SAMEN OP WEG
Samen op weg. Dat is de wat knus aandoende titel van de gecombineerde vergadering van de twee grootste kerken op 15 en 16 juni j.1. in de Lucaskerk te Utrecht. Of die vergadering inderdaad zo knus moet worden opgevat is voor mij een S vraag. Er rijzen een groot aantal vragen bij de bestudering van de verslagen van deze historische vergadering.
Historisch
Het is inderdaad een historische vergadering geweest. De synode van de Ned. Hervormde kerk en de synode van de Gereformeerde kerken kwamen in gezamenlijke vergadering WEG bijeen om te onderzoeken of men samen op weg kon. Twee kerken die in de vorige eeuw uit elkaar gingen kwamen dus samen. De Hervormde kerk die in de vorige eeuw degenen die naar Schrift en belijdenis wensten te leven de kerk uitdreef was er dus aanwezig om weer op weg te gaan met de nazaten van hen die om de leer uit de Hervormde kerk zijn gegaan. En wie van jullie zich ooit verdiept heeft in de geschiedenis van de afscheiding zal weten wat een strijd toen gestreden is. Groot was vaak het leed, verlies van bezittingen behoorde tot de offers die gebracht werden, gevangenisstraffen werden opgelegd. Niet gering is dus het offer dat in die dagen gebracht werd. Als we nu lezen „samen op weg" dan is dat in ieder geval veel vriendelijker.
Be1iden
Toch blijf ik bij wat hiervoor geschreven werd: r rijzen voor mij een groot aantal vragen. Want er moet dus wat veranderd zijn bij de ene of bij de andere partij. De waarde van de Schrift en de belijdenis was in de vorige eeuw zo groot dat men uiteenging, of liever weggedreven werd. Denk aan ds. Ledeboer. Nu zoekt men een eenheid te bewerkstellingen waarbij de Schrift en de belijdenis niet meer als norm gelden. Dat kwam in een aantal dingen tot uitdrukking. In de eerste plaats zat men met het blok van de Gereformeerde Bond. Dat waren gemeenten waar de kansel niet openstond voor elke predikant. En dat is de bedoeling niet van het samen op weg gaan. Als je samen gaat dan mag er geen dwarskijker zijn die onwillig wat achterblijft. In de tweede plaats werd er veel gesproken van het belijden. Dat woord belijden is een van de symptomen van de moderne theologie. Het gaat dan niet om de belijdenis, maar om het belijden. De belijdenis is statisch. Dat wil zeggen, dat hetgeen de kerk door de leiding van de Heilige Geest in de loop der eeuwen uitgesproken heeft als de leer die op de Schrift gegrond is, onveranderlijk blijft. Dat kan ook niet anders. Want dat is nu juist het ene werk van de Heilige Geest, hetzelfde geloof, dezelfde Schrift, dezelfde mens. Het is de grote wolk van getuigen die wij rond ons hebben, waarvan de apostel spreekt in Hebreeën 12 : 1. Een wolk van getuigen uit al de eeuwen van de Kerk. En geslacht aan geslacht zal dat geloof, dat beproefde geloof naspreken. De belijdenis is maar niet een men'selijk geschrift, dat aan allerlei wisselingen onderhevig is, maar het is het document dat onder de leiding van de Heilige Geest van vorige geslachten tot ons kwam. Die belijdenis ontstond in de grootste nood. Toen het leven werd bedreigd toen hebben mannen beleden wat hun geloof, hun hoop, hun moed en hun verwachting was. Nu is het een gebruik geworden om te spreken van het belijden. En dat is een" dynamisch begrip. Dat wil zeggen dat clie belijdenis steeds veranders. Meewisselt met de tijd. Mee ontwikkelt met het denken van de theologen. De gemeenschappelijke vergadering kwam tot een besluit een
commissie samen te stellen die de opdracht zou krijgen om kernen van het belijden opnieuw te formuleren. En hoe moet dat dan, zo vragen we maar verder. Moeten daar de opvattingen zoals die nu aan de VU opgeld doen in worden opgenomen, of komt er weer een zodanige formulering waarmee een ieder wel zowat genoegen mee zal nemen?
Wereldraad
Tenslotte is ons opgevallen dat bij de nabespreking van de vergadering in de Hervormde synode de secretaris van deze synode, Dr. van de Heuvel, te kennen gaf dat de wereldraad grote belangstelling aan de dag had gelegd voor deze gebeurtenis. En als ik dit punt zie, dan geloof ik dat we de kern van deze hele poging wel kunnen tekenen. Hier is ook weer bundeling van krachten. Maar niet van de krachten die naar Schrift en belijdenis wensen te leven. Hier is een bundeling van die krachten die zich tenslotte richten tegen de levende kerk die de Heere op deze aarde formeert en nog laat. Men is op de gemeenschappelijke vergadering te Utrecht tenslotte tot een zestal punten gekomen die in eigen kring bespreken moeten worden en die voornamelijk organisatorische onderwerpen bevatten. Men heeft voorts de vergadering besloten met het uitgeven van een verklaring die van de vergadering van de wereldraad van kerken te New Delhi is overgenomen.
Als we dit overzien en het streven van de wereldraad onder ogen zien dan moeten we voor dit samen op weg huiveren. Het is een opmars van een eenheid over cle hele wereld die echter met het Woord van God heeft afgerekend. Het heil wordt veel meer gezocht in de communistische gedachten. Dit werd nog onderstreept door het bericht dat de secretaris van de hervormde synode met verschillende anderen een bezoek zal brengen aan de Russisch-orthodoxe kerk en ook aan de kerken in Hongarije. We vragen ons weer af, wat belangstelling en activiteiten in die richting!
Gescheurdheid
De heer Algera heeft een boek geschreven over het wonder van de 19e eeuw. Een beek over de geschiedenis van de afscheiding en de doleantie. Het wonder dat daarin wordt aangeduid is nu dan toch wel definitief teneinde. Want wat in juni gebeurde is niet anders dan het verkopen van al die geestelijke waarden die in cle vorige eeuw mensen bewogen om gelei en goed daarvoor op te offeren. F, n dat is hetgeen ons nu verdriet en verdrieten moet
Daarmee zijn we natuurlijk niet uit het probleem van de gescheurdheid van cle kerken. Want als we aan de andere zijde zien de verdselheid onder degenen die wel naar het Woord willen leven clan staan we eveneens voor een zaak die ons verdrieten moet. Dan ligt daar schuld. In het bijzonder spreekt dat in de tijd na Pinksteren waarin we veelal overdenken het leven van de eerste gemeenten die toen door de krachtige werking van de Heilige Geest ontstonden. Schril tekent de Bijbel ons het verschil met de huidige situatie. Dat ons dat tot nadenken stemmen zou. De oplossing ligt niet in allerlei krampachtige pogingen van ons uit. In een onwaarachtig eenheidsstreven. Alleen in het werk des Heeren zelf zal de loutering van de kerk gevonden worden. En die tijd zien we naderen. Ook in het samen op weg van de Hervormde en Gereformeerde synoden. Doch dan anders. Anders dan de man bedoelde die aan deze gemeenschappelijke vergadering een rapport aanbood dat getiteld was: Samen op weg.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 3 augustus 1973
Daniel | 16 Pagina's