OP LEVEN EN DOOD

Als je één dag na Pasen wat moet zeggen over beide kernwoorden die in de titel van dit artikel staan kan het niet anders dan dat je met het leven begint. Niet bij de dcod.

We kunnen over de dood niets zeggen, als we niet eerst gegrepen zijn dcor de betekenis en de inhoud van het woord leven. Wat is leven? Op die vraag zijn in de loop der eeuwen allerlei antwoorden gegeven. Vanuit de verschillende gebieden van de wetenschap krijg je daarbij een steeds wisselend beeld: een bioloog praat anders over het leven dan een psycholoog. Dat moet ons er op verdacht maken dat de eigen, vakmatige, benadering de uiteindelijke vicie op het leven bepaalt. En al die verschillende visies samen vormen niet meer dan ©en eenzijdige, beperkte beeldvorming van wat het leven ten diepste is. Daarom moeten we ons niet schamen als we moeten toegeven dat we buiten de Bijbel om niets wezenlijks van het leven kunnen zeggen. Daarom moeten we eerst luisteren.

Wat zegt de Bijbel over het leven?

Het eerste wat direkt opvalt is dat het leven er niet altijd geweest is. God is de Schepper van alle leven. Wij hebben niet onszelf tot het aanzijn geroepen; er is ook geen hogere macht die ons willekeurig het leven als een lot toewerpt, nee, het leven is door God gewild. Dat geldt voor de mens die de adem des levens (Gen. 1 : 7) in zijn neusgaten draagt, maar dat geldt evenzeer de bloemen op het veld.

Aan deze meest wezenlijke typering van het leven zijn, als het om het menselijk leven gaat, de volgende toe te voegen:

— Wij zijn van God afhankelijk.

Vaak beperken wij dat tot de periode van ziekte, omdat we dan onze afhankelijkheid ervaren. God zegt echter dat we voor elke keer dat we ademhalen op Hem aangewezen zijn.

— de mens draagt het beeld van God, we zijn gekroond met eer en heerlijkheid, maar weinig minder dan de engelen (Ps. 8 : 6).

— God geeft aan het leven een roeping mee: leven tot eer en lof van God. In de gave van het leven ligt de opgave en roeping om zo te leven.

In het Nieuwe Testament worden' deze zaken niet anders gezegd, maar alleen nog maar scherper. Daar wordt het leven direkt verbonden met het leven in Christus. Hij is niet alleen de weg, niet alleen de waarheid, maar ook Het Leven. Dat is leven: God kennen en vertrouwen als de Enige en de Waarachtige én Jezus Christus.

Over dit alles valt de schaduw van de zonde. Door één mens komt de zonde in de wereld en door de zonde de dood. Doordat Adam en Eva zelf gaan bepalen wat voor hun het leven is, n.m. het eten van alle bomen in de hof van Eden, komt de dood erbij. De zonde als ongehoorzaamheid brengt de dood mee. Niet alleen in lichamelijke zin, zoals de dood ervaren wordt in het moment van ons sterven. Met de dood wordt bedoeld de entbinding, het verteringsproces en de aantasting van al datgene wat God goed gemaakt heeft (Velema).

Dat heeft zijn gevolgen voor de relatie van de mens tot God, voor de relatie van de mens tot zijn medemens en voor de relatie van de mens tot de schepping.

Aktuele situatie

Als deze zaken' er Bijbels gezien zo voorstaan, is het een verschrikkelijke ervaring om in deze tijd mee te maken hoe, weliswaar met behoud van de begrippen dood en leven, de inhoud ervan vervaagt en verdwijnt uit het huidige levensbesef.

Het leven onderhoudt dan geen relatie mei God meer, maar is vervlakt tot een stukje medemenselijkheid. God en mens worden konkurrenten, maar ook mensen onderling worden eikaars konkurrenten. De mens beleeft zijn bestemming niet meer in relatie tot zijn Schepper. De dood gaat daardoor ook van karakter veranderen. Zij wordt niet meer ervaren als een oordeel van God, maar als vanzelfsprekend behorend bij het leven. Dood en leven zijn dan twee kanten van hetzelfde biologisch proces.

Onze tijd draagt er alle kenmerken van dat we leven in een' Paasloze wereld. Het angstige daarvan is dat dat doorwerkt in de beslissingen die genomen worden over zaken die lange tijd het stempel droegen van een christelijke traditie.

Daarbij treedt een absolute breuk op met het verleden. Deze post-Christelijke tijd wordt daarom ook wel vergeleken met het leven van de zoon van de verloren zoon. De verloren zoon heeft nog bewust afscheid genomen' van zijn vader, en daarbij tegen beter weten in, de band met zijn vader verbroken. De zoon van de verloren zoon weet daar niet meer van. Hij heeft nooit over zijn vader gehoord. Hij laat zich bij zijn beslissingen niet meer leiden door gedachten aan het vader-huis.

Op het ogenblik zijn twee onderwerpen in diskussie waarin al deze elementen zijn te herkennen.

Als de zin van het leven' zelf in diskussie komt, komt ook het levensbegin en het levenseinde in diskussie. Het eerste is het probleem van abortus provocatus, het tweede het probleem van de euthanasie.

Abortus provocatus

Afgezien van de dieper liggende oorzaken wordt de diskussie in ons land voornamelijk bepaald door het feit dat deze zaak een politiek geschilpunt geworden is.

Ondanks de politieke voorzorgen die genomen waren bij de vorming van het kabinet Den Uyl waarbij afgesproken was dat de komende regeringsperiode het abortus-probleem niet in diskussie zou komen, hebben aktuele gebeurtenissen dit beleid onmogelijk gemaakt.

Het valt niet te ontkennen dat de persoon (en het geweten!, zie het interview in dit nummer) van deze minister van Justitie Van Agt daarop van invloed geweest zijn. Zijn persoonlijke opvattingen verplichten hem tot ingrijpen in situaties die al langer bestonden (abortus-kliniek Bloemenhove in Heemstede). Naar aanleiding van de recente ontwikkelingen wordt binnenkort CIP Tweede Kamer gekonfronteerd met drie initiatief-voorstellen die alle drie een verruiming van het abortus-beleid voorstaan. Daarbij is weliswaar het ene ontwerp veel ingrijpender clan het andere, maar alle drie gaan ervan uit dat de huidige wetgeving, zoals geformuleerd in het Wetboek van Strafrecht, niet meer passen op het probleem zoals zich dat nu presenteert.

Het is opvallend dat in het Wetboek van Strafrecht de artikelen die op abortus betrekking hebben vallen onder het hoofdstuk „Misdrijven tegen het leven gericht". In die formulering wordt abortus dus gezien als een aanslag op menselijk leven.

Het kenmerkende van cle huidige diskussie is nu juist dat deze benadering doorbroken wordt. Men poneert dan dat een ongeboren vrucht nog onvolmaakt is, en daardoor nog geen waarde heeft. Het is weliswaar het begin van menselijk leven, maar het wordt nog niet als waardevol gezien. Vandaar dat men meent er vrij over te mogen beschikken. Wel is er neg enig verschil van mening over het tijdstip, waarop dit beginnend leven waardevol wordt. Maar men rekent het te behoren tot de vrijheid van de moderne mens om die grens zelf vast te stellen. Meerderheid van stammen is hier doorslaggevend. Ik heb in een vorig artikel al uiteengezet (Daniël, 28e jrg., nr. 25), dat de Bijbel anders spreekt over het ontluikend leven. Het intensief luisteren naar het bijbelse spraakgebruik en het opnieuw aftasten van de gebruikte beelden, heeft ons geleerd dat het menselijk leven vanaf het begin echt, volop menselijk leven is. Door God gewild vanaf het moment van de bevruchting. Daarom niet waarde-vrij, niet waardeloos, maar waarde-vol, omdat God het leven vanaf het begin kent en er een relatie mee heeft.

Het onmenselijke van de abortus-verrichting wordt zelfs door de uitvoerende artsen toegegeven. Alleen de gewenning aan het verschrikkelijke (!) en mogelijk de hoogte van cle financiële vergoeding maakt de ingreep mogelijk en uitvoerbaar.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen