BUITENPARLEMENTAIRE AKTIES, STAKINGEN VAKBONDEN EN....WIJ !

DE WERELD VERANDERT EN WIJ MET HAAR ! ?

Elke dag staan de kranten vol met berichten over akties en aktiegroepen. Met de vakbonden voorop proberen verschillende groepen hun wensen kenbaar te maken en zonodig met akties te ondersteunen. Er wordt gedreigd en er worden demonstraties gehouden. Kortom, ons landje is vol rumoer van eigenbelang zoekende groepen en groepjes. Je vraagt je wel eens af wie er nu eigenlijk aan het bewind is in ons land. Want de meeste akties hebben nog resultaat ook:

— de aktie „baas in eigen buik" van de dolle mina's heeft toch maar tot resultaat gehad de oprichting van verschillende onwettige abortusklinieken.

— de akties van de studenten tegen de collegegeldverhoging is ook succesvol geweest ondanks de aangenomen duizend-gulden-wet.

— outspan-en Angola-comité's hebben verschillende bedrijven weten' te intimideren.

— de vakbonden hebben de eerste overwinning behaald in hun streven naar nivellering van de lonen.

Vragen van deze tijd

Door al deze zaken komen er steeds vragen op ons af. Vragen die om een gefundeerd antwoord schreeuwen, omdat we ermee in aanraking komen op school, in de fabriek en op kantoor:

— Wat moeten we met democratisering op de scholen en medezeggenschap in de bedrijven?

— Is het streven van de vakbonden naar inkomensnivellering (= kleiner worden van de verschillen tussen hoge en lage lonen) eigenlijk niet rechtvaardig?

— Is de in onze kringen vrij algemene positieve waardering voor Amerika, Zuid-Vietnam en Zuid-Afrika wel helemaal gerechtvaardigd?

— Is het verkeerd door middel van akties te proberen „schreeuwend" onrecht te verhelpen?

We moeten al deze problemen eerlijk onder ogen durven zien. En ouders of leraars moeten proberen op deze vragen een antwoord te geven, waarmee onze jonge mensen op hun werk of op school verder komen. We dienen ons steeds af te. vragen wat onea jongelui met onze antwoorden in de praktijk kunnen doen. Vroeger was er in onze kringen weinig aandacht voor zulke ethische vragen. Er was ook weinig behoefte aan bij de zogenaamde „kleine luyden". Voorzover er een standpunt nodig was, ging men vaak af op het oordeel van de Gereformeerden. De uitspraken van de tegenwoordige V.U. kunnen meestal echter niet meer de onze zijn.

Doordenken van deze vragen is dus een dwingende eis. Vooral, omdac velen onder ons door meer genoten onderwijs op meer verantwoordelijke plaatsen in de maatschappij zijn gekomen. Daardoor komen ze met al

al deze maatschappelijke vraagstukken in aanraking. Het gevaar bestaat dat wij streven naar een zo hoog mogelijke maatschappelijke positie voor ons of voor onze kinderen, zonder dat we beseffen welke verantwoordelijkheid en ook welke verzoeking dit met zich meebrengt. „Armoede öf rijkdom geef mij niet", bad Agur.

De vraag of carrière maken wel geoorloofd is, dient zeker te worden gesteld. Daarbij moeten we de consequenties van het zoveel mogelijk leren wel goed onder ogen zien. Het grote gevaar bij onze standpuntbepaling is, dat we geneigd zijn om werelds te denken (of links of rechts), 'k Wil dat met enkele woorden duidelijk maken.

In de huidige politiek is er een grote tegenstelling tussen de Socialisten van Den Uyl (links) en 1 de Liberalen van Wiegel (rechts). Wiegel is in onze kringen de symphatiekste, zoals je duidelijk in het R.D. kunt merken. En waarom eigenlijk? als we eerlijk zijn, omdat we onze portemonnee veiliger vinden bij de VVD?

Juist hierin ligt het gevaar, dat we teveel meegaan met de liberale kritiek op het socialisme.

Het Liberalisme wil o.a. vrije concurrentie, wat in het verleden wel eens inhield het recht van de sterkste. Ook laat het liberale denken de begeerte en het egoïsme de vrije loop en is daarom beslist onbijbels. Het socialisme was als reaktie daarop soms begrijpelijk. En er waren ook gedachten, zoals het opkomen voor onderdrukten, die sommige.. Christenen aanspraken {en misschien nog wel aanspreken). Alleen' is het streven van de socialisten volkomen verwereldlijkt. God wordt niet meer erkend en in feite willen ze een paradijs op aarde maken. Om dat te bereiken is het huidige socialisme zelfs bereid om geweld te gebruiken, 't Is nu alleen maar te doen om een eigen machtspositie.

Een' ander voorbeeld ligt op het terrein van de buitenlandse politiek. We zijn vóór Amerika en tegen Rusland en dus ook vóór Zuid-Vietnam en tegen Noord-Vietnam. Wat we uit het oog verliezen is, dat het handelen van al die volken, ook van Amerika, soms ook eigenbelang is. Met het gevolg dat hun daden niet altijd even eerlijk en rechtvaardig zijn. Dat moeten we dan niet proberen goed te praten met argumenten als: , , 't is oorlog" of „wat denk je dat Rusland doet."

Evenzo is het met de verhouding werkgevers - vakbonden. De vakbonden zijn altijd de zwarte hond. We vergeten dat ook de werkgevers georganiseerd zijn en dat ook zij een stakingskas hebben opgericht. Het gaat in feite hard tegen hard.

Als we proberen alle daden van rechts goed te praten en de soms goede bedoelingen van links met een dooddoener afdoen, dan vervreemden we de jonge mensen van ons. Het zou ons juist moeten verblijden dat ze opkomen voor verdrukten of protesteren tegen onrecht. Het toont dat ze een hart hebben dat nog niet is overwoekerd door eigenbelang of geldzucht! Door alleen kritiek te uiten op deze jongeren stoot je ze van je af en slaan ze soms als reaktie helemaal door naar de linkse kant. Want de termen van links zijn wel goed: gerechtigheid, vrede enz. Daarom is het zo belangrijk om te laten zien wat deze begrippen' feitelijk inhouden en samen na te denken wat de bijbelse betekenis is van deze begrippen. Dan zien we dat het een streven is volledig vanuit de mens, zonder God en gebod en alleen maar een eigen machtszoeken.

Onze houding

Belangrijker dan pasklare antwoorden op alle vragen die op ons afkomen is onze houding er tegenover! Er zijn trouwens geen pasklare antwoorden; laten we die illusie maar gelijk wegnemen. De bijbel, als ons enige richtsnoer, is geen boek met zulke antwoorden. Wel leert de bijbel ons duidelijk hoe onze houding moet zijn. De Heere Jezus leefde in een tijd, waarin ook problemen en misstanden waren'. Toch zien we nergens dat Hij een sociale-revolutie-prediker was. „Zoekt eerst het Koninkrijk Gods" was Zijn boodschap. We kunnen slechts pelgrims zijn op deze aarde die het toekomende zoeken.

Onze houding zal bepaald moeten zijn door de liefde! In de wereld zijn cle hoogste normen recht en plicht.

We hebben plichten tegenover anderen. Als we ons daaraan houden, gaat alles goed. Schieten we tekort, dan is het nodig dat we op onze plicht gewezen worden en eventueel gestraft worden. Worden we tekort gedaan, dan komen we natuurlijk, zonodig

met geweld (staking, verzet enz.), op voor „onze rechten". Dit alles leidt dan al heel gauw tot een conflict.

Daarom zijn we er juist niet, wanneer we onze plichten doen en onze rechten opeisen. In Rom. 13 zegt Paulus dat we onderworpen moeten zijn aan de overheid. Maar hij gaat verder en zegt dan dat de ware vervulling van de wet de liefde is. Dat moet, en dat kan alleen maar door genade, de grondtoon van ons leven zijn.

Dat betekent zelfverloochening. Dan moeten we ook een onrechtvaardige baas liefhebben, maar omgekeerd ook een lastige, opstandige werknemer! We moeten als christen liever onrecht willen lijden dan voor onze rechten opkomen. Dan laten wij wat ons persoonlijk belang betreft, alles aan God over. God die in mijn ongeval d' oren tot mij neigen zal. Dan is er onderling de ruimte van de liefde. Dan hoeven er niet direct conflicten uit te breken als er iemand tekortschiet, maar dan kan de liefde een menigte van zonden (ook van onrecht) bedekken.

Waarom zijn we tegen een staking?

In de eerste plaats, omdat we allen die boven ons gesteld zijn hebben' te gehoorzamen, maar ook en dat is de bijbelse betekenis van het gehoorzamen, omdat het gebruik van geweld tegen het gebod van de liefde is.

Dat kan dus betekenen dat we onrecht voor onszelf laten bestaan. Dat kan materiële schade betekenen, maar tegelijk soms geestelijk winst.

Zijn er antwoorden?

Er is maar één antwoord: „Vreest God en houdt Zijn geboden!"

Dat is geen goedkoop antwoord, want dat brengt consequenties met zich mee voor het praktische leven.

Op de vraag: moet je voor of tegen inkomensnivellering zijn, stel ik een tegenvraag, n.1. waarom ben je ervoor of waarom ben je ertegen?

Ben je ervoor, omdat je hoopt dat je eigen salaris erop vooruit zal gaan? Dan heb je gezondigd tegen het tiende gebod.

Je kunt er m.i. alleen maar vóór zijn als christen' als je ervan overtuigd bent sommige mensen echt te weinig hebben om van te kunnen leven.

Ben je er echter tegen, omdat je vindt dat de vakbond te veel invloed krijgt of omdat er altijd rijken en armen geweest zijn, dan is dat alleen maar een conservatieve houding. En laten we daar ook voor oppassen.

Je kunt alleen maar waarschuwen' voor het streven, dat achter deze eis van de vakbonden zit. En als je vanwege je functie geroepen wordt een oordeel uit te spreken, dan heb je m.i. maar één taak: beide partijen te wijzen op hun zondige doeleinden. Je kunt beslist niet meedoen aan de tegenwoordige polarisatie (= het op de spits drijven van tegenstellingen) van links en rechts.

En wat moeten we bijvoorbeeld met alle onrecht in de wereld? Mag je daartegen protesteren? Ja, maar alleen als het echt gemeend is en tot doel heeft het heil van de naaste. Hierbij moeten we nog wel bedenken dat we ons niet mogen verzetten tegen de machten die over ons gesteld zijn.

Daarom zijn niet alle vormen van protest geoorloofd.

En als je dan ziet dat je stem is als die van een' roepende in de woestijn en meent dat het je christelijke taak is om toch te helpen, dan zijn er nog twee wegen over. De ene weg is de bedrijvers van het onrecht aanklagen bij de Hoogste Rechter, zoals Hizkia deed met de brief van Rabsake. De andere weg is je spulletjes verkopen en zelf daadwerkelijk gaan helpen. Dat is het gebod van de liefde in de praktijk. En verder is het bij deze zaak goed om aan een spreekwoord te denken: verbeter de wereld, maar begin bij jezelf!

(Niet mee eens? Vragen? Schrijf gerust! Brieven aan het bondsbureau).

Literatuur

1. De brief van Paulus, aan de Romeinen, hoofdst. 13. 2. Institutie van Calvijn, gedeelte over de overheid. 3. Salvoschets nr. 17, 3e bundel: De vakbeweging. 4. „Wapenveld", januari-nummer 1966: Arbeid en rust. 5. „Op weg naar eenvormigheid". O.K. nummer 4, 14e jaargang. Te bestellen op giro 526317 van O.K. Benthuizen. Prijs ƒ 2, —.

Diskussievragen

1. Mag je als christen gebruik maken van afgedwongen of vrijwillig verkregen inspraak?

2. Is een vakbond overbodig, nuttig, noodzakelijk of ongeoorloofd?

3. Moet je ook bidden voor een socialistische regering?

4. Welke vormen van protest zijn voor een christen geoorloofd en' welke niet? Weet je praktische voorbeelden?

5. Hoe denk je over Romeinen 13? a. Dat de overheid er alleen is voor de kwade (vers 3). b. Dat alle macht van God geordineerd is en wie zich verzet, verzet zich tegen de ordinantie Gods (vers 1 en 2). c. Zijt niemand iets schuldig dan elkander lief te hebben (vers 7 e.v.).

6. Is er een bijbels recht van opstand?

G. van Buuren

G. P. P. Hogendoorn

G. D. Pas

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen