POLAEISATIE

Reformatorisch

Het doel van deze rubriek is op allerlei gebeurtenissen en verschijnselen in onze maatschappij en kerk commentaar te geven. Een opinie die niet gegeven wordt vanuit persoonlijke opvattingen, maar vanuit het Woord van God. Dat Woord kan alleen het richtsnoer voor ons leven zijn. Bij dat Woord te leven en vanuit dat Woord te leven is noodzaak willen we straks met ons levensschip niet stranden en vergaan. Leven bij en vanuit het Woord is ten allen tijd alleen mogelijk door de verlichting van de Heilige Geest. Zonder deze Leidsman dwalen we met de Schrift in onze hand nog van het rechte pad af. Zeker wel in onze tijd.

Vele geesten gaan uit. Maar weinigen zijn er die met de Schrift als enige levensnorm rekenen. Leven naar de Schrift wordt al minder gevonden en wordt steeds moeilijker. Wanneer de majesteit van het Woord onze harten heeft doen buigen, zodat het onze bede is geworden: Heere, maak mij uw wegen bekend, leer mij uw inzettingen, dan worden we eenzaam.

Dat is in het persoonlijk leven zo, maar ook in het maatschappelijk leven. Het alleen wonen krijgt steeds meer gestalte. Wij zien dat op allerlei terreinen. Scholen die de naam „Reformatorisch" dragen worden steeds meer opgericht. Reformatorisch is een begrip geworden met een bepaalde gevoelswaarde. Het woord „gereformeerd" geeft niet voldoende meer aan de grondslag waarop het bestuur van een vereniging wil verder werken. Met reformatorisch wordt in het algemeen aangeduid dat men wil werken op grond van Gods Woord en de drie formulieren van enigheid, die op dat Woord gegrond zijn. Een standaardformule waarin men wil aangeven dat we bij de Schrift willen leven en dat de leer der Schriften wordt vastgehouden zoals deze door de Reformatie en Nadere reformatie naar voren is gebracht en beleden. Het woord reformatorisch krijgt een bijzondere klank. Het duidt toch zo langzamerhand wel een bijzondere groep aan.

Polarisatie

In dit verband zou het woord polarisatie kunnen vallen. Het is een modewoord. We zouden kunnen zeggen dat het een benaming is voor een thans veel voorkomend verschijnsel in de maatschappij. Misschien weten velen niet wat dit nu eigenlijk betekent. Het kan daarom nuttig zijn even dit begrip wat nader te bekijken.

Polarisatie komen we tegen in de natuur-en scheikunde, maar ook in cle sociologie. In het laatste geval, en daarover gaat het nu, betekent polarisatie het ontstaan of toenemen van — tot dan toe verborgen — spanningen en tegenstellingen in een groep. Dus spanningen of tegenstellingen waarvan tot voor kort niets te merken was binnen een bepaalde groep komen openbaar, spitsen zich toe, en de conflictsituatie ontstaat, waarin allerlei afsplitsingen zich voordoen. Dit openbaar komen van tegenstellingen gaat altijd gepaard met zwart-wit schema's, het afkeuren van de andere partij, het ontkennen dat er middenwegen zijn. Harde woorden worden dan gebruikt en met zich tegen elkaar af. Dat is in het algemeen polarisatie als een maatschappelijk verschijnsel.

We kunnen dit verschijnsel op het ogenblik zien optreden in de kerk, in de politieke partijen, in het leger — denk aan de geschillen rond de legertop — en in cle vakbeweging. De na-oorlogse jaren hebben het proces van polarisatie in vrijwel alle kerken doen zien.

De nu beëindigde Kabinetsformatie doet ook de polarisatie zien. De inwendige geschillen die er in de politieke partijen bestaan, kwamen openbaar. De anti-revolu-

tionaire partij is er wel duidelijk uitgekomen als een gespleten partij. Het hele kabinet trouwens is een polarisatie van linkse elementen.

Geoorloofd?

Is polarisatie geoorloofd? Dat is een vraag die gesteld mag worden. Want zoals we schreven komt polarisatie voort uit het harder worden van de opstelling tegenover andersdenkenden, het maken van de zwart-wit schema's, en het afzetten tegen elkaar. Het is duidelijk dat dit nooit zonder meer goed te keuren is. Er kan namelijk een polarisatie-geest rondgaan, die niet blijft staan bij linkse figuren, maar die van rechts tot links de gemoederen bezet houdt. Zeker in de kerk dienen we op onze hoede te zijn voor deze harde geest, die van de geringste afwijkingen in het denken hoofdzaken maken gaat. Uit altijd betstaan hebbende tegenstellingen tracht men motieven te putten om zich af te scheiden. Een van de fraaie voorbeelden uit de kerkgeschiedenis van het elkaar accepteren binnen de lijnen van de Schrift is de Synode van Dordt in de jaren 1618.1619. Daar waren verschillende gedachten omtrent de zedelijke orde in de besluiten van God. Toch heeft men met elkaar kunnen spreken en is men ook bij elkaar gebleven. De apostel Paulus bestraft de partijschappen, de twistingen en de scheuringen. In de gemeente van Korinthe waren er ook groepen. De een roemde in Apollos en de ander in Paulus. Zulke polarisaties werden door de apostel scherp veroordeeld. We moeten altijd bedenken dat onze mening in ons oog meestal het beste is. Luisteren naar een ander is een grote gave.

Geboden

Toch is er een grens waarbij we moeten stoppen met als maar te spreken en te onderhandelen. Want de grote polarisatie van de Schrift is de strijd tussen vrouwenen slangenzaad. Het is een kreet van deze tijd, om het gesprek open te houden. En het vorenstaande moge voldoende hebben aangeduid, dat we inderdaad van een al te haastig splitsing nooit enige verwachting mogen hebben. Maar er kunnen situaties optreden, clie ons als enige mogelijkheid openlaten om terug te trekken en in de wegen der Schrift alleen verder te gaan. Deze situatie is dan aanwezig wanneer duidelijk blijkt, dat de andere partij zich niet meer aan de Schrift wil onderwerpen. En nu zijn er velen die in eerste instantie volmondig toestemmen met de Schrift als basis te willen samenwerken. Bij nadere kennismaking blijkt echter dat hun Schriftopvattingen de onze nooit kunnen en mogen zijn. Een van de punten waarbij dit openbaar komt is de onderschrijving van de drie formulieren van enigheid. De aversie tegen deze belijdenis wordt vaak ook niet open uitgesproken, maar in het verzet tegen het uitdrukkelijk noemen van deze formulieren blijkt wel dat men zich aan zo'n schriftopvatting niet binden wil. En de diepste reden is dat men niet aanvaarden wil het gebroken mensbeeld dat deze belijdenis op grond van de Schrift ons biedt. Alle formulieren gaan, met de Schrift, uit van de gevallen mens, van de in zichzelf verloren mens. Alleen in vernieuwing door vrijmachtige genade van God in Christus Jezus ligt het behoud van de zondaar. Een behoud dat niet hier haar eindbestemming vindt, maar straks aan de overzij van de dood. Geen heilstaat is hier de mens Gods beschoren. Paulus vraagt klagend in Romeinen 7: Wie zal mij verlossen uit het lichaam dezes doods? Straks, ontbonden en met Christus te zijn was hem zeer verre het beste. Het streven van velen is echter de heilstaat hier en nu. Vernieuwing van maatschappijstructuren, waarvan de mannen clie thans het roer van de staat in handen willen nemen vervuld zijn zouden een paradijs moeten scheppen dat als een utopie in hun gedachten staat. En daarvan is de moderne theologie vol. Vandaar medewerking aan dit kabinet. De kerk verwacht echter geen nieuwe maatschappij hier, maar een nieuwe hemel en een nieuwe aarde waarop gerechtigheid woont. De tegenstellingen worden verscherpt en toegespitst. Degenen die naar de Schrift willen leven zullen steeds meer alleen moeten gaan wonen. Zouden deze ontwikkelingen de groepen die een zouden moeten zijn, maar door de harde polarisatiegeest uiteen zijn gegaan, weer worden bijeengedreven? In het Hogepriesterlijk gebed in Johannes 17 is enerzijds de scheidslijn getrokken: Ik bid niet voor de wereld, maar voor degenen die Gij Mij gegeven hebt. Daar hebben we het alleen wonen van al degenen die de verschijning van de Heere Jezus hebben liefgekregen. Anderszijds is in dat gebed te vinden de bede om de eenheid van al de Zijnen: Opdat zij allen één zijn, gelijkerwijs Gij, Vader, in Mij, en Ik in U, dat zij ook in Ons een zijn. Een eenheid in God door Christus.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen