Bevrijding
Herdenking van de bevrijding van ons land in 1945 is veer velen niet zo'n schokkende gebeurtenis. Het is al weer 30 jaar geleden dat de oorlog met al zijn gruwelen en ellende eindigde. Het leven gaat verder. De tijd is doorgegaan en heeft ons nieuwe problemen en vele, vele andere gsbeurtenissen gebracht. Nee, voor mij heeft het niet zeggen we dan. Maar wacht eens even. Asaf, de dichter van een aantal psalmen, leefde cok in een tijd waarin „men" er zo over dacht. De mensen vonden het niet nodig steeds herinnerd te worden aan de grote bevrijding uit het diensthuis van Egypte. Al die verhalen, die kenden ze nu wel. Asaf dacht er anders over en sprak voor zijn, wellicht vei'baasds tijdgenoten een herdenkingsrede uit. Lees maar in Psalm 78. In zijn inleiding geeft hij een verantwoording; hij hesft er een bedoeling mee (zie vs. 6 en 7). De mensen, vroeger in Israël en wij nu, megen Gcds daden niet vergeten. Want het is Gcd, Die verlossingen (= bevrijding) werkt in het midden der aarde. Ps. 74 : 12).
Sprekor. over bevrijding is „in". Er worden boeken over geschreven, congressen aan gewijd (Wereldraad van kerken 1975), organisaties voeren dit woord in hun naam (Pale3tijnse bevrijdings organisatie). Akties worden georganiseerd cm hier aandacht aan te schenken. De nieuwste theologie is de theologie van de bevrijding, die vooral in Zuid-Amerika veel opgeld doet. Overal klinkt de roep om bevrijding en daar nauw mee verbonden, een schreeuw om gerechtigheid.
Is de situatie dan zo somber? Zo fte lezen en te horen wel. Sommige volken worden onderdrukt. Grootgrondbezitters en andere lieden van de heersende klasse houden de grote massa van de bevolking in armoede en ellende. Het rijke Westen maakt o.a. docr middel van zijn grote ondernemingen hoge winsten ten koste van de arme landen. Grospen worden onvrij en onmondig gehouden op grond van hun ras of hun geloof. Weer anderen worden verleid door reklame cm maar steeds driftiger dol te draaien in de consumptie-maatschappij. Allemaal zitten we gsvangen in strukturen, waaruit we bevrijd moeten worden Het klinkt aardig, doet het goed, ja is zelfs niet eens onwaar. Maar „Al zouden alle politieke machtskaders en alle maatschappelijke strukturen omgewenteld worden, dan zou de mens nog geen centimeter dichter gekomen zijn bij het Rijk van God." (C. Aalders)
Bevrijden wordt in de Bijbel aangeduid met uitleiden (in Ex. 12 : 51 en in Ex. 20 : 2 — als inleiding tot de Wet); verlossen (Jes. 43 : 1); ruimte scheppen (Ps. 32 : 7 en berijmd in vers 4); vrij maken en vrij kopen (Titus 2 : 14 en 1 Petr. 1 : 18). Bevrijden, dat is vrij worden, loskomen uit de macht van iets of van iemand. Er wordt daarbij een grens overschreden en wel tussen 2 machten. Onder de eerste zit cle mens glevangen, is daaraan onderworpen, door de andere wordt hij bevrijd. Bevrijding is altijd uit iets of van iets.
Bevrijding uit de macht van de v ij and
In het Oude Te stament staat centraal de verlossing van het volk van Israël uit Egypte. Een vclk, dat tot slavernij was gedwongen, wordt door God bevrijd. Hij heeft het geroep gehoord (Ex. 3 : 7) en daarom is Hij nedergekomen, heeft een knecht (Mozes) geroepen en zendt deze als bode der verlossing. Tegelijkertijd belooft God uitleiding uit Egypte en inleiding in Kanaan. Hier blijkt duidelijk dat bevrijding meer is dan losgemaakt worden uit de macht van de vijand. Het is ook overgebracht worden in een nieuwe samenloving, hier het beloofde land. Opmerkelijk is dat van het volk zelf geen enkele bevrijdingsdaad gevraagd wordt. Zie Ex. 14 : 13... „en gij zult stil zijn". Wat het volk moet doen is vertrouwen cp de machtige hand en de uitgestrekte arm van de Bevrijder. Dat houdt in luisteren en gehoorzamen. Als in later eeuwen opnieuw bevrijding wordt geschenken, is het steeds weer de Heere, Die de overwinning geeft. Richter en, David. Hij gebruikt wel mensen, maar s'eohts in de uitvoering van Zijn plan. En wat is het moeilijk daarin alleen maar de Heere te volgen. Eigen bevrijding is een schijn-overwinning, eigenmachtig cptreden leidt nooit tot volkomen verlossing (Saul). Deze daden van God moeten steeds herdacht worden. Vandaar de instelling van het Paasfeest bij de uittocht. Daarom wordt er ook aan herinnerd aan het begin van de Decalcog. Om het volk te leren wat hun afkomst is en om hen te herinneren aan de consequenties van deze bevrijding, n.1. het dienen van de Heere.
Bevrijding in de samenleving
De samenlevingen in de Oudheid bestonden meestal uit een vrij kleine groap vrije burgers en een grote groep armen en slaven. Het lot van de laatste groep was over het algemeen niet best. Zij waren totaal gebonden aan hun overheersers. Je ken als arme gemakkelijk tot slavernij vervallen, b.v. als je je schulden niet meer kon betalen. Ook in Israël was dat zo. Maar in de wetten die de Heere aan Mozes gaf, waren ook ter regeling van het maatschappelijk leven voorschriften opgenomen. Zo wordt als rustdag voor vrije en dienstbare de Sabbat ingesteld. Een dag wordt gesteld cm de mensen los te maken van ihun werk en stil te zijn voor God. De arme, tot slavernij vervallen, blijft hoogstens zes jaar bij zijn meester. Hij mocht in deze pericde wel middelen verzamelen' cm zich in het zevende jaar, het sabbatsjaar, vrij te kopen (Deut. 15 : 15 vv). Hij kon ook door zijn familie vrijgekocht weiden. Dit woord vrijkopen, of lessen betekent dan bevrijden. Weduwen en wezen werd uitdrukkelijk toegestaan een nalezing te houden. (Deut. 24 : 19). En cm de vijftig jaar kwam het jubeljaar, waarin een soort herverdeling van land en goederen ken plaats vinden. Als Gods geboden het richtsnoer zijn dan vervalt Israël niet in grote maatschappelijke tegenstellingen, waar diepe armoede naast grote rijkdom voorkomt. Als het volk leven en zegen verkiest, die o.a. door Mozes voorgesteld worden, dan mogen zij leven in een samenleving, waarin rechtvaardigheid heerst. Als... En lees nu eens bij de profeten'. Jeremia (22 : 13, 17) spreekt het oordeel uit over een kening, die zijn volk onderdrukt en berooft. Micha en Amos geven scherpe kritiek cp de misstanden die door de machthebbers i.i Israël tot regel zijn verheven. Daarom is kritiek cm maatschappelijke misstanden niet verkeerd, mits ze maar gegeven wordt vanuit Gods geboden. En Micha wijst ock de weg naar een betere samenleving (MI. 6 : 8) door recht te doen en ootmoediig met de Heere te wandelen. Bevrijding in de samenleving houdt dan cok voor de leden van de greep in:
Bevrijding van de machten van tijd, werk en geld
Ken je die slavernij aan de tijd? Er zijn zoveel mensen, die nooit eens tijd hebben voor een ander, zelfs niet voor de Ander. Ze zijn zo gebonden aan de tijd, dat ze de eeuwigheid vergeten. En cp deze wijze kom je altijd tijd te kort. En het leven is niet lang — een handbreed maar — en dan is de tijd voorbij. Bevrijd uit de ban van de tijd is alleen degene die zeggen mag: „Mijn tijden zijn in Uw hand". Onlangs las ik in een tijdschrift: „Wat wij aan tijd, geld en energie verspillen is met geen pen te beschrijven". Hoe waar is dat. En .geldt het niet voor ons allemaal? Je bent druk met je werk, je studie, je toekomst en het jagen naar meer en mooier en groter. Moet clat dan niet? Jawel, maar als je er zo vast aan zit, zo aan
gebonden bent, dan ben je in de macht er van. Een slaaf van je werk geworden en je komt nooit klaar. En wat denk je van de macht van het geld. Miljoenen zijn er als met ketenen aan gebonden.
En dan komt de Heere in Zijn woord tot ons en zegt: „Mijn zoon, mijn dochter geef mij uw hart, uw tijd " Dan zegt de Heere Jezus: „Ga heen, verkoop alles" Wat is het antwoord? Bedroefd weggaan! Wij hangen zo aan deze zaken, dat we er onszelf niet van kunnen losmaken. Dat komt omdat ons „ik" leeft bij de 3 h's van halen, hebben en houden. Wij komen alleen vrij als we onszelf verlost werden als er EEN in ons leven komt die sterker is dan al onze gebondenheid. Dat is de Heere Jezus, Die vrijwillig afstand deed van alle rijkdom, eer en macht, om Zijn leven te geven tot een losprijs voor velen. Zijn werk was het verlossen van mensen die gebonden waren in hun aardsgerichtheid, in hun zondigheid. En in het Oude Testament werd de losprijs betaald om een slaaf los te kopen, om hem te bevrijden!
Bevrijding van de eenzaamheid
Je vraagt je misschien af of dat ook nodig is, of dat ook mogelijk is? Luister. „Ontelbaar vele mensen leven in een situatie die men kan vergelijken met een levenslange cellulaire opsluiting. Want de nabijheid van mensen met wie men niet kan communiceren, maakt de eenzaamheid alleen nog maar drukkender Naarmate mensen ouder worden, verliezen ze meer kontakten; men is teleurgesteld in hen die men vrienden achtte en omgekeerd stelt men zelf anderen teleur". (P. A. Elderenbosch). Hoe kan dat toch? Waarom ben je soms zo eenzaam, ondanks je vele vrienden? Waarom leven mensen volkomen langs elkaar heen als "ships that pass in the n.ight" (als schepen, die elkaar in het donker voorbij varen)? Komt het niet door onze gerichtheid op onszelf, op ons eigen ik? En als je dat nu nog een beetje koestert, dan draait alles om dat ene middelpunt. Dan leef je voor je zelf, je eigen leven en bent eenzaam, want je laat dan ook niemand toe binnen te komen in dat wereldje. Hoe kan een mens daar neg uit bevrijd worden? Is er iemand sterk genoeg om die vesting binnen te dringen. Om met geweld die muur van zelfgenoegzaamheid te doorbreken? Bevrijding is mogelijk door het verliezen van je leven, van je eigen „ik" en het gevonden worden in Jezus Christus! Hij, die wist wat het zeggen wil alleen te staan en van allen verlaten te zijn, wil inplanten in Zijn Rijk, in Zijn gemeenschap. Hij wil eenzamen zetten in een huisgezin (Ps. 68 : 7). Vanuit de eenzaamheid overgezet worden in de gemeenschap der heiligen. Een wonder deze bevrijding!
Bevrijding van de zonde
Er is geen macht ter wereld — misschien met uitzondering van de boze — die ons meer gevangen houdt dan de zonde. Lees maar eens wat Paulus schrijft in Rem. 3. Kijk dan maar eens in de krant, om je heen', naar jezelf. Dat is niet best. En nu gaan we niet filosoferen over een of andere zonde, groter of minder groot. Bekijk jezelf maar in de spiegel van Gods wet, dan wordt een heel duidelijk beeld van ons bestaan gebeden. Praat daar nu niet over in de trant van: „Ja, we zijn natuurlijk allemaal zondaren". Dat is niet natuurlijk! Dat is vijandschap tegen onze Schepper. Hiermee staan we schuldig aan het lijden van Christus. „Want om onze overtredingen is Hij verwond " (Jes. 53) Maar toch... Zijn naam is Jezus of Jehoshua, dat is zaligmaker, bevrijder. Hij heeft de strijd aangebonden tegen deze dodelijke macht en Hij overwon. Niet dat daarmee de zonde verdwenen is van cle aarde, uit de harten en levens van cle men; en, maar wel heeft Christus de bezoldiging der zonde voor degenen die de Zijnen zijn weggedragen. Het kruis is het teken van de overwinning, van de bevrijding. Hij bevrijdt zijn volk van hun zonden. Voor wie is Hij de bevrijder? Lees eens Lucas 15. Twee verloren zonen. De een heeft zijn leven' verknoeid door er maar op los te leven in de zonde, de ander zondigt op een verschrikkelijke manier tegen de hoofdsom van de wet. Wie wordt bevrijd? Hij die tot zich zelf komt, opstaat en naar zijn vader gaat. Zijn zonden worden vergeven om niet.
Bevrijding van de dood
Dit leven, dat, zoals ons doopformulier zegt „een gestadige dood is", dit leven willen we vasthouden'. Jcng zijn is het ideaal, vooral ook cmdat de toekomst dan neg voor je ligt, In onze
samenleving is de jeugd van een ondergeschikte, een dominante rol gaan spelen. Ieder clie zich niet geheel door deze en andere modeverschijnselen laat beheersen, en ever de dingen' van het leven nadenkt botst op cle onherroepelijkheid van de dood. „De dood heeft geheerst van Adam tot Christus". Hij is gekomen voor alle mensen. Zelfs de Heere Jezus, de Bevrijder uit de macht van satan en zonde is gestorven en begraven, maar ook opgestaan, en Hij leeft. Christus heeft de dood overwonnen .en daarom kon Paulus zingen: „Dood waar is uw prikkel? ". Ook Paulus is gestorven, maar voor hem was sterven een doorgang naar het eeuwige levert. En deze bevrijding van de dood geeft God een ieder, die het leven in eigen hand niet meer houden kan, aan een mens die zijn leven verliest aan Hem.
Bevrijding een kernwoord in de Bijbel
Een uitroep van eeuwige verwondering van mensen, die leefden in het land van de schaduw van de dood.
Een aanbod van goddelijke genade aan mensen, die zichzelf nooit waarlijk vrij kunnen maken.
Maar.... God geeft geen generaal pardon. Hij geeft geen goedkope genade. Dat kan niet omdat de prijs voor de bevrijding zo hccg is. De apostel Paulus schrijft: „Gij zijt duur gekocht "
Maar als je nu niet weet dat je gevangen zit, wat dan? Als je niet weet aan welke machten je gebonden bent? Dan leef je toch niet erg bewust en naar te vrezen is erg oppervlakkig. Door het Woord van God en de prediking van dat Woord wordt ons steeds gewezen op ons zijn in de macht van zonde en duivel. Elke keer opnieuw wordt ons deze boodschap gebracht en neg nooit gehoord misschien? Dan kun je niet verlangen naar bevrijding. Dan heb je geen idee van je situatie en leef je maar rustig voort. Terwijl op andere plaatsen de strijd wordt voortgezet. Want bevrijding kost strijd, vraagt offers van de strijders. Nog erger is het samenwerken met de vijand, het aan hem diensten bewij-zen. Dan heb je helemaal geen behoefte aan bevrijding. Maar ook hierin heeft God voorzien. Want de Heere Jezus kwam cm vijanden met God te verzoenen.
Heeft bevrijding iets met politiek te maken en met bewegingen die strijden voor vrijheid van onderdrukte volken en groepen'? Heeft bevrijding niet te maken met gerechtigheid en recht en rechtvaardige verdeling van de welvaart? Zeker. Als wij iets beseffen van de verlossing die God gewerkt heeft, en we mogen dat voor cns eigen leven weten, dan gaan we niet met een grote boog cm de onvrijheid van de ander heen. Dan staan we in de vrijheid en wensen dat ook onze medemensen tce. Maar zonder die krampachtigheid alsof het van ons afhing om de wereld te verlossen van de machten. In Matth. 6 : 33 staat „Maar zoekt eerst het Koninkrijk Gods en Zijn gerechtigheid " Verlossing cm in dat rijk over te kunnen gaan. En vandaaruit gerechtigheid voor anderen. Want strukturen kunnen zich niet bekeren, doch mensen worden geroepen zich te bekeren.
Bevrijding, nu ten dele, cmdat we nog leven onder de zonde op een aarde die vervloekt is en de duivel neg meent veel macht te hebben. Straks geheel vrij, los van die harde meesters, die de mensen onvrij houden. En overgezet van de duisternis van de anti-goddelijke machten in het rijk van de bevrijding, in het Rijk van God.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 25 april 1975
Daniel | 20 Pagina's