DE WELVAART VAARWEL?

Moeten we de welvaart vaarwel zeggen? Steeds meer mensen vragen zich dat af. En daar is reden toe. De technische vooruitgang en de gevolgen van de industrialisatie brengen immers problemen met zich mee die ons doen inzien dat er iets mis is met de welvaart, want het welzijn komt in de knel.

Wij in onze tijd — althans in het zgn. ontwikkelde deel van de wereld — leven over het algemeen gesproken in grote en tot voor kort nog steeds stijgende welvaart. Het inkomen groeit en je kunt steeds meer wensen vervullen en dingen aanschaffen waarvan vorige generaties zelfs niet gedroomd hebben. De laatste tijd dringt echter steeds sterker de vraag op of de mens wel wélvaart bij deze welvaart.

De schaduwen van het groei-geloof worden steeds meer zichtbaar. Er is sprake van een toenemende aantasting van het milieu, de groeiende welvaart en de macht van de techniek zijn tot afgoden geworden, de criminaliteit wordt in toenemende mate een kwalijk bijprodukt van onze welvaartssamenleving. Nu het - grondstoffenprobleem zich aandient en we geconfronteerd worden met een steeds groter wordende werkloosheid voelen' velen zich verraden door de goden van het eigen vooruitgangsdenken.

Bij dit alles moeten we niet vergeten dat welvaart tenslotte maar een betrekkelijk begrip is. Welvaart is voor de doorsnee Nederlander een zc vanzelfsprekende zaak geworden dat hij er zich niet over verwondert, laat staan er dankbaar

Maar hoe klein is in werkelijkheid het percentage van de wereldbevolking dat echt in welvaart leeft. Een heel groot deel van onze medemensen leeft op de rand van wat men noemt, het bestaansminimum. In de Sahel-landen is het bestaansminimum zelfs niet aanwezig.

In dit themanummer zijn een aantal bijdragen opgenomen waarin facetten aan de orde komen' als de ontwikkeling van de techniek, industrialisatie en welvaart.

In het kader van deze problematiek vroeg ik Ir. H. v. Rossum zijn visie te willen geven over de gevolgen van de welvaart en het welzijnsbeleid.

Mijnheer Van Rossum. U bent nu zeven jaar lid van de Tweede Kamer. In die tijd hebt U in de eerste plaats de beginselen van de S.G.P. gediend. Kunt U daarbij ook als volksvertegenwoordiger het welzijn van de bevolking behartigen?

Het kamerlidmaatschap vormt een werkkring, die in onze ingewikkelde samenleving hoge eisen' stelt. Een kamerlid van de S.G.P. heeft als eerste duidelijke taak het toetsen, van het regeringsbeleid aan het Woord en de Wet des Heeren en bij afwijking de regering daarop te wijzen. Daarnaast moeten ook de belangen van de medemensen, in zoverre niet strijdig met het beginsel, op zo goed mogelijke wijze worden behartigd.

Vele aspecten uit de samenleving worden vaak eerst in een (vaste) kamerkommissie besproken. Kunt U daar iets meer over zeggen?

Inderdaad is het werk van de kommissies heel belangrijk. Wanneer een wetsontwerp of regeringsnota wordt ingediend, stelt het kamerpresidmm het stuk in handen van de meest daarvoor in aanmerking komende kommissie, die de gehele voorbehandeling verzorgt. Nadat de vragen zijn gesteld aan en beantwoord door de betreffende Minister komt het onderwerp op de agenda van de Kamer.

Ten aanzien van het welzijnsbeleid wordt momenteel aandacht gevraagd voor de zgn. Knelpuntennota van de Beraadsgroep harmonisatie welzijnsbeleid.

Kunt U omschrijven wat met welzijn ivordt bedoeld?

Als er tegenwoordig over welzijn wordt gesproken dan gaat het in allerlei discussies over de mens op zichzelf en de mens in zijn omgeving of de mens in zijn verhouding tot andere mensen. De Bijbel gaat echter dieper, deze leert ons dat het fundament van het echte welzijn ligt in de goede verhouding tot God. De Bijbel zegt ook dat het ganse menselijke geslacht door de zondeval in haar verbondshoofd Adam een breuk geslagen heeft tussen God en de schepping en dat het verjagen uit het paradijs ook thans als zodanig ervaren wordt. Een toestand van optimaal welzijn kan hier op aarde dan ook nooit bereikt worden.

Heeft de mens dan geen verantwoordelijkheid meer ten aanzien van de schepping en ten aanzien van het welzijn van de naaste?

De wetenschap dat de ganse schepping zucht onder de zonde maakt ons nederig en doet ons beseffen dat niet wij alle wantoestanden in een handomdraai kunnen oplossen — zoals van niet-konfessionele zijde op grond van een te optimistisch mensbeeld gemakkelijk gebeurt — doch stelt anderzijds volledig verantwoordelijk voor het beheer van de schepping, welke terug te voeren is tot de oorspronkelijke opdracht om de hof te bouwen en te bewaren. Die verantwoordelijkheid brengt met zich mee, dat alles in het werk gesteld wordt om de natuur zodanig te beheren, dat zij het meest beantwoordt aan het doel waartoe God haar schiep n.1. tot Zijn verheerlijking.

Hoe denkt U in dit verband, over het werk van de Club van Rome?

Het is een grote verdienste van de Club van Rome dai. zij grote groepen mensen wakker geschud heeft, om te wijzen op de grote gevaren van een verkeerd beheer van de natuur (de natuurlijke grondstoffen daaronder begrepen). Als de Club van Rome echter zoekt naar een oplossing van de terecht gekonstateerde vaak minder juiste wijze waarop de natuur in het huidige maatschappelijk bestel beheerd wordt, dan wordt haar koers bepaald door een nogal intellectualistische benadering van een samenleving van mensen, die in grote meerderheid van goede wille zijn.

Deze o.i. onjuiste kijk op mens en samenleving moet leiden tot verkeerde oplossingen, in ieder geval tot die oplossingen die geen recht doen aan de van God gegeven scheppingsorde, omdat de wijze waarop God Zichzelf openbaart en Zijn wil bekend maakt geheel buiten beschouwing gelaten wordt.

Kunt U met enkele voorbeelden aangeven welke oplossingen de Club van Rome zoekt terwijl die geen recht doen aan de van God gegeven scheppingsorde?

Een van die oplossingen is dat de Club van Rome in gebieden waar een wanverhouding dreigt tussen bevolkingsgroei en groei van de voedselvoorziening via kunstmatige weg (voorbehoedmiddelen en' abortus) de bevolkingtoename wil afremmen, terwijl in de ontwikkelde landen is gebleken dat uitbreiding van de bevolking ook met zich mee brengt een grote verscheidenheid van de door God gegeven gave, die op velerlei terrein gebruikt kan worden om de gegroeide samenleving ook van de voor haar nodige middelen te voorzien. Daarnaast is het bekend dat deze oplossing het best werkt bij mensen' die er iets van begrijpen en juist niet bij de analfabeten. Zo werkt deze intellektuele oplossing negatief op het intellektuele peil van de bevolking.

Nieuw is deze oplossing geenszins want reeds Robert Malthus verkondigde ten tijde van de Franse Revolutie al soortgelijke theorieën. De vrees van de heer Malthus dat na betrekkelijk korte tijd de verhouding tussen het aantal mensen en de benodigde hoeveelheid voedsel zodanig zou zijn verstoord dat het leven op aarde onmogelijk zou zijn geworden is tot nu toe niet bewaarheid. De wereldbevolking is zeer belangrijk gegroeid, doch God heeft de mensen ook de wijsheid en de middelen gegeven' om de voedselvoorziening op zodanig peil te brengen dat het in leven houden van deze grotere bevolking in vele delen van de wereld redelijk verliep.

Ligt er voor ons in de ontwikkelde landen een opdracht om daar waar voedsel te kort is middels ontwikkelingshulp de helpende hand te bieden?

Ik ben een groot voorstander van ontwikkelingshulp, maar niet op de manier waarop het nu gedaan wordt. En ik dacht dat we met het zelfde bedrag ontzaggelijk veel meer konden doen. De overheid kijkt bij haar steun aan de ontwikkelingslanden teveel naar show-objekten en te weinig naar de behoeftige bevolking. Men wil wel ontwikkelingshulp plegen, maar dan in het groot, waar je mooie kiekjes van kunt maken. Sociale gerechtigheid is, dat de bevolking aan werkgelegenheid, aan betere landbouwmethoden, aan beter onderwijs geholpen wordt. Vooral direkte steun zoals we die bijvoorbeeld geven aan een universiteit in Nigeria, waar Nederland er voor zorgt dat er professoren komen, die de bevolking opleiden voor allerlei technische functies. Die mensen komen weer in hun eigen omgeving. Dat werkt veel beter dan grote bedragen storten in een fonds van de Verenigde Naties van waaruit aan allerlei mensen een beurs gegeven wordt, terwijl ze na hun studie niet meer terugkeren naar hun land, maar een groot salaris gaan verdienen in Amerika of elders.

Mijnheer Van Rossum, als we nog even terugkeren naar ons land kunnen we dan konstateren dat vele welzijnsproblemen het gevolg zijn van een verregaande industrialisatie waarbij de mens niet in de eerste plaats heeft gedacht aan de opdacht God's schepping te beheren maar om haar eigen vooruitgang te dienen?

Bij de beantwoording van deze vraag moet wel onderscheid gemaakt worden tussen de materiële en de geestelijke kant van het vraagstuk.

Materieel is massaproduktie een wijze om vele goederen' op goedkope wijze relatief billijk ter beschikking te stellen van een groot publiek. Dit bevredigt bepaald niet altijd het welzijn der mensen, denk slechts aan de verborgen verleiders in de reclame en aan de vele flatwoningen voor gezinnen met kinderen en de grote hoeveelheden afvalstoffen en verpakkingsmateriaal dat jaarlijks verwijderd of vernietigd moet worden.

Geestelijk wordt het welzijn echter nog veel ernstiger geschaad indien men denkt aan de produktie van pornografische lectuur, het gebruik of nog meer misbruik van massamedia en vele technische toepassingen op medisch gebied bijv. om ontluikend en ontluisterd leven te beëindigen.

Tenslotte zou ik U willen vragen uw mening te willen geven over de aanpak van het milieuvraagstuk.

Als door de verontreiniging van de lucht in een wijde opgeving bepaalde mossoorten doodgaan of koeien ziek worden, dan is er iets mis en moeten bij bepaalde industrieën maatregelen genomen worden. Het zelfde geldt voor het lozen van chemische of bakteriologische afvalstoffen in het oppervlakte water, dat direkt of indirekt weer gebruikt wordt voor drinkwater van mens of dier of voor besproeiing van planten. De wetgever heeft hier de opdracht te zorgen voor een toereikende wetgeving, daarnaast is een doelmatige kontrole op de naleving van de wettelijke bepalingen gewenst.

Soortgelijke opmerkingen zijn te maken over de geluidshinder in de buurt van fabrieken, werkplaatsen en vliegvelden.

De echte oplossing van het milieuvraagstuk in kleiner en groter verband is een zaak die de mens in eigen kracht niet kan oplossen maar zal zeker een zaak moeten zijn waar de Opperste Wijsheid de weg zal moeten wijzen en past het cle mens om van Hem die wijsheid ook gedurig in het gebed te vragen. Indien we Hem nodig hebben, dan komt daaruit als vanzelf voort liefde en meeleven voor onze naaste, zowel dichtbij als veraf. Dan gaat het niet alleen om de materiële belangen van onze medemensen maar vooral ook om hun geestelijke belangen. I)an krijgen we niet alleen zorg voor de vervuiling van de lucht, water en bodem maar vooral voor de ernstige vervuiling van het geestelijke klimaat.

Bij milieubeleid behoort voor het geestelijk welzijn van hel menselijk geslacht ook zending en evangelisatie.

Graag wil ik U, mijnheer Van Rossum, hartelijk dank zeggen voor de beantwoording van de vragen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen