HERFST
Jullie weten allemaal dat de aarde draait.
1. Een dagelijkse draaiing om eigen as.
2. Een jaarlijkse omloop om de zon. Het verschil tussen dag en nacht komt door de dagelijkse beweging, die de aarde om haar eigen as heeft. (Weet je hoe snel de aarde draait? ) De wisseling van de seizoenen (lente,
zomer, herfst en winter) wordt veroorzaakt door de jaarlijkse omloop om de zon. (Bekijk de tekening maar eens goed).
23 september begint de herfst. Brr., regen, storm, koude! Ja, dat zeg je onwillekeurig, als je aan het najaar denkt. Maar de herfst brengt ook zonnige dagen. En kunnen jullie je iets mooier voorstellen dan een zonnige dag in dat jaarseizoen? Ga maar eens mee naar de bossen. Zou er in de hele wereld één tapijtfabriek zijn die zo'n mooi kleed kan weven dan er nu in het bos ligt?
Zie je daar dat groepje dennen? Wat zijn ze lelijk en dor, vind je niet? En wat staan ze dicht opeen. Hun kruinen laten bijna geen zonnestraaltje door. Wat is het donker op de bosbodem, er is daar altijd schaduw. Geloof maar niet, dat daar iets kan groeien. Denk je dat? Dan vergis je je lelijk. Heb je ooit zoveel soorten paddestoelen bij elkaar gezien? Grote, dikke hoeden op plompe stelen, maar ook kleine op fijn kant gelijkende paddestoeltjes, die zo'n ragdun steeltje hebben, dat je bang bent, dat het minste zuchtje wind het steeltje zal breken.
Daar staat de bekende vliegenzwam, rood met witte stippen. Ginds zie je het eekhoorntjesbrood en op dat vermolmde stuk hout groeien wel zeven paddestoeltjes bij elkaar. Wat een wonderlijke plantjes zijn dat. Ze hebben geen steeltje en in hun holle hoedjes liggen vier kleine witte schijfjes. Het zijn net vogelnestjes. Weet je hoe deze paddestoel heet? Vogelnestzwam. Een toepasselijke naam, hè? Had je gedacht, dat op zo'n donker plekje zoveel moois kon groeien? Lang niet alle paddestoelen hebben een hoed. Er zijn er, die op kogels lijken, bol en rond. Sommige zwammen hebben de vorm van kleine boompjes (de witte en gele koraalzwam), andere komen zomaar als een grote bult uit het hout van de bomen te voorschijn. En soms zie je ze als een vormloze, sponsachtige massa overal de afgestorven plantenresten bedekken.
Wonderlijk, dat nu de eigenlijke paddestoel onder de grond groeit. Wat je boven de grond ziet is de vrucht. In de aarde vind je een vlechtwerk van draden dat op zoek is naar voedsel. Op bepaalde tijden groeien enkele draden naar boven, naar het daglicht, verdikken zich en je ziet plotseling de paddestoel staan met of zonder hoed. Die paddestoel of zwam is dus geen plantje, zoals b.v. een' aster. En de draden onder de grond zijn geen wortels. Pluk je een paddestoel, dan pluk je een vruchtje. Zijn paddestoelen schadelijk? Ja en nee. Ze helpen de afgevallen bladeren en afgestorven planten opruimen. Jullie zeggen misschien: , , Die rotten vanzelf wel weg." Dat lijkt zo, maar de paddestoelen, de zwammen en hun familie de schimmels zorgen, dat alles netjes wordt „weggewerkt". Maar o wee, als zo'n zwam gaat groeien op of in een boom of plant. Dan worden de bladeren, vruchten of het hout
totaal vernield, 't Is niet zo best als .je elfenbankjes ziet aan de buitenkant van de stam van een boom.
Het wordt koud en vochtig in het bos. We gaan op huis aan. De zon geeft geen warmte meer. Zullen we nog gauw wat eikels, beukenootjes en kastanjes meenemen? Hier liggen sparappels en kijk eens onder die dennen! Op een' regenachtige, gure herfstdag behoeven we ons vast niet te vervelen. Met behulp van wat lucifers maken we een heel dierenpark.
Mooi hè, die late zonnestralen op dat bladerdek. Zou er een' schilder zijn in Nederland, die dit zou kunnen uitbeelden? Zou er één mens in Europa zijn, die zo zou kunnen schilderen? Zou je iemand in de gehele wereld kunnen vinden, die, welk seizoen dan ook, zou kunnen natekenen? Nee, lente, zomer, herfst noch winter kunnen zó worden uitgebeeld, dat je kunt zeggen: , .Dat is echt." Op z'n hoogst roep je uit: „Oh, net echt", want „Elk jaarseizoen heeft God tot stand gebracht."
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 10 november 1972
Daniel | 20 Pagina's