerken zelf (Als er gesproken wordt over God, geloof, én verzoening en verlossing wordt er dan nog dezelfde inhoud aan gegeven of is het zo in de praktijk, dat als er twee hetzelfde zeggen dat ze dan toch iets anders bedoelen? !) én de geloofscrisis door de toenemende invloed van de moderne theologie, waardoor alles gericht wordt op het hier en nu!, ook in de prediking van zondag tot zondag.

Vrijzinnige lijnen.

De moderne theologie, die probeert in te gaan cp de vragen van de moderne cultuur, trekt diepe sporen van vrijzinnige lijnen door veel documenten van de Wereldraad. De voornaamste trekken van het vrijzinnig denken van de moderne theologie zijn: a) de mens maakt zelf uit wat waarheid is; hij is aangewezen cp zijn redelijk denken; b) er is maar één werkelijkheid, dat houdt in dat er geen God is of die moet je in je naaste zien, geen hemel tct beloning en geen hel, waar de duivel de scepter van de vernedering voert (!), tot straf; c) de laatste trek is het optimisme, dat door de dreiging van een aantal wereldproblemen wel eens een deuk oploopt, waarmee de mens denkt de geschiedenis van deze wereld tct een goed einde, tot het aardse paradijs, het Rijk Gods, te kunnen brengen. Alleen dat kan nog wel een poosje duren, omdat de strukturen (de opbouw) van de samenleving moeilijk te veranderen zijn! Maar de zaak van de realisering van de wereldeenheid heeft haast onder de dreiging van de verscherping van de tegenstellingen, daarom heeft de Wereldraad in verschillende documenten het middel van de revolutie met geweld, als wettig middel in de strijd geworpen: „Solidair zijn met revolutionaire bewegingen die gericht zijn cp het bevrijden van onderdrukking en economisch geweld. Dat betekent daadwerkelijke steun aan revolutionaire bewegingen in Mozambique en Angola, Zuid-Afrika en Rhodesië, Columbia en Brazilië". In dit verband wordt dan als (bijbels? ) voorbeeld genoemd dat Jezus met geweld de handelaars uit de tempel dreef (Joh. 2).

Bevrijding, maar waarvan?

Deze theologie van de revolutie krijgt nu haar voorlopige gestalte in de theologie van de bevrijding. En nu is 'het grootste bezwaar tegen deze theologie, dat er zonder meer een-is-.gelijk-teken wordt gezet tussen verschillende vormen van sociale, politieke, economische en' raciale bevrijding én de bevrijding die Jezus Christus brengt, waarover de bijbel ons spreekt. Het aardse heil: de verbetering van bepaalde levensomstandigheden, wordt uitgegeven voor het heil van het Koninkrijk Gods. Deze gedachten komen ook steeds meer voor in publicaties van de Wereldraad. Het is een

humanisme waarin alles om de mens draait, dat vaak aanleunt tegen het marxisme: China zou het enige christelijke land ter wereld zijn en Mao wordt de Messias van China genoemd.

Met alle mensen van goede wil.

Als we dat op ons in laten werken, dan zal het ook niet vreemd zijn dat er behoefte komt aan een gesprek met vertegenwoordigers van andere godsdiensten en maatschappijbeschouwingen, zoals het. .marxisme.

„Wij erkennen het belang van samenwerking op elk niveau met de rooms-katholieke kerk (Die kerk is geen lid van de Wereldraad; op vele terreinen wordt er samengewerkt. en naar alle bijeenkomsten worden er wederzijds waarnemers gestuurd; de positie van de paus en de Maria-leer zijn enkele „moeilijke" problemen in de (toekomstige? ) samenwerking!), met de niet bij de Wereldraad aangesloten kerken, met de belijders van andere godsdiensten en met mensen zonder religie, kortom met alle mensen van goede wil". Zo samen op weg naar „een betere wereld".

Het gesprek houdt in, dat er de bereidheid is om veranderd te worden en om anderen te beïnvloeden. De uitkomst van het gesprek, wordt er gesteld, is het werk van de Heilige Geest die in alle waarheid leidt! Degenen die bang zijn dat er zo aan de Waarheid tekort wordt gedaan en het gesprek de weg opent tot een vermenging van de wereldgodsdiensten: het syncretisme, wordt verzekerd dat. men niet bang behoeft te zijn „voor ontsporing van de trein van de waarheid", als men maar gehoorzaam is aan Jezus Christus en vertrouwt op Gods beloften. Ja, als dat nu maar eens echt gebeurde! Het gaat in theorie niet om vermenging, maar in de praktijk vindt wel een rijke uitwisseling van ideeën en ervaringen plaats. Het pleiten voor de dialoog, gezien tegen de achtergrond van de innerlijke onzekerheid in veel kerken', is nog een gevaarlijker bezigheid! Een hellend vlak! Zijn de tegenkrachten in de Wereldraad in staat deze heilloze koers cm te buigen, zodat er weer geluisterd wordt naar het profetisch Woord dat als een licht schijnt in de duisternis van ens bestaan? Daar moet acht cp geslagen w r orden vcor het te laat is!

Als het Wcord als kompas losgelaten wordt en er geluisterd werdt. naar de Schriftkritiek, dan zien we dat de wetteloosheid cm zich heenslaat. Betekent dit, dat de wederheuder uit 2 Thess. 2 dan weg is en de antichrist zich nu zal manifesteren? Als de verlossingsboodschap van de bijbel losgelaten wordt, dan komt er plaats voor de (geseculariseerde) verlossingsboodschap van het communisme. En de invloed daarvan is merkbaar in ons werelddeel, de theologie der bevrijding ten spijt.

De zaak van de kerk.

Uit de documenten van de Wereldraad wordt duidelijk dat de kerk gezien wordt als funktie in deze wereld; de agenda van de kerk wordt bepaald door de wereld. Maar de taak van de kerk is toch, als geroepene uit. deze godevijandige wereld, de verkondiging van het evangelie van de bevrijding. Maar die bevrijding mag niet los gezien worden van de Bevrijder, Jezus Christus, niet van Zijn Woord en Zijn wil. De boodschap van zonde en genade, van verzoening en verlossing, van oordeel en gericht, wordt door de Heilige Geest in het hart van de zondaar toegepast in de weg van geloof en bekering! Gezondigd tegen een goeddoend God en dat moed-en vrijwillig! Dat wordt de nood en: daaruit is door genade, cp grond van het offer van Jezus Christus, bevrijding mogelijk! Want Hij is en blijft Dezelfde! De kerk moet nee-zeggen tegen de bevrijdingsbewegingen die vernieuwing zoeken buiten God om. Maar we moeten wel toedenken, dat we niet vergeten dat de kerk ook de dienst der barmhartigheid moet beoefenen daar waar onrecht geleden wordt: de innerlijke barmhartigheid. Recht en gerechtigheid moeten als tekenen van het komende Koninkrijk Gods opgericht worden, cok in maatschappelijke verbanden, waarin dcor de gevolgen van de zonde de demonische krachten zich ontplooien. Maar de Kerk moet zich altijd bewust zijn, dat niet de eerste stenen gemetseld moeten worden vcor het Koninkrijk Gods door deze daden. Deze goede werken zijn vrucht van de gegronde verwachting van de komende nieuwe hemel en aarde, waarop de bevrijding in zijn volmaaktheid zal ervaren worden! Onze wandel moet in de hemel zijn, waaruit de opgevaren' Koning komen zal om als Rechter te oordelen.

Het Evangelie van Jezus Christus.

In veel werkzaamheden van de Wereldraad herkennen we niet meer het evangelie

van Jezus Christus, maar meer het christelijk humanisme dat zouteloos is; het heeft geen kracht dan tot verderf. Alleen Jezus Christus bevrijdt van de zonde door Zijn bloed en verenigt zich uit het ganse mensengeslacht een gemeente tot het eeuwige leven door Zijn Geest en Woord. Als we daar een levend lidmaat van mogen zijn door het geloof zal clat cok zichtbaar worden in de gemeenschap der heiligen, zodat armen het evangelie gepredikt zal worden en de gebrekenen van hart genezen zullen worden. De gevangenen zal loslating gepredikt worden, de blinden het gezicht en de verslagenen zullen heengezonden worden in vrijheid, omdat Hij gebonden werd. Op grond van Zijn offer zijn de gegeven en des Vaders ontbonden en in vrijheid gesteld en vormen zij één lichaam, zodat in beginsel zichtbaar zou moeten worden, Joh. 17 vers 21: „Opdat zij allen één zijn, gelijk Gij, Vader in Mij en Ik in U, dat zij ook in Ons één zijn; opdat de wereld gelove dat Gij Mij gezonden hebt".

En dan de praktijk? Dat moet wel beschamen en ons ook kerkelijke ootmoed geven!, zodat er eerst geluisterd wordt naar elkaar en bovenal naar het Woord: leren zichzelf te verloochenen en de minste te zijn. Dat kan, als de liefde Gods in onze harten opvlamt. Moge de Heilige Geest ens cok in de kerkelijke verscheurdheid de ware wijsheid leren, zodat we de stroom van de Geest niet tegenhouden.

Nieuwsgierig maken.

In deze bijdrage is er veel aan de orde gesteld én veel zaken niet. De voornaamste reden daarvan is dat dit artikel nieuwsgierig wil maken naar de vragen rond de kerk. de verhouding van kerk en wereld én de taak van de kerk in de wereld én de verdeeldheid van de kerk.

Bij de samenstelling van dit artikel heb ik met opzet geen gebruik gemaakt van de brochure: „Eenheid, ja maar hoe", die bij de Jeugdbond verschenen is. Veel gegevens voor deze bijdrage heb ik ontleend aan de volgende boeken, die we u van harte kunnen aanbevelen:

Ir. J. v. d. Graaf e.a.: Bezinning op bevrijding in de oecumene.

J. A. E. Vermaat: Kerk en tegenkerk. J. A. E. Vermaat: Signalen van de eindtijd. Mivc schets: Bevrijding. En om te weten w r at de Wereldraad met de theologie doet, kun je terecht in het boekje: „Uitdaging en bemoediging" van dr. E. Flesseman-van Leer. Bij het doorlezen van dit boekje en de andere documenten' voor de vergadering in Nairobi ben ik vaak ontmoedigd en komt er, naast gevoelens van verbijstering en machteloosheid, de bede op in je hart: Heere maak ons (cok de kerkelijke leiders in Naircbi) Uw wegen door Uw Woord en Geest bekend. Leid ons (ook de kerkelijke leiders in Naircbi) in Uw Waarheid; leer ons (ook de kerkelijke leiders in Nairobi) ijverig Uw Wet betrachten. Dat maakt pas echt vrij! en verenigt tot eer van God.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen