DE VROUW

2

Als wij spreken over de positie van de vrouw in onze maatschappij, dan is het voor ieder duidelijk, dat er vele dingen zijn die we in onze tijd normaal vinden en die in vroeger eeuwen ondenkbaar waren. We kunnen daarbij bijvoorbeeld denken aan de vele opleidingsmogelij kneden voor meisjes. Meisjes zitten op middelbare scholen, volgen allerlei opleidingen of hebben een eigen baan clie vaak niet op het terrein van het huishouden ligt. Denk aan beroepen als onderwijzeres, verpleegster, typiste, sekretaresse etc. Ook in vele beroepen die vroeger alleen voor mannen openstonden, treffen we nu vrouwen aan. We vinden ze bij de politie, in militaire dienst, in fabrieken, en zelfs in de regering. En ondanks dat lezen we nog regelmatig van allerlei groepen zoals „Dolle Mina" (opgericht 1970) en de stichting „Man-Vrouw-Maatschappij" (1939), die van oordeel zijn dat ook nu de vrouw een minderwaardige positie inneemt in de maatschappij.

Om de positie van de vrouw en alles wat daarmee samenhangt enigszins te kunnen begrijpen, is het van belang om er even op te letten hoe dit alles zo ver gekomen is. Daarom zullen we eerst eens kijken', wat de geschiedenis ons leert.

Die „beschaafde” Grieken toch

De vrijheid die wij als vrouw van vandaag kennen, is een vrijheid, die een vrouw niet altijd gekend heeft. In de eerste eeuwen van onze jaar-

telling, en nog daarvoor, zag het er voor de vrouwen, buiten Palestina, niet al te best uit. Vooral de Grieken zagen hun vrouwen liever niet dan wel. Nu ja, je moest een vrouw hebben, want je wilde kinderen; en je huishouden moest toch ook gedaan worden. Maar verder had je aan je vrouw niets. Ze was te dom. Ze kon nergens over meepraten. Het enige wat ze deed was ruzie maken, drinken en alles in het huis verzorgen. De vrouw was in de ogen van de Grieken een minderwaardig wezen. Nu maakte de Griek het er ook wel naar, want hij sprak bijna geen woord tegen zijn vrouw en hij sloot haar vaak op, zodat zij uit verveling en wanhoop zich ging bedrinken. Je zou dit in het beschaafde Griekenland niet verwacht hebben.

Bleef het zo?

In de tijd van de Germanen is het niet veel anders. Zij lieten hun vrouwen hard werken en zelf dronken ze gezellig met elkaar gerstebier en soms verdobbelden ze zelfs hun vrouwen. Dit leerden we al op de lagere schcol.

In de Middeleeuwen ging het al niet veel beter. Onze ridders (ze waren heus niet zo galant en zorgzaam als men vaak denkt) vonden het heel normaal als je een vrouw af en' toe een flink pak slaag gaf als zij een fout begaan had.

Was een vrouw wat meer begaafd dan normaal het geval was, dan werd zij al gauw een heks genoemd. Een proef moest dan uitmaken of zij een echte heks was, dus door de duivel of een boze geest bezeten was. Zij moest op een weegschaal slaan en haalde zij een bepaald gewicht niet, dan werd zij meestal gedood. Want heksen waren uit de boze en die moesten zoveel mogelijk uitgeroeid worden.

Pas omstreeks 1500 (de tijd van Renaissance en Reformatie) gaat het er voor de vrouw iets beter uitzien en krijgt zij een hoger gewaardeerde plaats in het leven, zij het vooralsnog alleen in de intellectuele kringen. Verhoudingsgewijs genoten niet zoveel vrouwen eer en aanzien. Zelfs de volksdichter Jacob Cats zegt: „Dat de mannen' de wijven overal overtreffen". Je ziet, veel verwachting had hij niet van een vrouw.

Zo ongeveer aan het eind van de achttiende eeuw vertonen de vrouwen zich niet alleen maar in het huishouden. Sommigen gaan werken in liefdadige instellingen, anderen in ziekenhuizen, maar echt netjes stond dat niet. Het was vaak de bittere noodzaak om aan de kost te komen die een vrouw er toe dreef om wat te gaan verdienen. Het ideaal van de getrouwde vrouw was: in volgzame afhankelijkheid en nederige dienst voor haar man en het gezin te zorgen. Cver een ongetrouwde vrouw werd meestal minachtend gesproken'.

Een dapper meisje, waar wij allen wel eens van gehoord hebben, was Florence Nightingale (1820— 1910). Zij kwam uit een ze? r welgestelde familie en haar ouders vonden het verschrikkelijk dat hun dochter soldaten g: ng verplegen in hospitalen tijdens de Krimoorlog. Later werd zij direktrice van een inrichting tot opleiding van verpleegsters. Florence voelde dat dit helpen haar roeping was en Icon niet stil thuis zitten, terwijl ze wist dat zoveel gewonde mannen om hulp verlegen zaten.

Aletta Jacobs.

Ook Aletta Jacobs is een bekende vrouw uit clie tijd. Zouden wij in haar tijd (± 1875) geleefd hebben, dan zouden wij gedacht hebben: „Wat belachelijk! Dat meisje wil naar de H.B.S. en naar de universiteit. Hoe durft ze! Dat past niet voor een meisje!"

Want dat was in die tijd de mening van de meneen. Maar Aletta had in de praktijk van haar vader, die arts was, zoveel narigheid en ellende gezien, dat zij

ook arts wilde worden en zoveel mogelijk wilde helpen om allerlei ziekten te bestrijden. Haar medestudenten vonden het ook niet leuk dat zij kwam studeren, vooral de Leidse studenten niet. Die trachtten zelfs door allerlei akties haar het studeren onmogelijk te maken. Zij trok zich echter nergens wat van aan en volgde met opgeheven hoofd de colleges.

Toen zij eenmaal arts was en zich vestigde in Amsterdam, (zij was intussen ook nog gepromoveerd) erkenden veel artsen-collega's haar niet, omdat zij maar een' vrouw was.

Een andere strijd die Aletta voerde is: het vrouwenkiesrecht. Als er over een paar weken weer verkiezingen zijn, dan gaan tegenwoordig de meeste meisjes van 18 jaar en ouder, gewoon naar de stembus. Dat was er zo'n zeventig jaar geleden nog helemaal niet bij. Wat had een vrouw daar nu voor verstand van?

Je merkt wel dat er in zo'n vijftig jaar heel wat veranderd is. In 1917 werd door de Tweede Kamer het voorstel aangenomen dat vrouwen zich kandidaat mochten stellen (het passieve kiesrecht) cn na 1919 mocht de vrouw zelf stemmen (het aktieve kiesrecht).

De vrouw nù.

Wat kun je nu zeggen over de vrouw of het meisje van tegenwoordig?

Van een verschil tussen man en vrouw in rechten of van een onderwaardering van de plaats van de vrouw, zoals hierboven beschreven is, is niet veel meer te merken. De mannen zullen je echt niet meer als een wezen beschouwen, dat zo verschrikkelijk dom is en dat nergens verstand van heeft dan alleen van het huishouden. De cpleidings-en studiemogelijkheden zijn voor meisjes even uitgebreid als voor jongens. Er zijn zóveel boeken en kursussen die je in principe allemaal kunt volgen. Zelfs de universiteit staat open voor elke vrouw en er zijn inmiddels ook heel wat meisjes afgestudeerd. Ook in onze kringen zien we dat niet alleen meer jongens, maar ook steeds meer meisjes een middelbare school bezoeken of zelfs een' universitaire studie volgen.

Een meisje en een vrouw leeft tegenwoordig minder beschermd dan vroeger. Vroeger mochten de meisjes 's avonds nooit alleen over straat. Stel je voor, dat paste niet! Nu gaan veel meisjes hun eigen gangetje. Ze hebben een brommer of een fiets en ze hoeven echt niet meer afgehaald te worden.

Een meisje leeft ook veel zelfstandiger. Op school wordt haar al geleerd om, net zo goed als de jongens, haar boontjes zélf te doppen. Op zichzelf zijn deze faktoren helemaal niet verkeerd. Natuurlijk mag een meisje zelfstandig zijn. Het is alleen jammer dat voor sommige meisjes zelfstandig-zijn inhoudt: je in vrijwel alles net zo gedragen als een jongen, je net zo kleden, een „shaggy" roken e.d.

Zij vergeten dat een meisje nu eenmaal anders is dan een jongen en heus niet alleen' uiterlijk. Een vrouw is geestelijk anders ingesteld als een man en dat wil men, vooral tegenwoordig, nogal eens verdoezelen. God heeft de man (Adam) éérst geschapen. Toen Adam zich eenzaam voelde, en zag dat de dieren allemaal een partner hadden, formeerde God de vrouw. Ze was een aanvulling op de man, , , een hulp die als tegenover hem zij". Een meisje voelt vaak intuïtief de dingen anders aan clan een jongen. Dit verschil zal er altijd blijven, vandaar dat het „niet onder doen voor jongens" een karikatuur is, die ieder meisje misstaat.

Gingen in vroeger tijd veel meisjes in een „dienstje", tegenwoordig hoor je dat. niet zoveel meer. Door allerlei huishoudelijke apparaten is er ook niet zo'n behoefte meer aan hulpen in de huishouding. De meisjes nu hebben veelal niet meer zo'n zin in dergelijk werk. (Gelukkig voor sommige grote gezinnen zijn ze er nog wel). Ze blijven vaker een groter aantal jaren op school of kiezen een baan op kantoor, in een winkel of iets dergelijks, en dat niet alleen om de verdienste maar ook omdat ze een dergelijke werkkring prettiger vinden.

De jonge gehuwde vrouw.

Vaak krijgt een meisje, vroeg of laat, verkering. Volgt daarop een huwelijk, clan gaat zij meestal nog een poosje door met haar werk. Wat moet je zo'n hele dag cloen op die paar kamers of in die flat. Soms is het wat moeilijk omeen hele dag van huis weg te zijn, maar part-time baantjes zijn er ook genoeg te krijgen. Daar is ook helemaal geen bezwaar tegen want, zolang je je huishoudentje niet verwaarloost, is het beter dat je een baan hebt, dan dat je de halve dag in ledigheid doorbrengt.

Het spreekwoord zegt niet voor ledigheid is des duivels oorkussen. niets:

Maar als er kinderen komen wordt het anders. In deze tijd verrijzen cle kinderdagverblijven en crèches als paddestoelen uit de grond en dat niet alleen in de grote steden, maar ook in vele dorpen. Hoe komt dat? Ook dit is iets dat verband houdt met de veranderende plaats van de vrouw in onze maatschappij. Natuurlijk kan een crèche vaak noodzakelijk of nuttig zijn. Noodzakelijk bijvoorbeeld voor kinderen van ongehuwde of gescheiden moeders die een baan moeten hebben om aan de kost te komen; nuttig bijvoorbeeld voor kinderen uit flats in de grote steden, die thuis geen speelgelegenheid hebben en op deze wijze één of twee middagen per week met leeftijdgenootjes kunnen spelen.

Maar we moeten niet vergeten dat de noodzaak van kinderdagverblijven etc. in deze tijd veelal gepropageerd wordt door groeperingen, die vinden dat cle gehuwde vrouw in haar gezin te weinig vrijheid heeft en evengoed als de man recht heeft op de uitoefening van een eigen beroep. Een vrouw die hele dagen aan haar gezin gebonden is, beschouwt men dan als iemand die ver achtergesteld wordt bij de man en daarom onrecht gedaan wordt. Als moderne vrouw kun je eigenlijk niet tevreden zijn met je taak als moeder en huisvrouw zonder baantje buitenshuis, zo redeneren velen tegenwoordig.

Gelukkig zijn er echter ook. nog vele moeders die wel tevreden zijn in hun gezin, die met liefde hun gezin verzorgen en een échte moeder voor hun kinderen zijn. Dit wil niet zeggen dat alle moeders die buitenshuis werken verkeerd doen.

Nee, begrijp me goed. Maar het kind (of cle kinderen) mogen niet tekort komen. De taak van de gehuwde moeder ligt in de eerste plaats in haar gezin en in de opvoeding van de kinderen. Als de kinderen uit school komen moet als regel de moeder aanwezig zijn, zodat cle kinderen hun probleempjes en wederwaardigheden kwijt kunnen. Dit is van niet te onderschatten betekenis voor de opvoeding van het kind. Kinderen die de gehele dag in kindercrèches verblijven, missen de band met de moeder omdat het grootste deel van de dag een ander voor hen zorgt. En juist in een tijd als deze waarin toch al zoveel mensen vereenzamen en van elkaar vervreemden is het beschermende milieu van het gezin onontbeerlijk voor een kind dat op weg is om volwassen te worden.

Van niet te onderschatten betekenis voor de levenswijze en het ideaal van vele hedendaagse vrouwen zijn cle vele in ons land gelezen damesweekbladen. Daarin lees je regelmatig, soms openlijk maar ook veelal verborgen, hoe je als vrouw je leven veel aangenamer kunt maken. Als je getrouwd bent liefst twee of hooguit drie kinderen, maar clan wel voordat je dertig bent, zodat je nog jong genoeg bent om na enkele jaren waarin je gebonden bent, weer een baan te kunnen nemen. De in de schepping reecis aangegeven plaats van de vrouw zul je in dergelijke bladen niet tegen komen. Zoals op alle terreinen van het leven zien we ook hier dat de vrijheid die gepropageerd wordt, een vrijheid is los van het Woord van God. Van dit alles dienen we ons goed bewust te zijn als we het hebben over de plaats van de vrouw in onze samenleving. Vergeleken met vroeger eeuwen zijn er veel dingen veranderd waar we beslist geen bezwaar tegen' kunnen maken. Dat de vrouw geen minderwaardige positie meer inneemt is ook in overeenstemming met de plaats die de

vrouw krijgt in de Bijbel. Lees er het artikel in de vorige Daniël nog maareens op na. Wat echter veelal gepropageerd wordt is, zoals ik hiervoor reeds schreef, een vrijheid in ongebondenheid, een vrijheid los van God en Zijn Woord, waardoor de eigen plaats van de vrouw in haar gezin wordt geminacht of ontkend.

Ook de andere plaats die de vrouw in vele kerken inneemt, is mede hiervan het gevolg. Wanneer men alleen de ontwikkelingen in de wereld als maatstaf aanneemt voor wat er dient te gebeuren en men de Bijbel tijdgebonden acht, dan is het ook niet verwonderlijk, dat er ook in cle kerk geen verschil meer is tussen man en vrouw.

Alleen wanneer we de vrouw de plaats toekennen die haar krachtens haar eigen aard toekomt, doen we haar recht. Dan is ook in deze tijd Spreuken 31 nog aktueel. Dan houdt zij haar dienende taak, ook al ligt die in deze tijd voor sommigen wellicht niet meer alléén in het huishouden. Kinderen een christelijke opvoeding geven, betekent tegenwoordig kinderen grootbrengen in een wereld waarin zij met veel meer en veel ingrijpender problemen zitten dan vroeger, toen men veel meer in besloten kring leefde. Vandaar dat het ook voor cle vrouw als moeder van belang is dat zij door studie of op welke wijze dan ook, weet wat er in de wereld te koop is en dat zij, wanneer de kinderen het huis gaan verlaten, haar dan wellicht vrijkomende tijd een passende vulling weet te geven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen