MENS EN MACHINE

De reistijd van Amsterdam naar New York zal met de ingebruikname van het supersonische passagiersvliegtuig Concorde verkort worden tot 3½ uur.

— Op 20 juli 1969 zette Neil Armstrong als eerste mens voet cp de maan met de woorden: Dit is een kleine stap voor een mens in een reusachtige sprong voor de mensheid (!) Via de direkte T.V. uitzending volgden miljoenen mensen ademloos dit gebeuren.

— Met behulp van computers is men in staat gehele fabricage-processen zonder verder menselijk ingrijpen te besturen.

— De medische wetenschap is in staat je middels transplantatie te voorzien van een ander orgaan, zoals een hoornvlies, een nier of zelfs een nieuw hart.

Maar ook:

— Met ingang van hedenmiddag 12.00 uur geldt voor het gehele Rijnmondgebied fase II.

— Tweederde deel van de wereldbevolking lijdt aan ondervoeding.

— Het aantal verkeersdoden in Nederland bedroeg in 1973 rneer dan 3000.

— Het gebruik van kalmerende middelen, zoals valium en librium heeft in de westerse landen schrikbarende vormen aangenomen.

Bovenstaande opmerkingen geven een indruk van datgene wat de mens bereikt heeft in de loop der eeuwen door de geweldige technische ontwikkelingen. Maar zij laten ook zien dat het niet alles goud is wat er blinkt. Vervuiling en uitputting van grondstoffen vormen een zware tol.

Zestig eeuwen mensheid hebben heel wat zien veranderen. En het cntwikkelingstempo wordt (nog) steeds sneller. De prestaties worden steeds groter. Velen zien de technische mens bijna als een godheid. Anderen daarentegen zien juist daardoor de techniek als een duivelse macht. Als Christen is het nodig om van beide zienswijzen het betrekkelijke in te zien.

Vanaf Adam is de mensheid steeds scheppend bezig geweest. In Genesis 4 wordt al over de eerste uitvinders gesproken.

We mogen het scheppend bezig zijn van de mens dan ook zien als een zwak overblijfsel van het geschapen zijn naar Gods beeld. Ondanks de zondeval heeft God ons dat gelaten, opdat Hij ook daarin verheerlijkt zou worden. Daarom mag en moet een Christen zijn gaven zo goed mogelijk gebruiken. Als we de „prestaties" van de mens dan ock zo bezien, past ons alleen maar ootmoed en bewondering voor Gods wijsheid en goedheid.

En hoe is het nu, in 1974? Beter?

„In het zweets uws aanschijns zult gij brood eten" geldt dat nog voor ons? Wie te lui is om zijn tanden te poetsen kan terecht bij Philips, die gezorgd heeft voor een elek-

trisehe tandenborstel. Het aantal zweetdruppels is misschien wel minder geworden, maar het uitnemendste van ons leven is toch moeite en verdriet gebleven. Het huidige jachtige leven van nu eist veelal een hoge tol: overspannenheid, hartinfarcten, je hoort er dagelijks van.

In hoeveel gezinnen ontbreken tegenwoordig de rustige momenten van samenzijn, waarbij men zich bezig houdt met een gesprek, bijbellezing of samenzang. Het merendeel der mensen heeft hier geen tijd meer voor. Men heeft zoveel haast en leeft vaak zo gespannen dat het uiteindelijke gevolg voor velen het gebruik van kalmerende middelen is.

Was het vroeger zo, dat men leefde in betrekkelijk kleine gemeenschappen, met daarbij een groot gevoel van saamhorigheid, tegenwoordig is, vooral in de grote steden, de mens bijna geheel aan zichzelf overgelaten.

Zo is het nu nog mogelijk dat een bejaarde enige weken dood in zijn of haar woning ligt, zonder dat de omgeving dit opmerkt. Als laatste negatieve bijverschijnsel zou ik willen wijzen op de toestand van bodem, water en lucht, of wat algemener: de natuur. Hoeveel plant-en diersoorten zijn door het optreden van de mens direkt of indirekt uitgeroeid? Heeft de mens geen misbruik gemaakt van het hem door God toebedeelde rentmeesterschap?

Reakties op de huidige problemen blijven natuurlijk niet uit. Voorbeelden daarvan zijn de vele vormen van maatschappijkritiek en de zogenaamde protest-songs.

Betekent dit nu dat we van de technische ontwikkelingen van de laatste eeuwen alleen maar negatieve gevolgen hebben overgehouden? Dat is duidelijk niet het geval. Veel sociale misstanden zijn mede met behulp van de industrialisatie verholpen. Te denken valt aan de problemen in b.v. Drente in de vorige en het begin van deze eeuw.

De hoge stand van de medische wetenschap zou ondenkbaar zijn zonder de technische ontwikkelingen op velerlei gebied, vooral die op het gebied van de elektronika.

Maar wat wel duidelijk blijkt, is dat het oude gezegde: „Elke medaille heeft een keerzijde" ook hier opgaat.

De mogelijkheden die vele technische ontwikkelingen de mensheid hebben geboden, zijn of niet aangegrepen, of zijn op verkeerde wijze benut.

Zo is b.v. de uitvinding van TV moeilijk zondig te noemen. Wat wel zondig is, is de inhoud van de meeste programma's. De oorzaak hiervan is dat de mens in zonde ligt en dientengevolge zijn mogelijkheden ten kwade aanwendt.

Samenvattend kan dus gezegd worden dat de mens met al zijn mogelijkheden en kennis er niet in is geslaagd om een samenleving op te bouwen, die wezenlijk beter is dan die van voorgaande eeuwen. Welvaart is niet hetzelfde als welzijn.

Techniek en Toekomst

De grote vraag die nu nog rijst is: Wat zullen de techniek en de wetenschap ons nog brengen? Er zijn nog problemen genoeg die om een oplossing schreeuwen.

Mag ik er eens een paar noemen.

— Hoe krijgen en houden we onze rivieren, zeeën, lucht en bodem schoon?

— Hoe gaan we de dreigende voedseltekorten te lijf? (Nog afgezien van de huidige staat van ondervoeding van het grootste deel der wereldbevolking).

— Onze bodemschatten raken uitgeput. Heeft de techniek hier een antwoord op?

— Hoe doorbreken we de spiraal van de inflatie?

Zo te zien ligt er nog een ontstellend groot terrein braak voor de wetenschap en de techniek.

Maar als de mens meent zelf een oplossing te vinden voor al deze problemen, zonder God, dan zal dit op een teleurstelling uitlopen.

De mens echter zal de meeste vrucht op zijn werk kunnen verwachten als hij werkt met de Bijbel als gids. Hij zal zich dan ook bewust zijn, dat er in deze bedeling geert volmaaktheid komt. Hij zal weten dat er na deze wereld komt: een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Hij zal dus werken in een dilemma: enerzijds lijkt het dat de techniek de middelen kan verschaffen om het koninkrijk van God hier te vestigen, anderzijds weet hij dat dit ko-

ninkrijk komt op Gods tijd en door Gods handelen.

Samenvattend: De problemen, waarvoor de mensheid staat zijn groot, zeer groot. Maar de toestand is voor een waar Christen niet hopeloos, want hij verwacht een nieuwe hemel en een nieuwe aarde waarop gerechtigheid wonen zal.

Vragen:

— Hoe zou de aarde er uitzien zonder onze technische hulpmiddelen? Meer leefbaar? Minder leefbaar?

— Is het bouwen van kerncentrales verantwoord?

— Roel van Duyn, ex provo, thans wethouder te Amsterdam opende onlangs officieel een privé-centrale voor de opwekking van elektrische energie met behulp van een' windmolen. Moeten we dat wel of niet positief benaderen?

— Wat is het verschil tussen welvaart en welzijn?

— Zijn maatschappij-kritiek en protestsongs in alle gevallen in strijd met de bijbel? Wat dient hierbij de te hanteren maatstaf te zijn?

— De vroegere indische premier, wijlen de Mahatma Ghandi, heeft zijn volk eens voorgehouden, dat men moest terugkeren naar de eenvoud van het spinnewiel. Zou dat nog haalbaar zijn, en zou dat een oplossing kunnen zijn voor een deel van de problemen?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen