INTERVIEW MET Ds. ABMA FRACTIELEIDER VAN DE S. G. P. IN DE TWEEDE KAMER

In een artikelenserie als in dit nummer van Daniël past zeker een gesprek met de in onze kringen welbekende ds. Abma, fractieleider van de S.G.P. in de Tweede Kamer der Staten Generaal.

Ik ben daarom op 29 april naar Den Haag gereisd, waar ik voor 7.45 uur 's avonds een afspraak had gemaakt.

Eén van de bodes bracht me door een doolhof van smalle gangen bij de fractiekamer van de S. G.P. Het gesprek met dominee Abma werd in een prettige sfeer gevoerd. Wel bleek, dat hij, ais een echt politicus niet gemakkelijk het achterste van de tong liet zien.

Het onderstaande wil echter een indruk geven van de gedachten, die bij de bekende S.G.P. - politicus leven ten aanzien van actuele zaken binnen de gelederen van zijn partij en ten aanzien van bepaalde onderwerpen, die specifiek tot het werkterrein van dominee Abma behoren.

Dominee Abma, enkele DaniëlHezers zullen in het nummer, waarin ook dit gesprek wordt opgenomen, vertellen waarom zij voor de S.G.P. kiezen. Wilt u vertellen waarom u voor de S.G.P. hebt gekozen?

Allereerst is me dit van huis uit meegegeven. Doordat je binnen de S.G.P. bent opgegroeid ontstaat er onwillekeurig een zekere binding met de S.G.P. Toen ik kiesgerechtigd zou worden' was het juist oorlog. Een politieke keuze in die zin werd op dat moment dus niet van me gevraagd omdat er geen verkiezingen werden gehouden. Overigens heeft mijn vrouws vader, dominee Leenmans, een aantal jaren deel uitgemaakt van het hoofdbestuur van de S.G.P. Zo groeide ik er dus vanzelf in. Het belangrijkste is echter wel, dat de S.G.P. een partij is, waar de binding aan de belijdenis (artikel 36) kenmerkend is. Wanneer je voor die belijdenis kiest, zal je je in de S.G.P. zeker het meest thuis voelen.

Wat is dan het karakteristieke onderscheid tussen de S.G.P. en de andere confessionele partijen?

Het karakteristieke verschil met andere partijen is, dat de S.G.P. in de praktische politiek vooral het gebonden zijn aan die gereformeerde belijdenis tot uitdrukking wil brengen. Van andere partijen vraag je je toch weieens af in hoeverre die belijdenis nog een constructieve invloed heeft op hun standpuntbepaling in de huidige politiek.

En het G.P.V. dan ?

In de dagelijkse gang blijkt dikwijls, dat we met het G.P.V. één lijn trekken. Het G.P.V. is, in onderscheid tot d.e S.G.P. een sterk kerkelijk gebonden partij. De S.G.P. is uiteraard ook wel kerkelijk in die zin, dat toch wel 99% van de kiezers kerkelijk meelevend is. De kiezers komen echter uit verschillende kerken. In het G.P.V. mag je eerst effectief meedcen', wanneer je tot de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt behoort. Het principiële verschil ligt in de in het G.P.V. gehuldigde opvatting over de z.g.n. „neutrale staat". Vanuit de visie van de S.G.P. mag de overheid zich niet volledig neutraal opstellen, waar het de godsdienst betreft. Handhaving van artikel 36 N.G.B. vraagt van de overheid toch wel een zekere activiteit.

P.v.d.A. en V.V.D. staan scherper dan ooit tegenover elkaar. Wat vindt u van polarisatie? Het bevordert de duidelijkheid toch wel!

Ik geloof niet, dat dit een juiste ontwikkeling is. De neiging bestaat, dat allerlei problemen teveel vanuit uitersten worden benaderd. Op die manier komen middengroepen toch wel erg in de verdrukking. Dit blijkt ook wel. De confessionelen, die tussen beide staan, worden gedwongen tot een keus vóór of tegen te zijn. Een evenwichtige beoordeling van alle belangen

wordt op deze wijze geweld aangedaan. Daarbij komt, dat polarisering verwijdering geeft, waardoor het soms onmogelijk wordt om gezamenlijk een constructief beleid te voeren. Overigens moet de confessionelen het verwijt worden gemaakt, dat hun halfslachtige houding, waaraan zo dikwijls een vaste koers ontbreekt, de onduidelijkheid in de hand werkt en hierdoor de polarisatie doet toenemen.

Welk commentaar geeft u op de verkiezingsuitslag voor de S.G.P. ? Had u niet meer verwacht, dat vanuit de grote confessionele partijen, met name vanuit de A.R.P. zich iets van een doorbraak zou hebben ingezet in de richting van de S.G.P., als gevolg van de linkse koers van de huidige A.R.P.; of hebben die ontevredenen hun stem nu aan de C.H.U. gegeven ?

Dit laatste geloof ik inderdaad. Het is duidelijk, dat een grote groep binnen de A.R.P. niet content is met de opstelling van A.R.P.-fractie tijdens de laatste kabinetsformatie. Men had kunnen' verwachten, dat die ontevredenen daarom de voorkeur zouden hebben gegeven voor de S.G.P. of G.P.V., omdat zij toch wèl een duidelijk standpunt vertolken. Nu de C.H.U. buiten het kabinet is gebleven en ten aanzien van essentiële punten een' oppositionele houding heeft aangenomen is het voor deze ontevredenen wat gemakkelijk geweest om C.H.U. te stemmen. Was de C.H.U. in het kabinet opgenomen geweest, dan zou het best mogelijk zijn geweest, dat die ontevredenen een wat verdergaande keus hebben gedaan, b.v. naar de S.G.P.

De S.G.P. wordt in de pers nogal eens voorgesteld als een oer-conservatieve partij, waarmee niets valt te beginnen. Wat wilt u hierop zeggen?

De principiële lijnen van Gods Woord en belijdenis vasthouden brengt mee, dat je wat conserverend of behoudend bent. Aan de andere zijde is het toch ook zo, dat de ontwikkelingen in deze maatschappij door de S.G.P. nauwlettend worden gevolgd. Er zijn hierin ook tal van punten, die onze interesse hebben (b.v. dé milieuproblematiek en het hele economische gebeuren). Hierin doen wij ook beslist wel mee.

Het is voor jongeren weieens teleurstellend, wanneer je zo weinig van daadwerkelijke dktiviteiten van de S.G.P. ho*ort. De S.G.P. kan toch ook door amendementen of moties trachten om invloed uit te oefenen op het regeringsbeleid.

Ik dacht, dat dit niet een juiste weergave van de feitelijke situatie was. De laatste paar jaren zijn er toch ook wel amendementen en moties vanuit de S.G.P. naar voren gekomen', terwijl dit voordien minder gebruikelijk was. Overigens zijn amendementen en moties ook dikwijls showelementen. Daar hebben wij nu ook weer geen behoefte aan. Sommige van onze amendementen liggen meer in het technische vlak. Daar hoor je dan niet zoveel over.

Aan de andere zijde is het gevaar aanwezig, dat het verwerpen van een motie of amendement soms ook betekent een sterkere positie van het kabinet. Immers een beoogde ombuiging van het regeringsbeleid middels een amendement of motie, die niet wordt aangenomen kan door de regering worden uitgelegd als een ondersteuning van het regeringsbeleid. De motie of het amendement heeft dan een averechts gevolg. Voorzichtigheid is dus geboden. Overigens ontbreekt het een kleine fractie als de S.G.P. ook soms aan het juiste apparaat om op effectieve wijze te kunnen ingrijpen.

Ziet u binnen de S.G.P., zoals bij andere confessionele partijen, ook bepaalde ontwikkelingen, waaruit bilijkt dat oude standpunten of posities worden verlaten?

Nee, niet bepaald. We leven natuurlijk in een tijd, die aan veranderingen onderhevig is. De S.G.P. bracht b.v. 25 jaar geleden andere dingen naar voren dan thans. Als dominéé Kersten destijds waarschuwde voor de groeiende macht van de R.K.-kerk, dan is dat nu niet waarneembaar. De kloosters lopen thans leeg. Het wordt nu meer belangrijk, dat we ons gaan oriënteren op het gevaar van de toenemende macht van het socialisme en de revolutiegeest.

En ten aanzien van het vrouwenkiesrecht dan?

Dit punt is van meet af aan een discussiepunt geweest. Er waren verschillende predikanten, met name vanuit de Gereformeerde Gemeente, die hier van het begin af aan niet volledig achter ston-

den. Ik kan me voorstellen, dat, nu het kiesrecht voor de vrouw is ingevoerd, de vrouw het als haar taak ziet om ook haar stem uit te brengen, ook al zou ze liever hebben gezien, dat het vrouwenkiesrecht nooit was ingevoerd. Zeker geldt dit ook ten aanzien van de gemeenteraadsverkiezingen, waar het soms op enkele tientallen stemmen aankomt.

En het passief kiesrecht voor de vrouw (het recht om gekozen te worden). Zowel bij het actief als het passief kiesrecht beïnvloedt de vrouw het regeringsbeleid. Met name voor gemeenteraden, waar toch geen dagtaak ligt, kan ik me voorstellen, dat een vrouw deel van een fractie kan uitmaken, zeker wanneer het een grote raadsfractie betreft. De vrouw kan bepaalde (sociale) problemen toch vaak beter aanvoelen dan de man? Bij zo'n deeltaak kom je toch niet zo gauw in strijd met de roeping van de vrouw?

Ik dacht, dat dit toch nog weer een heel ander punt is, en dat hier toch wel bezwaren kunnen opkomen. U gaat er van uit, dat hier sprake is van een' gradueel verschil. Het aan de stemming deelnemen is m.i. niet meer dan een belijdenis of wilsbepaling, waaruit blijkt hoe geregeerd moet worden. De man, die gekozen wordt duikt veel meer in de regeertaak. Hier ikrijg je toch wel moeilijkheden met de roeping van de vrouw.

Ik heb gelezen, dat u de Tweede Kamer hebt verzocht minister Van Agt van Justitie te mogen interpelleren over diens uitlatingen ten aanzien van de burgerlijke ongehoorzaamheid. Wilt u de Daniëllezers hierover wat meer vertellen. Wat wordt onder burgerlijke ongehoorzaamheid verstaan?

Burgerlijke ongehoorzaamheid is een massaal overtreden' van de wet, doordat de overheid wetten uitvaardigt, die de burgers niet aanspreken. De laatste tijd bemerk je dit sterk, b.v. bij het niet betalen van het collegegeld op de universiteiten en bij het overtreden van de distributiewet (het verkopen van benzine zonder bon). Minister Van Agt heeft in een interview gezegd, dat de regering meent tegen zo'n massale overtreding niet op te kunnen treden. Een zeer gevaarlijke verklaring, waarover ik de minister zeker vragen zal stellen.

Wat vindt u overigens van protestakties?

Als men op een redelijke wijze zijn gevoelens wil vertolken behoeft dat niet verwerpelijk te zijn. We hebben toch in de tijd van de schoolstrijd ook het volkspetitionnement gehad. De praktijk is, dat demonstraties vaak ontaarden in het omlaag halen van het gezag.

Protestakties zijn vandaag de dag ongeveer een modeverschijnsel geworden. Door het veelvuldig voorkomen vraag je je weieens af in hoeverre allerlei akties nog wel hun effect sorteren.

Overigens kan een politicus in bepaalde protesten toch wel eeris aanleiding vinden een nader onderzoek in te stellen. Dit kan dan soms aanleiding geven de bevoegde bewindsman te bewegen tot bepaalde handelingen.

Hebt u nog een Slotopmerking of boodschap aan de lezers van Daniël?

Ik zou de Daniëllezers willen wijzen op de persoon Daniël, zoals die ons in het gelijknamige bijbelboek wordt getekend. Hij heeft zich geroepen gevoeld om zijn capaciteiten te ontplooien. Daarbij is hij standvastig gebleven aan datgene, waarin hij van huis uit is onderwezen'. Hij heeft geen onaanvaardbaar compromis gezocht met de wereld, ondanks de moeilijke tijd en omstandigheden waarin hij leefde.

Ik zou daarom de Daniëllezers op willen roepen om de Schrift intensief te onderzoeken, ook het boek Daniël. Er liggen daarin dingen verklaard, die niet alleen nuttig zijn voor het eeuwige leven maar ook voor het staatkundige en politieke leven.

Wat dat betreft verwacht ik ook veel van de Daniëllezers!

Met prettige herinneringen aan het gesprek verliet ik vervolgens dominee Abma, doch niet dan, na hem namens alle Danëllezers bedankt te hebben voor het toegestane vraaggesprek.

A. Verhoeven.

LITERATUUR

1. Propagandamateriaal aan te vragen bij het partijbureau der S.G.P., Frankenslag 123, 's-Gravenhage.

2. Ds. P. Zandt en Ir. C. N. van Dis: Uiteenzetting van het beginselprogramma der S.G.P. 2 delen. „De Banier", Utrecht.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen