NOORD - IERLAND

We willen deze keer eens gaan bespreken hoe de situatie in Noord-Ierland is, waar steeds weer opnieuw de gevechten oplaaien. Wat is er eigenlijk aan de hand?

Zo op het oog lijkt het een geschil te zijn tussen' protestanten, die de meerderheid vormen, en katholieken, die een minderheid zijn en zich deswege gediscrimineerd voelen. Is dit echter een geheel juiste voorstelling van zaken? Het is waar dat het conflict, dat in feite al van eeuwen her dateert, zo begonnen is, maar zo langzamerhand zijn deze twisten ook in politiek vaarwater gekomen.

Met name de I.R.A. (Irish Republican Army) is onder marxistische invloed gekomen. Allerlei wapenen worden tenminste uit Oost-Europa betrokken.

Er zijn in Noord-Ierland, ook wel Ulster genoemd, 30% katholieken en 70°/« protestanten op een totale bevolking van iets meer dan 1, 5 miljoen inwoners. De verklaring voor de aanwezigheid van deze protestanten in een overwegend katholiek gebied (in Ierland zelf, de Ierse Vrijstaat dus, is 95% van de bevolking katholiek) moet men zoeken in de historie.

In het jaar 1690 werd de nu nog bestaande stad Londonderry belegerd in een pogingde stadhouder-koning Willem III te verjagen uit Engeland. Tijdens dit wekenlange beleg vielen duizenden doden. De hongerende bevolking moest zich voeden met honden, katten, ratten enz. om in leven te blijven. Desondanks hield zij dapper vol, totdat Willem III arriveerde met een leger van 36.000 man. Hoewel hij meer soldaten had dan zijn tegenstanders, die er maar 25.000 bezaten, wist Willem III slechts een moeizame overwinning te behalen. Onze stadhouder was nu eenmaal meer diplomaat dan een deskundig militair. Het gerucht ging na de slag rond dat de stadhouder zwaar gewond of zelfs gedood zou zijn, op welk bericht de paus in Rome vreugdevuren liet ontsteken.

Deze overwinning is van groot belang geweest. Willem III kon zich nu handhaven in Engeland, waardoor hij de strijd tegen de Franse koning Loclewijk XIV, de zonne-

koning, kon voortzetten. Ook was het protestantisme in Noord-Ierland nu veilig gesteld en kon er wortel schieten. Nu nog wordt elk jaar deze overwinning herdacht door het houden van een Oranje-mars; de straten en huizen zijn dan versierd met oranje, er is een Oranje-orde die zich tot doel stelt het protestantse karakter van Ulster te bewaren enz. In diverse steden is ook een standbeeld van Willem III te paard opgericht.

Geen wonder dan ook dat Ulster koos voor aansluiting bij Engeland toen in 1917 Ierland als zelfstandige staat ontstond. De katholieken in Ulster voelen zich echter gediscrimineerd door ; le protestanten die betere kansen zouden hebben om in cle hogere bestuursfuncties benoemd te worden, die betere voorzieningen zouden hebben voor huisvesting en onderwijs en voor wie ook het kiessysteem gunstiger zou zijn. (Dit laatste omdat er een districtenstelsel is, waardoor slechts de grootste partijen aan bod komen). De I.R.A. stelt zich dan ook ten deel op te komen voor de katholieke minderheid en streeft naar aansluiting bij Ierland.

Bij relletjes vielen er in 1969 13 doden, in 1970 waren dit 25 doden, in 1971 steeg dit lot 173 doden, in 1972 waren dit al 300 doden en het vorige jaar konden we vernemen dat het totale dodental de 1000 gepasseerd was. Er is dus duidelijk sprake van een toeneming van het geweld.

In de achter ons liggende jaren raakten vooral twee leidende persoonlijkheden bekend: ds. Ian Paisley aan protestantse zijde en Bernadette Devlin aan katholieke zijde. Deze laatste kreeg vanwege haar strijdbaarheid de bijnaam „maagd van Ulster". Niet geheel terecht overigens, want zij was ongehuwde moeder.

Wat zijn nu de meest recente ontwikkelingen? Na moeizame onderhandelingen was er eindelijk een gezamenlijk bestuur ontstaan van protestanten en katholieken in Ulster. Na een verbeten staking van de zijde van protestantse extremisten is dit bestuur weer afgetreden, zodat Noord-Ierland thans direct vanuit Engeland wordt bestuurd. De Britten weten echter ook niet goed meer wat zij met dit wespennest aan moeten. In een vraaggesprek zei de Britse premier onlangs: „We kunnen niet weer de situatie hebben die vijftig jaar heeft geduurd, dat tweederde van de bevolking de dienst uitmaakt en éénderde geen stem heeft". Zijn opmerking sloeg uiteraard op het katholieke volksdeel van Ulster, dat Wilson het slachtoffer van discriminatie noemde. Rond de jaarwisseling is men er in geslaagd een wankel bestand uit te roepen, dat inderdaad van beide zijden geëerbiedigd werd.

Toch blijft het land voortdurend op de rand van burgeroorlog balanceren. Het conflict krijgt ook steeds meer een politiek karakter in plaats van het oorspronkelijke religieuze karakter. De I.R.A. wordt geïnfiltreerd van communistische zijde, die er alle belang bij hebben dat Engeland gebonden is en blijft in Noord-Ierland.

Ulster staan dan ook nog zware tijden te wachten, zolang de gematigde politici van beide zijden niet aan bod kunnen komen om een compromis te zoeken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen