ROERIGE KERK

, Ze aanbidden beelden en vereren Ma-"ia", las ik laatst in een tijdschrift. Een arakteristiek voor de rooms-kathoieken?

Ik zou aan de bedoeling van de woor-211 van Ds. Hegger onrecht cloen, als dit nze titel was.

Een eerlijke visie op hetgeen gaande is, vraagt een diepgaander beoordeling.

Er is heel wat te doen in rooms-katholiek Nederland. Geen dagblad rolt van de pers of er is weer wat nieuws. De rcoms-katholieke kerk is „in" tegenwoordig tenminste in het gesprek. Veranderingen en vernieuwingen zetten de r.k.-kerk in Nederland in beweging. Gaat de r.k.-kerk de richting op van het protestantisme? liet lijkt wel zo! Wie anders dan Ds. Hegger, ex-priester, volledig op de hoogte met de officiële rooms-katholieke leer en de huidige ontwikkelingen zou ons hierover beter kunnen inlichten?

We laten hem dan ook graag aan het woord.

Ds. Hegger, U bent priester geiveest. Wanneer brek U met cle rooms-katholieke kerk?

In 1948, toen ik filosofie doceerde aan het groot-seminarium in Brazilië.

Wat bewoog U ertoe uit ie treden?

(Hij glimlacht even).

De reden van mijn uittreden is niet in de eerste plaats mijn persoonlijke bekering tot Christus. Hot is allereerst een filosofisch intellektuele. De kerk verbood en verbiedt op straffe van doodzonde alle twijfel aan de kerkleer. We mochten de bijbel wel bestuderen, maar voordat we neg maar één bladzijde hadden opengeslagen, moest liet voor ons onherroepelijk vaststaan dat de leer van de kerk in elk geval de enige ware is.

Twijfelde je hieraan, en je zou die twijfel niet als zonde willen belijden in do biecht, dan zou je vcor eeuwig verloren gaan.

En toen zag ik ineens dat dat niet kon-Zo ga je toch ten dieoste de kerk en de leer van de kerk stollen boven het Woord van God! Aan datgene wat de paus zei, met z'n absoluut onfeilbaar gezag, moesten we ons onderwerpen.

Dat kon ik niet meer; ik moest God meer gehoorzaam zijn dan de mensen.

U bent vanuit Brazilië naar Nederland gekomen om dJt de mensen te vertellen?

Enige tijd heb ik nog in Brazilië rondgedoold. Terechtgekomen in een protestantse kerk. En daar kwam ik in aanraking met het werkelijke Evangelie. Daar heb ik mezelf, maar ook Christus leren kennen als mijn enige en volkomen zaligmaker en daar hoeft de Heere mij tot bekering gebracht; bekering des harten.

Via België, waar een protestantse familie mij opving, ben ik na twee jaar theologische studie aan cle Universiteit, in Nederland, in Velp terechtgekomen.

Het huis waarin U momenteel woont heet de V/artburg. Heeft U bij het kiezen van deze naam aan Luther gedacht?

De bedoeling van dit huis is dat we expriesters opvangen, die om hun geweten wil het niet langer in de roomskatholieke kerk kunnen uithouden. Ze kunnen hier enige tijd blijven. Dat varieert van enkele weken tot enkele maanden.

Dat is voor hen eon tijd van bezinning, van bijbelstudie; en een tijd om te beslissen wat ze verder willen en vooral ook om te weten te komen wat Gods bedoeling en Zijn roeping met hen is. Wat ze hier doen heeft veel gelijkenis met wat Luther eenmaal deed. Hij dook ook een poosje onder in de „Wartburg", als eerste protestant, als eerste ex-priester, o.a. cm te studeren, maar ook cm de geestelijke wapenen van het Woord Gods te grijpen en zo te strijden voor Zijn Heere.

Vindt U hel juist, als men van U zegt dat U een anti-papist bent?

Als het anti-papisme een emotionele anti-houding is tegenover rooms-katho-

lieke mensen, gepaard gaand met verbittering en haat, wat zelfs zondig is, dan ben ik beslist geen anti-papist.

Ik heb geen enkele weerzin tegen de rooms-katholieke mensen; integendeel ik heb ze lief en' ben altijd weer bewogen met de nood van die mensen en daarom probeer ik alles eraan te doen om deze mensen toch te bereiken, met het Evangelie. Maar je kunt ook antipapa zijn, d.w.z. iemand die het instituut van de paus afwijst, en ageert tegen de uitspraken van de paus, omdat ze anti-bijbels zijn. In die zin ben ik het wel, en behoort iedere protestant het te zijn.

Zou U zover durven gaan de paus de antichrist te noemen?

Het Griekse woord „anti" betekent oorspronkelijk „in de plaats van". Het zich in de plaats van de ander stellen, betekent clan ook: tegen die ander. Als zodanig zou je de paus volledig een antichrist moeten noemen, want hij zegt van zichzelf de plaatsbekleder van Christus op aarde te zijn. Anti-Christus = Inplaats van Christus. Hoewel, persoonlijk zich bewust tegen Christus stellen, dat mag je de paus nu ook weer niet nageven.

Echter, krachtens zijn positie en ambt, keert hij zich n.1. tegen de Heilige Geest. Christus Zelf heeft de plaatsvervanger, de Heilige Geest als de andere Trooster, de Paracleet, aangewezen; en niet Petrus, en niet de paus.

En om het antwoord volledig te maken; de paus is het hoofd van een kerkelijke gemeenschap, die een evangelie brengt dat geen Evangelie is. Een evangelie, dat leert dat de mens het eeuwige leven waarlijk moet verdienen met goede werken'. Daardoor keert hij zich tegen Christus, de enige weg.

De rooms-katholieke kerk is een roerige kerk geworden. Ze is in beweging; op til. Een Nieuwe Nederlandse Katechismus (NK) verovert in alle talen de wereldmarkt, maar Rome maakt er toch de grootste moeilijkheden over. Is er tot in de wortel iets aan de hand? Is dil uniek voor de rooms-katholieke kerm in Nederland of geldt het voor de helM r.k.-wereldkerk?

Wat betreft de leerstellingen is er irl de r.k.-wereldkerk niets veranderd, dal vooropgesteld.

Wel hebben zich op andere vlakkerl veranderingen voorgedaan.

In de eerste plaats heeft zich een ver-l andering in mentaliteit voltrokken. Del rooms-katholiek is opener geworden.! Een groter openheid t.o.v. de protes-l tanten bewijst de benadering van hen, | met name op het 2de Vaticaans Concilie.

Men sprak daar over del protestanten als de afgescheiden broeders en zusters. In een land als Spanje en Portugal, maar ook in Zuid-Amerika duidt men de protestanten echter nog met „ketter" aan. De protestanten hebben het voornamelijk in deze landen dan ook niet gemakkelijk, ofschoon ook daar zich een' kentering heeft ingezet.

In de tweede plaats zijn er zoveel spanningen, zoveel stromingen ook binnen de r.k.-kerk, dat ze de zekerheid, die ze vroeger had „de enige ware kerk" en „de kerk der eeuwen" te zijn, verloren heeft.

Er zijn ook instellingen veranderd, die diep ingrijpen in de rooms-katholieke wereld. Dat in de derde plaats.

De mis b.v. wordt nu niet meer in het latijn gecelebreerd. Een vrij ingrijpende verandering, omdat het latijn een gewijde heilige taal was, die een bepaald mystiek gevoel met zich mee bracht. Een taal die behoorde bij een mysterieuze man, cle priester, die nauwelijks toegankelijk voor de massa was. Dat is alles afgezwakt en' veranderd. De priester is door het gebruik van de hedendaagse taal heel wat dichter bij de mens komen te staan, zo dicht zelfs dat velen niet meer ter biecht gaan. Sommigen zien deze ontwikkeling als een ontluistering, een ontheiliging van de kerk: de conservatieve stroming.

Ook m.b.t. het celibaat is er een ander standpunt ingenomen.

roeger kon een priester nooit verlof rijgen om te trouwen. Zijn huwelijk leef ongeldig, ook al legde hij z'n ambt eer. Sinds een jaar of vijf is hierin erandering gekomen. Tegenwoordig ag een priester huwen, onder vooraarde clat hij z'n ambt neerlegt. Z'n uwelijk is dan in ieder geval geldig.

n Nederland

Toegespitst op Nederland moet ik zegen dat er zelfs in de leer iets veranerd is, vandaar ook het grote conflict ussen Rome en Nederland. Echter, de ederlandse rooms-katholieke kerk is n z'n veranderingen beslist niet de ichting opgegaan van le bijbelse en reiormaorische leer, maar heel uidelijk in de richting an de vrijzinnigheid: de humanistisch-vrïjzinnge stroming.

Uit een dokument als cle Nieuwe Katechismus blijkt deze vrijzinnige tendens heel sterk. De evolutieleer is er volledig in terug te vinden. et persoonlijk bestaan van engelen' en duivelen wordt in twijfel getrokken. Achter de maagdelijke geboorte van Christus worden rote vraagtekens geplaatst, enz.

Naast de twee reeds geoemde stromingen zou • nog een derde genoemd kunnen worden: de bijbels-progressieve stroming. taat deze stroming niet dichter bij de Reformatie dan beide vorige?

Als het gaat om zielen te winnen voor het Evangelie, zouden we inderdaad het eerst bij hen' terechtkomen.

Toch moet ik zeggen clat ik bij geen van cle drie stromingen de verkondiging hc.b gevonden van het Evangelie der rechtvaardigmaking voor de goddeloze, door de toerekening van de gerechtigheid van Christus alleen.

In 1966 verscheen in opdracht van de bisschoppen van de r.k.-kerk in ons land een nieuwe Katechismus, een boekwerk van meer dan 600 bladzijden, geschreven in een vlotte en prettig leesbare stijl. In totaal zijn er reeds meer dan 400.000 exemplaren van deze katechismus verkocht.

Ligt het aan de vorm, de stijl, waarom hij zoveel naam wist te maken?

Ja, dat is zeker ook één van cle oorzaken. Maar ook dit: De N.K. ademt, a.h.w. een religieuze sfeer die erg aanspreekt en het persoonlijk karakter van het geloof maakt het geheel aantrekkelijk. Geen dorre dogmatische rede. Direkt aanspreekbaar. Daarom is dit boekwerk ook zo gevaarlijk, omdat een mens door cle sfeer kan gevoed worden en denken: dat is het.

Je kunt niet spreken van een verdediging van eigen geloof tegenover andersdenkenden. En nog minder van een bestrijden van anderdenkenden.

Kan daarin nu juist niet een sluipend gevaar aanwezig zijn?

Het kan worden een langzame religieuze vergiftiging, zodat je het ware Evangelie niet meer ziet. Je komt daardoor oek niet tot het diepste, het meest wezenlijke: , , God, ik ben een gevallen mens, vol van zonden. Gij alleen kunt mij redden".

De N.K. heeft naast veel waardering onder de rooms-katholieken ook veel kritiek ondervonden. Met name de paus heeft zijn bezwaren niet onder stoelen of banken gestoken. Kunt u iets noemen?

Het geloof als daad van de mens wordt anders geïnterpreteerd dan op het Concilie van Trente en ook op het Eerste Vaticaans Concilie, clat leert: geloof is het aannemen van de waarheid die God geopenbaard heeft en door Zijn werk de gelovigen voorhoudt. In cle N.K. wordt onder geloof verstaan: een persoonlijke verhouding tot Christus en een overgave aan Hem. Maar er klinkt niet in door: cle overgave van de zondaar die voor Gods aangezicht verbroken is, die niets meer van zichzelf verwacht en het alleen verwacht van Christus die in onze plaats gele-

den heeft. Het ergste is dat in de N.K. het plaatsbekledend lijden en sterven van Christus wordt ontkend. Het wordt uitdrukkelijk geloochend zelfs. Daarom moeten we concluderen' dat de leer van cle r.k.-kerk zoals die in de N.K. naar voren komt, even ver, zij het niet verder van ons af staat dan cle leer van de officiële wereldkerk van paus Paulus de Zesde.

Toch spreekt men op verschillende plaatsen over „zonde", die verzoend moet worden?

De N.K. ziet cle zonde echt wel als een vergrijp tegen God. Op cle vraag hoe wij met God verzoend moeten worden, wordt aan de mens zelf toevertrouwd, wat God alleen doen kan. De mens moet na een vergrijp z'n verontschuldigingen aanbieden, en daarna betonen dat hij het ook meent, cloor een beter leven te leiden. Als antwoord daarop komt God met de vergeving. Hij geeft genade, d.i. Hij ziet de vergrijpen door de vingers. Vreselijk..

Ter illustratie volgen enkele citaten uit de N.K., maar tevens cok enkele citaten uit het proefschrift van dr. H. Wiersinga, om aan te tonen in hoeverre sommige groeperingen uit de r.k.-kerk en uit de protestantse kerk tot elkaar genaderd zijn; één zijn, maar clan wel één in dezelfde dwaling.

De Nieuwe Katechismus op pag. 330—332

„Niet een toornige God moest verzoend worden met de mens, maar de boze mens moest verzoend worden met God".

„Het goedmaken gaat niet cloor pijn en straf, maar door excuses, werken en liefde".

„Gods antwoord op onze zonde is barmhartigheid, door cle vingers zien, vergeving" (p. 338).

Door dr. H. Wiersinga in zijn dissertatie

„Er hoeft geen toorn „gestild" te worden. Wij ontkomen er eenvoudig aan door de gemeenschap met Christus" (pag. 29).

„Het eerste effekt (van het zien van cle Gekruisigde) is wel het berouw. Daardoor komt cle mens vrij van de schuld" (pag. 190).

Dat is eveneens cle grondstelling van Wiersinga: God vergeeft zonder genoegdoening, uitboeting van de zondestraf, te vragen.

Niet cle r.k.-kerk is de richting opgegaan van de bijbelse en reformatorische leer, maar dr. Wiersinga heeft d.e leer van de rechtvaardigmaking om niet, door het geloof alleen, verlaten en ingeruild voor de r.k.-leer van de zaligheid door de werken, met name het berouw.

Vindt U een samenspreking, legen deze achtergronden gezien, nog zinvol?

Een gesprek met cle kerk als instituut heeft geen zin.

Maar een gesprek met de rooms-katholieke mens afzonderlijk kan zeker z'n nut afwerpen. We moeten toch altijd rekening houden met de vrijmacht Gods.

Hoe moet ónze houding tegenover Rome zijn?

Ik zou clan graag onderscheid willen maken.

Er is de rooms-katholieke mens. Hem moeten we uit liefde het Evangelie verkondigen.

Er is cle rcems-katholieke kerk. Daarin ben ik het met Calvijn eens, die zegt dat de kerk tot een ruïne vervallen is, hoewel er toch altijd nog enige sporen van de ware kerk in terug te vinden zullen zijn. In de r.k.-kerk wordt nog Christus als de Zoon van Gad verkondigd; elke zondag worden er nog stukken uit de Bijbel gelezen; de drieëenheid beleden, enz. Er is het rcomskatholieke stelsel. Daar moeten we grondig afwijzend tegenover staan. Het is een gemeenschap die er naar streeft op allerlei terrein de macht te veroveren, gedreven cloor „duistere" machten.

Voordat U een slotopmerking r.icakt, wil ik toch graag nog een vraag snellen, die in het kader van dit gesprek zoel past, maar toch op een enigszins ander terrein ligt.

Het is geen gefingeerde vraag, maar een vraag uit de werkelijkheid gegre-

pen. Onlangs kwam er een meisje naar me toe. Ze legde me de volgende situatie voor: n'k Heb al een 'tijdje een vriend. Hij is rooms-katholiek opgevoed, maar z'n ouders noch hij , .doen nergens meer aan". Hij wil (voor mij) protestant worden, waarschijnlijk lid van de Ger. Gemeente. Wat moet ik doen? Zou ik het durven wagen? "

(Hij moet wel even lachen),

't Was voor U niet eenvoudig cm direct met een pasklaar antwoord te komen, evenmin als voor mij momenteel. Als de liefde er tussen zit wordt het moeilijk.

Toch zou ik er dit van willen zeggen. Een meisje van protestantse ouders doet er al verkeerd aan toenadering te zoeken tot een ongelovige. Ondanks het feit dat de jongen belooft „mee" te zullen gaan, is het toch vaak de weg naar het meisje en niet naar de Hesre. Natuurlijk kan het meisje als een middel in Gods hand gebruikt worden om de jongen tot de Heere te brengen. Bij God zijn alle dingen' mogelijk.

Maar ik zou het toch beslist afraden een verkering te beginnen met de hoop op bekering.

Wilt U nog iets tot slot van dit gesprek zeggen?

In deze tijd, waarin alles in bewegingis, moeten we dankbaar en verwonderd zijn en blijven voor de genade die God ons nog laat. Wij mogen nog de zuivere bijbelse boodschap horen.

Laten we dan ook onze roeping verstaan, en zonder op allerlei kleine geschillen te zien, de handen in elkaar slaan, opdat de wereld de boodschap van vrije genade zou mogen horen'.

We moeten proberen zoveel mogelijk samen dat geweldige Evangelie ie verkondigen aan heel de wereld; aan mensen die in duisternis en in geestelijke ellende verkeren. En dus ook aan de rcoms-katholieke mensen, hen doorgevend alles van de Heere te verwachten.

Na een hartelijk woord van dank bracht ds. Hegger me naar de auto. Nadat hij me de kortste weg naar de hoofdweg had gewezen zwaaide hij me nog vriendelijk na en liet ik de „Wartburg" achter me.

J. Bakker.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen