Hoog-barokke orgelkunst op „Gouden Harpen"

Een nieuwe orgelpBaat van Hans van der Gouwe

Enige maanden geleden verscheen bij het Verkoopcentrum Grammofoonplaten te Lisse, onder het label „Gouden Harpen", , een nieuwe grammofoonplaat met fraaie orgelmuziek van oude grootmeesters uit de orgelkunst n.1. van Joh. Seb. Bach, Dietrich Buxtehude, en Johann Pachelbel. Deze orgelmuziek werd gespeeld door de jeugdige organist Hans van der Gouwe te Hoorn. Hans van der Gouwe bespeelt regelmat'g het orgel in de Geref. Gemeente te Enkhuizen, en was voordien enige jaren organist van de Geref. Gemeente te Haarlem.

Het orgel van de Grote Kerk van Alkmaar

Voor het opnemen van deze nieuwe 30 cm. L. P. plaat heeft men het beroemde historische orgel gekozen van de Grote of St. Laurenskerk te Alkmaar. Een instrument dat wereldberoemd werd cloor de „Bach opnamen" gespeeld door de blinde duitse organist Helmuth Walcha op de D.G.G. „Archiv" serie.

Dit fraaie stuk orgelkuituur naast gelukkig nog vele andere in ons land, is een schepping van Galtus Gemer, Jacob Galtus van Hagenbeer en Levinus Eekmans en is in de jaren 1639—'45 tot stand gekomen. Naast verschillende orgelbouwers heeft hieraan o.a. ook de zeer bekende Noordduitse orgelmaker Frans Casper Schnitger gewerkt. De prachtige orgelkas is een schepping van Jacob van Campen. Dit grote monumentale orgel werd in de jaren 1940—'49 door cle Zaandamse orgelbouwer D. A. Flentrop gerestaureerd. De resultaten van deze restauratie waren van die aard, dat ook hierdoor dit orgel werd her-ontdekt, en internationale betekenis kreeg.

Het is o.i., én van „Gouden Harpen", én van Hans van der Gouwe een goede gedachte geweest, het oog op dit instrument te laten vallen, en uit te kiezen voor deze crgelopnamen.

Bach met élan vertolkt

Het is niet de eerste keer dat wij met Hans zijn spel via cle „zwarte schijf" kennis maken. Enige jaren geleden verscheen van hem een' fraaie orgelplaat, opgenomen in cle Geref. Gemeente te Dordrecht, op het nieuwe orgel, gebouwd door de firma Van den Berg en Wendt te Zwolle. Deze plaat vond gretig aftrek en kreeg mooie beoordelingen van kenners.

Al dadelijk komen wij onder bekoring van de rijke klankschoonheid van het „Laurensorgel", en niet minder door cle forse aanpak van Bach's bekende Fantasie en Fuga in G Moll, waarmee Hans van cler Gouwe dit orgelrecital opent. Deze monumentale rijk geschakeerde Fantasie wordt met éland vertolkt. In de prachtige punt'g geschreven Fuga brengt de jonge organist dat werk tot een boeiende climax, daarin bijgestaan door het grootse klankenpalet van het orgel, en de heerlijke nagalm van deze oude historische kerk.

Bach's laatste compositie, het bekende orgelkoraal „Wenn wir in höchsten Noten sein", een stukje kerkmuziek met ontroerende schoonheid gaf Hans een zeer raak gekozen registratie. Jammer dat het tempo hier en daar wat onrustig klinkt.

Buxtehude en Pachelbel

Van Buxtehude, de grote noordduitse componist uit Bach's jeugdjaren speelde Hans van cler Gouwe diens orgelchoral „Erhalt uns Herr bei deinen Wort" met stijlvolle registraties en een mooi gedragen tempo. Ook de Preludium en Fuga in G Moll eveneens van Buxtehude geeft Hans van der

Gouwe een prachtige briljante aanpak zeker in de verschillende fugadeeltjes die een fraaie vertolking krijgen.

Tot slot vult de organist de plaat met de partita (een reeks variaties) op het bekende koraal „Was Gott tut, dat ist wohlgetan" van de grote Zuidduitse kerkmuziekcomponist Jchann Pachelbel. Klinkt het inleidend koraal wat gejaagd, doordat de rusten niet zo goed „uit de verf" komen, de verschillende variaties krijgen een mooie registratie en vertolk'ng. Wat meer souplesse, vooral in de koraalbewerkingen, hadden aan het spel nog meer levendigheid en doordachtheid gegeven. Anderzijds is het steeds weer de gedegen aanpak die ons in het spel van Hans van der Gouwe boeit, en dit geeft ons steun in onze verwachtingen, dat wij neg veel van zijn muzikale talenten mogen genieten en horen, als hem tijd en gezondheid gelaten mag worden.

Opname en uitgave

Ook de producer George de Vries en opnameleider Dick van Schuppen kunnen o.i. op een goed geslaagde opname terug zien. De nagalm is precies goed, en de opname is prachtig geslaagd.

De hoes geeft ook een keurig verzorgde indruk. Op de voorzijde treffen wij een foto aan met afbeelding van het Laurensorgel te Alkmaar, en Hans van der Gouwe achter de klavieren van dit instrument.

Op de achterzijde is een bicgrafie van de organist geplaatst. Verder de gebruikte registraties en de volledige dispositie van het historische drie klaviers orgel met zijn 55 sprekende stemmen.

De organist

Hans van der Gouwe, geboren in 1951, was nog zeer jong toen hij reeds bijzonder muzikale eigenschappen had. Vanaf 1959 volgde hij muzieklessen op harmonium en piano, eerst bij de Haarlemse organist en koorleider Teke Bijlsma, waarna hij op 12jarige leeftijd kerkorgel ging studeren bij de bekende Haarlemse orgel-en muziekleraar Hendrik Lasschuit. Vele malen studeerde Hans op het prachtige beroemde „Muller-orgel" in cle Grote of St. Bavokerk te Haarlem. In 1970 werd hij winnaar in cle afdeling solisten van het Haarlemse Interscholair muziektcurnooi. Dit gaf hem het recht in de maand juli 1970 orgellessen te volgen bij Prof. Anton Heiier uit W T enen in het kader van de Zomeracademie voor organisten, welke academie elk jaar te Haarlem wordt gehouden.

In 1971 behaalde hij de tweede prijs bij 'net in de Pieterskerk te Leiden gehouden studenten-orgelconcours.

Hans van der Gouwe is momenteel student aan de Techn. Hogeschool te Delft.

Hij heeft ook zitting in cle werkcommissie koraalvoorspelen uitgegeven als bijlage van „Kerk en Muziek", het officieel maandblad van de Ver. van Organisten der Geref. Gemeenten (V.O.G.G.)

Een werkelijk goede aanwinst

Gezien de kwaliteiten van deze jonge organist en de uitstekende opname-techniek, geloven wij dat deze plaat ook zijn weg zal vinden. Het is een goede aanwinst in de discotheek, en deze plaat kan er aan medewerken dat er wat frisser en gezonder klanken in onze huiskamers komen, naast jammer genoeg vele slappe geestelijke melodieën, vaak nog gespeeld op bibberende gehoorbedervende electronica's.

Deze plaat is niet in cle handel verkrijgbaar. U kunt hem dus alleen bestellen bij „Gouden Harpen" N.V. Postbus 135 te Lisse, tel. 02521-4543. Bestel no. GH/03 Hans van der Gouwe. Prijs ƒ 16, 50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen