„Een goeie gereformeerde lijn ...

In Trouw van vrijdag 25 september stond een interview van de heer Klei met prof. dr. W. H. Gispen, scheidend hoogleraar van de V.U. te Amsterdam in de bijbelse oudheidkunde, het Hebreeuws, het Babylonisch, het Assyrisch en de exegese van het Oude Testament. Uit het gedeelte van het vraaggesprek, dat we door willen geven, blijkt duidelijk dat prof. Gispen verontrust is over bepaalde ontwikkelingen in de Geref. Kerken in Nederland.

Het is o.i. belangrijk, dat we niet denken dat iedereen in die kerk prof. Kuitert c.s. volgt. Er zijn gelukkig ook nog een groot aantal leden, die waarschuwen tegen het voortgaande verval, de ondergraving van de Heilige Schrift en cle belijdenis. Laten we deze mensen in hun moeilijke positie, in de maalstroom van verwarring, gedenken in de voorbede, persoonlijk en ambtelijk.

Onvervangbare begrippen

Waarom is professor Gispen verontrust?

„Ik ben verontrust over de positie van cle bijbel in het kerkelijk leven van vandaag. Er wordt meer over de bijbel geschre-ven dan uit de bijbel gelezen. Het treft me ook dat begrippen als zonde helemaal uit de tijd zijn bij veel theologische studenten. Ik zal ze heus niet allemaal over één kam scheren, 't gaat me om de algemene trend (gang van zaken), maar laatst zat hier een student en die zei dat-ie natuurlijk wel zijn fouten had, maar praten over zonde, nee, dat zei hem niets. Begrijp me goed, ik heb geen bezwaar tegen vertalen in de taal van deze tijd, maar er moeten begrippen overblijven die onvertaalbaar zijn, en zonde is volstrekt iets anders dan foutenhebben. Als je die kant uitgaat, verduister je de bijbelse boodschap en daarover gesproken, het zou me liever zijn als het bijbelgenootschap zich hield bij het uitgeven van bijbels en bijbelgedeelten en niet kwam met boekjes erover."

Houthakker- en waterputter

Komt u als hoogleraar rechtstreeks met deze dingen in aanraking?

„Nou en of. Ik ben exegeet, ik geef immers als buitengewoon hoogleraar exegese van het oude testament en 't is vaker gezegd,

maar daarom niet minder waar een exegeet is zoiets als een houthakker en waterputter voor de dienaar cles Woords. Wij leveren het materiaal en als je het Woord wil bedienen, moet je dat materiaal gebruiken. Maar wat zie je?

Dat ze het zo weinig gebruiken en het gevolg is dat ze niet meer toekomen aan de volle rijkdom van de bijbel. En dan het hebreeuws. Je moet bang zijn dat er een tijd komt dat je moet vechten om hebreeuws als vak te houden en dat er dominees komen die de grondtalen van de bijbel niet meer kennen. Bij cle herstrukturering (opnieuw opzetten) van de theologische opleiding gaan ze van de mens uit, niet van de bijbel."

Prediking eenzijdig

Kunt u zich vinden in de klachten van de verontrusten?

„Ze hebben gelijk als ze zeggen dat de prediking eenzijdig is. De bijbel als gehéél funktioneert niet meer en clan krijg je die verhalen over Amos als prediker van sociale gerechtigheid en clan doen ze net alsof er ook niet in Amos staat dat God honger zal zenden naar het Wóórd. Lees maar na, hoofdstuk 8 vers 11 tot 14. Geen honger naar broed, geen dorst naar water, maar om cle woorden cles Ileeren te horen. Dat staat er. En door die eenzijdigheden krijg je kortsluitingen. ( ) Je moet uitgaan van het geheel van de bijbel.

Dat is voor mij als exegeet ook het object. Op mijn visitekaartje staat: v.d.m. dienaar cles goddelijken Woords."

Gebrek aan wijsheid

Gaat het bij de verontrusten om meer dan het missen van iets vertrouwds van vroeger? „Dat kan, maar cle verontrusten irriteren me niet, ook al zie ik hun bekrompenheden. Zij voelen aan wat er achter zit, al zeggen ze dat misschien niet altijd even helder: dat ze vandaag niet aan de hele Schrift toekomen. En ik wil nóg wat kwijt. Als ik zeg dat cle hele bijbel moet funktioneren, heb ik het niet alleen over Mattheus, Marcus of' Amos, noem maar op, maar dan bedoel ik ook dat d.e wijsheid moet funktioneren. En ik zie bij cle mensen die de zaak vooruit willen helpen want dat willen ze, dat staat vast — dat het hen ten enenmale ontbreekt aan de wijsheid om cle mensen mee te krijgen. Dan krijgen we die kloof, en dat is niet nodig."

Maar zijn ze in Waarheid en Eenheid, het blad van de verontrusten, altijd voorzichtig in hun formuleringen?

„Ik voel me beter thuis bij Waarheid en Eenheid dan bij Voorlopig (blad der „linkse" gereformeerden) en weet je waar ik wel wat in zie? In dat confessioneel beraad. De zwakte ervan is dat ze neigen naar de synodale wijsheid: alles in het midden laten, maar heel belangrijk is dat ze brochures willen publiceren. Hard nodig, als tegenhanger van de cahiers voor de gemeente."

Zoals van prof. Kuitert: „Verstaat gij, wat gij leest? "

Werking en versterking

We laten nu nog een slotopmerking van Prof. Gispen volgen:

„Ik weiger te aanvaarden dat alles wat uit de verontruste hoek komt, alleen maar achterehoedegevechten zijn. Er zit een goeie gereformeerde lijn in. En nu we toch met deze dingen bezig zijn ik ga iets poneren dat een heleboel mensen niet beval -

len zal, maar ik meen dat je de theologie niet beoefenen moet voor jan en alleman. De theologie moet als wetenschappelijk bedrijf zijn voortgang hebben, moet ook alle vrijheid en alle ruimte hebben, maar... 't moet in de werkplaats gebeuren. Hou het dus in wetenschappelijke vakbladen. Ik kom 's zondags niet in de kerk om opvattingen te vernemen, maar om in mijn geloof versterkt te worden. Daar mankeert het tegenwoordig nogal eens aan."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen