ethische aspecten

Het onnatuurlijke van de ingreep uit zich ook in de woordkeus. Onlangs is voorgesteld om niet meer te spreken over abortus provocatus, maar over het opwekken van een verlate menstruatie. Na het voorbereidende werk dat nu. gedaan wordt door een bijzondere Kamerkommissie inzake de abortuswetgeving zal over enkele weken de Tweede Kamer beslissen en daarmee kiezen voor een van de ter tafel liggende voorstellen. Meerderheid van stemmen beslist dan over het leven, over het menselijk leven van nog niet geboren kinderen.

Het is de vraag in hoeverre deze situatie politici in gewetens-nood brengt. Van minister Van Agt weten we dat.

Zijn geweten verbiedt hem zijn handtekening te zetten en daardoor mee te werken aan de gevraagde verruiming. Dat is indrukwekkend.

Voor andere politici zal wellicht de overweging gelden of zij niet voor de minst slechte oplossing moeten kiezen om erger te voorkomen. Is dat compromis nog aanvaardbaar? Of komt het er nu cp aan te tonen en te getuigen dat we vreemdelingen zijn in deze diskussie? Dat er grenzen zijn aan het compromis, ook in politieke zaken?

Voor christen-medici, hetzij artsen, hetzij gynaecologen' (vrouwenartsen) is dat een dagelijkse ervaring. Hun geweten laat hun niet toe een ingreep te verrichten met abortus als doel.

Tenzij. Het behoort tot de goede traditie van de protestantse ethiek (d.i. het samenstel van regels voor ons zedelijk handelen) dat zij voor één situatie een uitzondering gemaakt heeft. Abortus, neen, tenzij het leven van de nog ongeboren vrucht een bedreiging vormt voor het leven' van de moeder. In een dergelijke noodsituatie, waarin leven tegenover leven staat, is het geoorloofd.

Euthanasie

Wat is euthanasie? Voor de duidelijkheid deze omschrijving: Aktieve euthanasie is die ingreep in het leven van een mens, waardoor men hem, met bepaling van het tijdstip waarop en het middel waardoor, uit dit leven doet heengaan (omschrijving van Velema). In scherp contrast hiermee staat de omschrijving: dat het de arts geboden is menselijk leven te behouden, te sparen en te verlengen, waar en wanneer hij dat kan. Volgens die omschrijving is een arts juist de bestrijder, de vijand van de dood. Een van de belangrijkste oorzaken die de nieuwe situatie veroorzaakt heeft, is wel de onvoorstelbare toename van de medische kennis en de medische macht. De vruchten van die toename ervaren wij allemaal en' daar mogen we dankbaar voor zijn.

Er zijn mensen in leven en er worden mensen in leven gehouden met apparaten die tien tot twintig jaar geleden niet hestonden.

Denk maar aan kunstnieren voor mensen met zieke nieren en aan pacemakers voor hartpatiënten.

De andere kant van deze ontwikkeling is dat patiënten in leven gehouden (kunnen) worden b.v. via kunstmatige ademhaling en/of kunstmatige voeding, die vroeger allang gestorven waren. Uit de krant kent iedereen wel de verhalen waarbij patiënten met hersenbeschadigingen in leven gehouden worden zonder dat te verwachten is dat het bewustzijn ooit zal terugkeren. Levensbelangrijke vragen in letterlijke zin!

Moet je het leven eindeloos rekken, soms tegen de wens van de zieke en tegen de wens van de familie in? Moet je alleen maar het leven' rekken of ook het stervensproces rekken? Van elk leven of alleen maar van zinvol leven? Twee zaken vragen om nadere uitleg. Wat is de grens tussen het sterven en de dood?

Tot voor kort was het eenvoudig om deze vraag te beantwoorden. Die grens markeerde zichzelf b.v. door hartstilstand of het ophouden van de ademhaling. Juist de medische ontwikkeling heeft het nodig gemaakt om die grens tussen leven en dood opnieuw aan te geven.

Er zijn al verschillende conferenties gehouden waar deskundigen samen proberen om een oplossing te vinden en zo samen regels op te stellen die toepasbaar zijn in de medische praktijk. Een tweede vraag is: Wat is zinvol leven?

En wat is zinloos lijden?

Vanuit de inleidende opmerkingen kan het niet anders dan dat ik nu moet

zeggen clat dat leven zinvol is wat God in stand houdt. Waar God het leven laat, daar is het zinvol, daar heeft het bestaansrecht. Het is dus niet aan ons cm uit te maken wat nog zinvol is en wat niet meer.

Dat geldt te meer omdat we niet in de verleiding moeten komen zinvol en nuttig gelijk te stellen!

Ook hier zou ik, zoals ik dat bij het abortusprcbleem gedaan heb, opnieuw de vraag willen stellen: mag het dan nooit?

En dan bedoel ik niet de actieve euthanasie! Dat niet.

Maar moet een arts clan .in alle omstandigheden alles doen om met alle macht en kennis het leven en het lijden zo lang mogelijk te rekken? Is er clan nooit een grens?

Ik dacht dat er een fase kan komen in het stervensproces waarbij een' arts de onvermijdelijkheid van de dood onder ogen moet zien. Hij moet met eerbied gesproken God de gelegenheid geven cm een ernstige zieke te laten sterven.

Dat vraagt diep respect voor het leven, maar ook voor de God van het leven die het leven ten einde brengt. Op Zijn tijd en Zijn wijze!

Hier liggen geweldige vragen waar pasklare antwoorden niet op passen.

Wat een zegen als in zulke ernstige situaties een arts niet alleen medicus is, maar ook christen. Hij kan dan door intensieve begeleiding een patiënt voorbereiden op de dood. Dat kan hij niet alleen. Daarbij zal hij de hulp nodig hebben van familie en nabestaanden. Wat kan ook goede pastorale zorg hier veel betekenen. En als dan toch het einde komt? Dan vouwt Jakob zijn benen samen op zijn sterfbed, wach'end op Gcds zaligheid. Dat kan nog! Sterven met verwachting.

Inlichtingen roncl het abortusvraagstuk zijn verkrijgbaar bij de Stichting Eerbiediging en bescherming van het menselijk leven, Postbus 7450 te Amsterdam, Enkele illustraties in dit nummer zijn overgenomen uit het maandblad „Levensrecht" van bovengenoemde Stichting.

Ook de Stichting Levenstaak, Pascalweg 66, Rotterdam wil graag inlichtingen verstrekken.

Slot

Misschien staat dit onderwerp wat ver van je af. Abortus raakt je (nog) niet en aan sterven denk je (nog) niet. Dat kan. Maar leven doe je in ieder geval. Dan is het goed om je af te vragen of je eigen leven iets heeft van die Bijbelse diepte. Gcd, die het leven gegeven heeft, wil ook nu neg in Christus het leven geven, n.1. het leven dat Christus bij Zijn opstanding uit de dood heeft aangebracht en wat Hij verheerlijkt door Zijn Geest en Woord in dode zondaarsharten.

In clat leven wordt het waar wat je mogelijk met Pasen gezongen hebt:

Nu jaagt de dood geen angst meer aan, want alles, alles is voldaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen