JBGG cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van JBGG te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van JBGG.

Bekijk het origineel

Israël en het Midden-Oosten (2)

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Israël en het Midden-Oosten (2)

Een lange, zware weg

7 minuten leestijd

Emigratiegolven.

Een golf van immigranten naar het land van hun vaderen wordt door de Joden een Alija genoemd, wat opgang, een optrekken, betekent. De moderne Joodse geschiedenis kent 5 aiijoth. De eerste vond plaats tussen 1802 cn 1334. De aanleiding ertoe vormden de pogroms van 1881, na de moord op tsaar Alexander ÏL Hoewel de vervolgingen wat hun omvang betreft niet in de verte te vergelijken zijn met die tijdens de Hitlerterreur, was de indruk die ze destijds maakten zeer diep.

Velen Joden wilden weg uit de getto's der steden van Oost-Europa. In die jaren werd do grondslag gelegd van wat later de moderne staat Israël zou worden.

De tweede alija van 1905 en latei bracht eveneens overlevenden van Russische pogroms naar het nieuwe Joodse land. Wanneer in 1914 de eerste wereldoorlog uitbreekt bevinden zich in Palestina bijna 80.000 Joden, bijna 10 %> van de totale bevolking. Ze bezitten dan ongeveer 14 °/o van de bebouwbare oppervlakte van Palestina; deze stukken land hadden de Arabieren in alle vrijheid aan hen verkocht.

Balfour-declaration.

De derde alija begon in 1919, onder invloed van het politieke succes dat men tijdens óe Eerste Wereldoorlog, op 2 november 1917 behaald had, de bij de Zionisten beroemd en bij d.e Arabieren berucht geworden „Balfour-declaration". In deze verklaring, genoemd naar de Engelse minister van buitenlandse zaken beloofde Engeland, dat het „do oprichting van een nationaal Tehuis voor het Joodse volk in Palestina zou bevorderen". Deze verheugende toezeggingen hadden de Joden te danken aan een professor in de chemie aan de universiteit van Manchester, de Jood Chaim Weizmann. Engeland had n.1. voor de oorlogvoering zéér dringende behoefte aan aceton, een onmisbare grondstof voor het vervaardigen van dynamiet. Dr. Weizmann kreeg de uitnodiging de produktie van synthetische aceton binnen de kortst mogelijke tijd te realiseren. Na dag en nacht in touw geweest te zijn, slaagde hij er binnen enkele weken in het probleem op te lossen. De Britse premier, Lloyd George, liet kort hierop Weizmann bij zich komen. Hij zei hem, aldus staat het in zijn memoires beschreven: „Dr. Weizmann, u hebt de staat een zéér grote dienst bewezen en ik zal U bij Zijne Majesteit de Koning voor een onderscheiding voordragen". „Ik wens niets voor mijzelf", antwoordde Weizmann, zijn hoofd schuddend, „er is slechts één ding, dat ik verlang en dat is een nationaal tehuis voor mijn volk". Het was een geweldige dag voor Weizmann en met hem voor alle Zionisten, toen Engeland dit verzoek door middel van de genoemde verklaring inwilligde.

Twee beloften.

De Engelse regering had in deze oorlogstijd echter nóg een belofte gedaan. Palestina, ja het gehele Arabische gebied, stond reeds eeuwen onder Turks gezag. Toen nu Turkije de kant van Duitsland koos, probeerde Engeland onmiddellijk de Arabieren op zijn hand te krijgen. Het beloofde hen de stichting van een onafhankelijk Groot-Arabië te bevorderen wanneer de Turken zouden zijn verslagen. Zoals U zult weten werden Duitsland en zijn bondgenoten verslagen. Na de oorlog verkreeg Engeland het mandaat (d.i. het bestuur namens de Volkenbond) over Palestina en zat het met de moeilijkheid hoe die twee beloften met elkaar te verzoenen. Van dat mandaat heeft Engeland dan ook niet veel plezier beleefd. Doordat er steeds meer Joden zich in Palestina kwamen vestigen (tussen 1919 en 1936 verviervoudigde het aantai Joodse inwoners) bleven botsingen tussen. Joden en Arabieren niet uit. Engeland, dat hierdoor in een moeilijk parket kwam, trachtte de Arabieren, in verband met haar oliebelangen in het Midden-Oosten, zoveel mogelijk te ontzien. Daardoor bemoeilijkte zij de immigratie van Jodon naar het land der vaderen. Zo werden twee schepen met 1771 immigranten, die in november 1940 de haven van Haifa bereikten, in Palestina niet toegelaten. Dit was zo'n bittere ontgoocheling voor de slachtoffers, die ternauwernood aan de hel van Hitiers concentratiekampen waren ontvlucht, dat velen zelfmoord pleegden.

De wereld keek toe.

Nu we deze tragedie beschrijven, willen we ook iets zeggen van de inhoud van het

grondig gedocumenteerde boek van de Amerikaanse schrijver Morse. Zijn werk, dat verleden jaar verscheen, is getiteld: „Terwijl zes miljoen mensen omkwamen". Het beschrijft de houding van de rest van de wereld, terwijl Hitler-Duitsland zijn beestachtigheden bedreef. Het is een verbijsterend relaas van onverschillgheid, onwil en onkunde bij de vijanden van Adolf Hitier tegenover d.e slachting van de Joden. Weliswaar hebben, enkelingen bewonderenswaardige acties op touw gezet om Joodse burgers uit de wurggreep van Hitier te redden.

De geallieerde regeringen echter namen een uiterst twijfelachtige houding aan en hebben de kansen om Joodse levens te redden niet benut. Waar moest mon immers de geredde Joden laten? Niemand wilde hen hebben. Hot boek is dan ook niet alleen een aanklacht tegen Nazi-Duitsland, maar vooral tegen cle toekijkende omstanders, en dat is zo ongeveer de rest van de wereld.

De conferentie van Evian.

Terwijl Hitier zijn „definitieve oplossing" van het jodenvraagstuk voorbereidde, ja reeds uitvoerde, kwamen in juli 1938 een groot aantal landen in Evian (aan het meer van Genève) bijeen orn te praten over de hulp aan Joden, die de Hitler-barbarij waren ontvlucht. In die tijd pleegden 200 Joden per d.ag zelfmoord in Wenen, was de Duitse Jood een opgejaagd stuk wild. Dagelijks stonden duizenden Joden in Duitsland en Oostenrijk bij de ambassades van Amerika, Engeland en Australië te smeken om een visum, mensen die in ondragelijke spanning wachtten op wat Evian zou besluiten.

Het klinkt ongelofelijk, maar de conferentie kwam niet tot een besluit. Australië, met uitgestrekte schaarsbevolkte gebieden en een grote behoefte aan immigranten, maakte er zich van af met een: Wij hebben geen rassenproblemen, en we voelen er niets voor er één te importeren". Het Britse imperium had „geen gebied tot zijn beschikking dat geschikt, was voor het vestigen van vluchtelingen op grote schaal". Frankrijk zei „verzadigd te zijn van vluchtelingen". En de Verenigde Staten, het land van de ongekende mogelijkheden, het land dat zich er op beroemde traditioneel een viuchtplaats voor vervolgden te zijn? Het hield vast aan zijn. maximum immigrantengetal:27.000

mensen uit Duitsland en Oostenrijk. De Amerikaanse Daily Herald schreef: „Als dit een conferentie is, die bedoelt de vluchtelingen. te heipon, wat zouden cle naties dan nog kunnen doen als ze de vluchtelingen in de steek zouden, willen laten? ". De Duitse kranten buitten Evian. uit om de Duitse politiek tegenover de Joden te rechtvaardigen. Zo smaalden, ze: „Wie wil er nog Joden? Wij niet, jullie soms? ".

Evian was geen uitzondering maar het was kenmerkend voor de gehele politiek van de beschaafde buitenwereld tegenover de Joodse vluchtelingen. „Vervloekt zij de Jood", stond geschreven in de Duitse schoollokalen. De anti-fascistische landen corrigeerden deze vloek niet met doeltreffende daden, maar gedroegen zich alsof ze berustten in het feit dat de Jood „een vloek met zich meedroeg". Ter illustratie: in 1940, toen de jodenjacht in volle gang was, bereikte een schip met Joodse vluchtelingen de haven van Mexico. Het werd teruggestuurd, terug naar de concentratiekampen in Europa! In arren moede legde men nog even aan voor de Amerikaanse kust: ook daar was echter voor hen geen plaats, evenmin als voor de 10.000 ontkomen Joodse kinderen in 1939, waarover het Amerikaanse Congres negatief beslist heeft. Er zijn in de vreselijke oorlogsjaren slechts duizenden Joden gered; wanneer de democratische landen hadden gedaan wat ze hadden kunnen doen, hadden het er vele honderdduizenden kunnen zijn. Er is een verhaal uit die tijd van een Joodse jongen, die in Praag een reisbureau binnenloopt en zegt dat hij een reisbiljet wil hebben. „Waar naar toe? ", vraagt de reisagent. „Waar kan ik zoal naar toe? ", vraagt de jongen. De man laat hem een aardbol zien. De joodse jongen bestudeert iedere centimeter van de aardbol, en zegt dan: „Heeft U niet iets beters? "

Houding van Israël begrijpe1ijk.

Het huidige Israël wordt in zijn buitenlandse politiek gekenmerkt door twee opvallende trekken: het land denkt en gedraagt zich alsof het alles uitsluitend zelf op moet knappen, en het land legt een vrij grote minachting aan de dag voor internationale vermaningen, zoals die van de Verenigde Naties. Wie zich realiseert hoezeer het lot van de Joden door vrijwel alle naties ter wereld werd genegeerd, en dat geon land in feite een vinger uitstak om Joodse vervolgden te helpen, begrijpt de achtergrond van de Israëlische houding van. vandaag beter.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 juni 1969

Daniel | 16 Pagina's

Israël en het Midden-Oosten (2)

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 13 juni 1969

Daniel | 16 Pagina's