De revolutie in ons leven
Wat geeft de toon aan?
Dit artikel vormt een tweede variatie op liet thema „Revolutie der geesten". Met dit thema wil licht geworpen worden op onze tijd. Naar onze mening wordt daarmee een overheersende karaktertrek aangegeven van het denken, dat vandaag de toon aangeeft, dat steeds meer ingang vindt en dat zo meer en meer het geestelijke klimaat bepaalt waarin we leven. Als we zeggen dat het toonaangevende, het moderne denken revolutionair is, dan wil daarmee gezegd zijn dat het wezenlijk een bestaande orde verwerpt: de orde dat het Woord van God als het woord van de hoogste Autoriteit van hemel en aarde de norm is voor ons denken, de regel voor doen en laten, de toets van goed en kwaad. Tegenover de aanvaarding van dit gezag staat de verwerping, tegenover de gehoorzaamheid aan deze Gezagsdrager staat de Revolutie.
Feit en proces
Je kunt met recht tegenwerpen, dat de revolutie in déze zin bepaald geen primeur is van de tijd waarin wij leven. Want dat het in de beginne in de Hemel al begonnen is en dat het sedert onze catastrofale afval van God in het Paradijs niet anders is geweest. Daar kwam de revolutie reeds in de plaats van de gehoorzaamheid. En dat ook hier geldt, dat al wat is, reeds geweest is, en dat er dus niets nieuws is onder de zon.
We komen cleze laatste gedachte vaak tegen. En toch schuilt daarin een groot gevaar. Het gevaar namelijk dat de revolutie in het Paradijs alleen maar als een historisch feit wordt gezien en niet tevens als het begin van een proces. Een proces dat steeds grotere afmetingen aanneemt, een proces dat steeds verder uitwoekert, steeds dieper invreet, steeds kwaadaardiger blijkt te zijn in /.'n uitwerking. Een proces, daar zit beweging in, voortgang, groei, dat gaat naar een hoogtepunt. Zo is het ook met het loslaten van Gods Woord, met de gehoorzaamheid, met de revolutie. Dat proces van afval zien we ook steeds verder doorwerken in het denken, in de opvattingen die opgeld doen en in de invloed die het heeft. Het is niet alleen een kwestie van aantallen, maar vooral ook van invloedrijke kracht. Het „niets nieuws" is een miskenning van de ernst, want ook ons denken wordt erdoor beinvloed, we houden het niet als met net sluiten van de gordijnen buiten ons huis. De tijd waarin wij leven, de tijd waarin onze jeugd opgroeit en waarin ze gevormd wordt is een tijd van geestelijke revolutie, een tijd waarin andere normen, nieuwe regels, onbetrouwbare toetsen algemeen worden aanvaard.
Christelijk stempel
We mogen zeggen, dat wij van oorsprong een christelijk volk zijn. Het Christendom heeft in onze cultuur diepe voren getrokken, heeft het leven en denken van ons volk gestempeld. Veel meer dan we beseffen heeft de Bijbel, heeft de Christelijke Religie zijn beslag, z'n invloed gehad op ons openbare leven. De neerslag daarvan ligt op onze hele wetgeving, op onze officiele instituties, zondag en feestdagen, op wat geldt als goed en kwaad, kortom, we zijn een volk met een onloochenbaar christelijk verleden en met duidelijk christelijke tradities.
Gpre tour
Maar, vandaag zien we van die beïnvloeding niet veel meer. Integendeel, we moeten helaas vaststellen dat het Christendom duidelijk op z'n retour is. Als orgaan in het openbare leven heeft de Kerk, hebben de Kerken steeds minder te betekenen. We mogen dat „de anderen" niet zon-
der meer kwalijk nemen en verwijtend vragen WAAROM er dan niet naar haar geluisterd wordt. Want, er gaat van de Kerk geen gezag meer uit. Ze heeft haar geloofwaardigheid naar buiten goeddeels (of volkomen? ) verloren. Het beeld van de Kerk gaat steeds meer lijken op het hutje in de komkommerhof. Eensdeels in zichzelf gekeerd, vrede hebbend met onderlinge verscheurdheid en onderlinge vijandschap, en, anderzijds zo naar buiten gericht, nog wereldser dan de wereld, heeft eens iemand gezegd, vooral in haar theologische revoluties. Maar eensdeels èn anderdeels, samen, en in haar geheel machteloos in haar heilige roeping tot heiliging: van het leven, ook het openbare leven. Het Christendom is op z'n retour. De christelijke Tradities brokkelen al meer en meer ai, en steeds sneller. En daarin komt de geest van de revolutie al meer openbaar en wordt al duidelijker herkenbaar in ons dagelijks leven. Ik weet dat we voorzichtig moeten zijn met tradities, maar er zijn er met een kleine en met een grote letter en hier gaat het over die met een Hoofdletter!
Nieuwe grond wet
Van dat afbrokkelen van christelijke Tradities is de Proeve van een nieuwe Grondwet een duidelijk voorbeeld. Van de vele principiële veranderingen wil ik er één zeer opvallende noemen.
De huidige Grondwet bevat een z.g. Preambule met een belijdenis aangaande God. Maar als straks de Proeve wordt aanvaard zal in dit meest officiële document van ons volk de naam van God zijn verdwenen! Nu denk je misschien, is dat nou zo erg, er wordt met God verder toch weinig of geen rekening gehouden, 't Is erger dan je denkt. Want het wil niet meer en niet minder zeggen dan dat tot onze grondrechten (clie worden in onze Grondwet geregeld), dat tot onze grondrechten niet langer behoort de nationale, officiële erkenning dat God is!
Voor de oorlog werden vaak heftige, bewogen openbare discussies gevoerd of God bestond of niet. Vandaag wordt de Almachtige, de Schepper en Bron van alle Recht gewoonweg genegeerd! En wat is er beledigender, kwetsender dan genegeerd te worden. De vraag komt op ons af: doet deze negatie ook ons pijn?
Gezags op vattin gen
Een tweede symptoom van afbrokkelingzie ik in de veranderende opvattingen over Gezag. Naar christelijke opvatting gehoorzamen we de mensen die boven ons staan — ouders, baas, politie, leraars enz. — zoals Paulus zegt „om des gewetens wil", omdat er geen macht, geen gezag, is dan van God. Of, zoals Calvijn zegt van de overheid „omdat ze God bij ons vertegenwoordigt."
Naar moderne opvatting is gezag iets puur menselijks: je aanvaardt het zolang het in een behoefte voorziet en alleen als het goed gaat. En zo niet, dan laat je duidelijk merken dat je er niet langer van gediend bent, dan gooi je een rookbommetje in de bruiloftsstoet van Beatrix en je schrijft vuile stukjes in studenten-en provokrantjes. En op oudejaarsavond luistert heel Nederland hoe Wim Kan al wat met gezag bekleed is aftakelt en door de modder sleurt. Ook dat mag, want dat is toch onze vrijheid van meningsuiting? Eerbied voor het Gezag? Een. lachertje!
Revolutie in de moraal
Het kan niet anders. Waar een volk niet meer leeft onder de zegenende tucht van het Woord van God, daar moet een geweldige inflatie ontstaan in het christelijk normbesef. Dat zien we ook in de revolutie die plaats grijpt in de moraal, in onze opvattingen omtrent goed en kwaad. Het meest sprekende voorbeeld daarvan is wel het moderne denken over huwelijk en sexualiteit. Wie dagelijks de krant leest weet wat er op dit punt verandert en wat er door bijvoorbeeld de Nederlandse Vereniging voor Sexuele Hervorming gepropageerd wordt. Wat ook bij velen lééft. Ik denk aan het huwelijk, in Nederland in principe nog een verbintenis voor het leven en naar bijbels model onontbindbaar. Maar als straks de moderne opvattingen ingang vinden zal echtscheiding mogelijk zijn. enkel en alleen op verzoek van beide partijen.
En nauw samenhangend met het volkomen normaal vinden van voor-echtelijke en buiten-echtelijke geslachtsgemeenschap zullen bijna alle soorten van voorbehoedmiddelen in automaten en winkels aan iedereen vrij verkocht kunnen worden. Ook dat staat bovenaan op het verlanglijstje. In dit verband wil ik ook noemen de onbijbelse waardering van de homo-sexualiteit, tot zelfs in christelijke kring toe. Wat in de Bijbel getekend wordt als een afschuwelijke zonde, als blijk van diep zedelijk verval dat moet vandaag officiële erkenning vinden als alleen maar een zaak van anders zijn. We moeten ruimte laten voor mogelijke erfelijke afwijking in som-
mige gevallen, maar gevreesd moet worden dat het grote aantal homosexuelen (men spreekt van ca. 5". o!) een moderne besmettelijke ziekte wordt, een teken aan de wand van grote decadentie.
In zijn boekje , , De dag van de Zoon des mensen." wijst ds. Veldkamp op de tekenen van de eindtijd die onze tijd vertoont, denkend ook vooral aan de verdwijning van de sexuele normen. Hij wijst clan met nadruk op het verschil tussen de dagen van Noach en Lot, naar Lukas 17.
Zo zien we dat onze samenleving steeds meer haar christelijk karakter verliest en verder verliezen zal. Anti-christelijke invloeden bepalen steeds meer wat Goed en Kwaad is. Zal in het derde artikel gewezen worden op de bron van onze kwaal — de revolutie in ons hart — nü hebben we ge-
zien dat Jeremia in ons 43 dagelijkse 2 Sam. leven 19 de : 31-43 geest der revolutie Vrijdag zichtbaar 19 september wordt in een voortschrijdend proces van afval van de levende God.
Jeremia 44 : 1-15 2 Sam. 20 Waarom dit alles gezegd?
Niet om Zaterdag een somber 20 seotember verhaal te geven hoe slecht de wereld wel is, met een aai over onze kuif Jeremia dat wij 44 toch : 16-30 zo niet zijn. 2 Ook Sam. niet 21 om te zeggen hoe boos de tijd is en dan morgen weer gewoon fijn verder te gaan. Nee, maar om aan te sporen tot bezinning op de tijd waarin wij leven, om goed te letten op de tekens van deze tijd, de tekenen der ti.jden. En om ons te wapenen tegen de invoeden van de geest, die uit de afgrond opkomt. Die (be)wapening kunnen we alleen vinden en hebben we ook allemaal nodig te vinden in de geestelijke wapenrusting Gods (Ef. 6 : 11—13).
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 5 september 1969
Daniel | 32 Pagina's