Ontwakend Afrika

De meeste jonge Afrikaanse landen hebben te worstelen met enorme problemen. Om er maar enkele te noemen: armoede, ziekte, analfabetisme, onwetendheid, interne spanningen tussen de verschillende stammen enz. Aan dit laatste punt willen we hier enige aandacht schenken, temeer daar de dagbladen ruim twee jaar melding gemaakt hebben van de hartverscheurende burgeroorlog in Nigeria. Waf was de oorzaak van dit drama van broedermoord?

In het vorige artikel schreven we dat de Europese mogendheden op het eind van de 19de eeuw Afrika hebben verdeeld, zonder met de belangen of wensen van de Afrikanen rekening te houden. Die willekeur wordt geïllustreerd door de rechte grenzen, die men getrokken heeft. Nigeria, met zijn 55 miljoen inwoners het dichtst bevolkte land van Afrika, kreeg in 1860 van Engeland zijn onafhankelijkheid. Ook toen kregen d.e diverse stammen geen recht op zelfbeschikking.

Totale burgeroorlog.

De Engelsen hebben totaal verschillende volkeren als de mohammedaanse Hausa's uit het noorden in één staatsverband gebracht met o.a. de merendeels gekerstende Ibo's uit het zuidoosten.; Behalve godsdienstige bestonden er ook grote maatschappelijke tegenstellingen. De Ibo's hadden het meest geprofiteerd van het Britse koloniale bewind en bezetten in heel Nigeria belangrijke posten in het openbaar bestuur, het onderwijs en in het bedrijfsleven. Dit ging goed zolang de Britten het voor het zeggen hadden; maar toen die overkoepelende macht wegviel, groeide langzaam maai' zeker de haat, die in 1966 tot een eerste massale uitbarsting leidde. Op 15

januari van dat jaar deed een groep officieren een staatsgreep, die door iedereen werd toegejuicht. De officieren kwamen uit alle stommen; weliswaar vormden de Ifcooffi eieren een groot percentage. Enkele vooraanstaande Hausa's onder wie de premier van Ninoria en een moslimleider werden vermoord. De nieuwe leider van Nigeria werd. generaal Ironsi, een lbo. De Hausa's zonnen op wraak en. sloegen ruim een half jaar later toe onder leiding van de huidige generaal Gowon. Een georganiseerde massale moordpartij maakte eer. eind. aan het leven van. ongeveer 30.G00 Ibo's die in Noord-Nigeria leefden. Ook generaal Ironsi verloor het leven; men stak hem eerst de ogen uit; vervolgens vermoordde men hem, evenals de andere Ibo's, op een afschuwelijke wijze.

Twee miljoen Ibo's, waarvan er velen verminkt waren, wisten te ontkomen en vluchtten naar hun land van herkomst: Oost-Nigeria of Biafra. De eenheid van Nigeria was voorgoed kapot, d.e officiële breuk was toen nog maar een kwestie van tijd: in mei 1967 riep overste Ojoekwoe de onafhankelijke staat Biafra uit.

Tegenstellingen genegeerd?

Een maand later woedde er in alle hevigheid een oorlog die ruim twee miljoen slachtoffers in Biafra gekos" heeft. Aan beide zijden waren de emoties hoog opgelaaid. De negen miljoen Ibo's waren er diep van overtuigd dat een onafhankelijk Biafra hun enige redding was. Ze geloofden zonder meer, dat zij vroeg of laat vermoord zouden worden als de troepen van generaal Gowon er in zouden slagen het hele

Biafraanse grondgebied te veroveren. De afschuwelijke slachtpartijen, cle afgrijselijke wreedheden en de bombardementen op ziekenhuizen en markten, alsmede een misdadige honger blokkade, versterkten hen in die overtuiging. Deze massamoord werd mogelijk gemaakt door wapenleveranties van Rusland, dat in Nigeria goede mogelijkheden zag zijn tanende invloed in Afrika weer te vergroten, maar ook van... Engeland, voor wie geld zwaarder telde dan mensenlevens. Voor de politiek die dit land in deze oorlog heeft gevoerd is n.L geen andere reden aan te voeren dan de grote financiële belangen die dit land in Nigeria heeft. Met name de oliewinning in die delen van Biafra, die nu door de Nigeriaanse troepen zijn veroverd, brengt enorme kapitalen op.

Deze Nigeriaanse broederstrijd heeft een golf van afschuw door de wereld doen gaan. Massale hulpacties van de kerken en het Rode Kruis kwamen op gang/ Deze acties werden echter zwaar gehinderd door de Nigeriaanse luchtmacht. Politieke steun kreeg Biafra nauwelijks: Frankrijk, Portugal en Zuid-Afrika hebben het nog enigszins voorzien van oorlogsmateriaal. Geen enkele instantie en geen enkel land bleken in staat een eind te maken aan de tragedie; ook het orgaan der Verenigde Naties bleek machteloos. Slechts 4 Afrikaanse staten erkenden Biafra. De meeste Afrikaanse regeringen realiseerden zich wat er zou kunnen gebeuren na een geslaagde afscheiding van de Ibo's. Wellicht zou het het voorbeeld geworden zijn voor meerdere barbaarse stammenoorlogen in dit werelddeel. Zou men ergens een inbreuk op het ongelukkige grenzenpatroon dulden, dan was de rampspoed misschien niet te overzien.

Een abrupt einde — maar nu ?

Het scherpe zwaard van de honger heeft Biafra tenslotte geveld. Eerder dan werd verwacht behaalden de Nigerianen een zwaarbevochten overwinning. Goekwoe's droom van een onafhankelijk Biafra werd hierdoor voorgoed verbrijzeld. De Biafraanse leider redde zich door een overhaaste vlucht naar het buitenland. Het drama bereikte thans haar dieptepunt. Bij duizenden vluchtten de radeloze Biafranen de oerwouden in om er van honger om te komen., De hulp uit het buitenland (het „edelmoedige" Engeland b.v. ging van wapenieveranties aan Nigeria thans over op het zenden van medicijnen naar Biafra) kwam voor velen te laat.

Over Biafra is thans de stilte gevallen, wellicht de stilte van de dood. Waarnemers die in het land van de Ibo's weten door te dringen, melden dat er chaos, honger, angst en ontreddering heersen.

Biafra is niet meer. Voorzover de Ibostam na ruim 2 jaar strijd en honger nog niet is uitgeroeid, zal het tijdens het bloedbad en de massale sterfte van de laatste weken, in ieder geval tot onbeduidende proporties zijn teruggebracht.

Op kille toon verklaarde de Britse regering: „Politiek en militair bestaat er geen probleem - Biafra meer. Laat ons ophouden met na te kaarten over Biafra; laat ons praten over Nigeria's toekomst". Deze toekomst zal de Nigeriaanse regering nog veel zorgen baren. Nu beginnen pas de eigenlijke problemen voor dit land en vooral voor leider Gowon. Wat de militairen bevochten hebben, moet nu omgezet worden in een echte vrede. Het is de grote vraag of Gowon hiertoe in staat is. Men verwacht van hem, dat hij een politiek van verzoening wil nastreven., Het lijdt echter geen twijfel, dat de Nigeriaanse commandanten, die nu een militaire overwinning hebben behaald, het vraagstuk van de Ibo's radicaal willen oplossen. De afscheiding van Biafra is ongedaan gemaakt, maar de eenheid van Nigeria is nog lang niet hersteld. Wie erin slaagt die tot stand te brengen, zal werkelijk overwinnaar zijn.

In een volgend (het laatste) artikel zullen we een soortgelijke weerzinwekkende oorlog bezien waarover, in tegenstelling tot die in Biafra, slechts nu en dan iets naar het buitenland doordringt: we hebben het oog op Soedan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen