De huidige roomse theologie

Toenadering tot Rome?

Natuur en genade.

„wij menon te kunnen zeggen, dat het wezenlijk verschil tussen Rome en Reformatie lag in de fundamentele verschillende waardering van de verhouding tussen de natuur en de genade. (...) Daarom is het een ontzaglijke „misser" in het jongste Herderlijk Schrijven van de Generale Synode der Ned. Herv. Kerk: „Onze verhouding tot de rooms-katholieke kerk", dat daarin niet op dit fundamentele verschil is ingegaan en zij aldus de verhouding tot die kerk oppervlakkig en optimistisch beoordeelt. (...)

In de leer van de R.K. kerk wordt de verhouding tussen natuur en genade zo gezien, dat de genade het karakter draagt van het bovennatuurlijke, waarop de natuur is aangelegd. Vóór de zondeval was de bovennatuur aan de natuur toegevoegd. Door de val ging deze teloor.; Maar de natuur bleef in takt, zij het dan min of meer aangetast en daardoor verzwakt door cle zonde. In ieder geval hield de natuur haar gerichtheid naar het bovennatuurlijke, de genade, die vooral door de sacramenten van de kerk in cle natuurlijke mens werd ingestort.

De Reformatie stelde het wezenlijk anders. Zij deelde de positie van de mens vóór de val niet op tussen een natuur en een bovennatuur, maar zag de ene hele mens in zijn rechte verhouding tot God. Door de zonde is deze hele verhouding verbroken geworden.

Er viel niet slechts een bovenste deel vanaf, terwijl er een rest staande bleef, maar de totale mens viel in de zonde en is daardoor in zijn totaliteit een zondig en verdorven mens geworden. De natuur van de mens bleef clan ook niet gericht op de genade. Integendeel. Zij stond daar absoluut afkerig tegenover en zij is er onontvankelijk voor. Wanneer dan toch God zijn genade aan deze mens bewijst, betekent dit niet een aanvulling op het reeds aanwezige, maar een wezelijke vernieuwing van de totaal verloren mens. Hij wordt in Christus tot een nieuwe schepping. Het oude is voorbij gegaan, zie, het is alles nieuw geworden. (...)

Van beslissende betekenis is daarom de vraag of in de verandering, die Rome in de laatste jaren heeft ondergaan, ook op dit punt iets wezenlijks is gewijzigd. Want dat beslist erover, of de vernieuwing van Rome voor de Reformatorische kerk werkelijk interessant is of niet.''

Rome niet wezen1ijk veranderd.

Het bovenstaande is een lang citaat uit het pas verschenen boekje van de herv. predikant dr, C. Graafland onder de titel: „Toenadering tot Rome".

De schrijver toont in zijn geschrift aan, dat het wezenlijk verschil (zie boven) tussen Rome en de Reformatie nu ook nog bestaat, want ook de nieuwere r.k. theologen blijven in cle lijn van de klassieke r.k. theologie met haar „natuur en bovennatuur". Maar hoe is dan de toenadering tussen Rome en verschillende protestantse kerken te verklaren? Denk maar aan: interkerkelijke huwelijksbevestigingen, kerkdiensten en avondmaalsvieringen.

Nieuw humanisme.

Dr. Graafland toont glashelder aan dat cle nieuwere protestantse schrijvers de radikaliteit van de zonde miskennen en het op die manier ook niet meer erg vinden, als de rechtvaardiging van de zondaar uit genade niet meer het centrum is van de belijdenis. De rechtvaardiging is het stuk waarmee de kerk staat of valt. Op deze manier vindt men elkaar tegenwoordig in een nieuw humanisme (de mens in het middelpunt) en geeft men zich argeloos over aan een evolutionistische wereldbeschouwing (de wereld ontwikkelt zich zonder eindoordeel tot het Koninkrijk Gods), die de algemene verzoening preekt (Christus is voor iedereen gestorven). Deze instelling heeft tot gevolg, dat de onderscheiding tussen schepping en verlossing, verbond en verkiezing weg valt. Dat laat de schrijver duidelijk zien. Om deze ideeën uit cle bijbel te verklaren komt men tot een vreemde Schriftverklaring. Vele nieuwe theologen houden het ervoor, dat we het scheppingsverhaal moeten lezen met de ogen van de verloste Israëliet. Deze wilde zijn Verlosser, die hem uit Egypte bevrijd had, graag belijden als de Schepper - God.

M.a.w.: we moeten eigenlijk de bijbel beginnen te lezen bij Genesis 12: de roeping

van Abraham of bij Exodus 12: de verlossing uit Egypte. Vanuit die situatie heeft de gelovige Israëliet het. verhaal van de schepping „verdicht". Hij wilde zich God als zo groot en machtig voorstellen. Maar Dr. Graafland beklemtoont dat Genesis aan Exodus vooraf gaat. Het gaat eerst om de schepping, daarna over de zondeval en de verlossing; eerst het werk-verbond en daarna het genade-verbond: de genade is niet voor allen zonder meer, maar alleen voor hen, die Christus zijn ingelijfd door het geloof (p. 34).

Scherp belicht de schrijver ook nog, hoe bij de nieuwe theologen (naast de invloed van Barth) de wetenschap, de evolutieleer en de moderne wijsbegeerte gaan heersen over de Schrift.

„De mens heerst over de boodschap het heil", (p. 40) van

Verlaten van de reformatorische grondslag.

In het laatste hoofdstuk kcrnt dr. Graafland o.a. tot de slotconclusie, waarmee we hartelijk kunnen instemmen, dat de huidige toenadering tussen Rome en Reformatie beheerst wordt door het feit, dat men door de moderne vervloeiing van natuur en genade gecapituleerd heeft voor het roomskatholieke stelsel van geloven en denken (terugkerende belangstelling voor Erasmus!), clat meerdere van haar vertegenwoordigers de grondslag van het reformatorische belijden van het sola gratia, sola fide en sola scriptura in meerdere of mindere mate hebben verlaten. We moeten de kloof die in de Reformatie is ontstaan niel wegredeneren, ze moet in haar volle diepte en werkelijkheid worden gepeild. Zij kan alleen worden overbrugd door het ware geloof in Gods genade in Jezus Christus. „Voor onze concrete positie op dit ogenblik betekent dit, dat we niet kunnen meedoen met al die vormen van ontmoetingen, waarin men ervan uitgaat, dat het gesprek met elkaar een gepasseerd stadium is en dat het nu tijd wordt om te handelen, om „wat" met elkaar te gaan doen".

Een uitstekende publikatie.

Het boekje (48 p.) van dr. Graafland is zeer verhelderend en geeft een goed overzicht van de ontwikkeling op theologisch gebied.

Het zou door iedereen gelezen moeten worden (het kost maar ƒ 2, 80), maar door de vele vreemde woorden is het wellicht niet zo gemakkelijk leesbaar (Waarom is er achterin geen verklarende woordenlijst opgenomen? ). Het is een uitgave van de Willem de Zwijgerstichting (Postbus 166, Den Haag). Deze stichting stelt zich ten doel de reformatorische beginselen in ons volksleven te verdiepen en te versterken. Voor ƒ 5, — per jaar ontvangt men de brochures kosteloos thuis!

Ze hebben onze steun ook nodig.

Wie verder grondig ingelicht wil blijven over de ontwikkelingen in de r.k. kerk kan „In de Rechte Straat" (Boulevard 11, Velp Gld.) onder hoofdredaktie van ds. H. J. Hegger (ƒ 8, — per jaar) niet missen. Daarin wordt een getuigend gesprek met Rome gevoerd, scherp, maar toch ook liefdevol.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen