ontwikkelingshulp (2)

In ons eerste artikel hebben we beschreven waardoor de kloof tussen de rijke en de arme landen steeds groter wordt. Daarna hebben we enkele motieven voor hulpverlening genoemd.

Daar de hulpverlening over het algemeen geschiedt door gespecialiseerde organisaties van de Verenigde Naties, zullen we kort het ontstaan en de inrichting van dit lichaam nagaan en vervolgens wat nader ingaan op de wijze van hulpverlening en de problemen die zich daarbij voordoen.

Ontstaan der Verenigde Naties.

Toen Hitier in een overrompelende aanval vrijwel geheel West-Europa onder de Duitse laars bracht, begaven tal van regeringen zich naar Londen. Hier was het zenuwcentrum der Geallieerde oorlogvoering en bleef men vast vertrouwen op de uiteindelijke overwinning. Men durfde zelfs in die moeilijke dagen reeds denken aan de toekomst, wanneer de agressor zou zijn verslagen. Op 14 augustus 1941 had er een bijeenkomst plaats van Roosevelt en Churchill op de Amerikaanse kruiser Augusta. Na afloop hiervan maakten zij een verklaring bekend, welke het Atlantisch Handvest genoemd wordt. Op nieuwjaarsdag 1942 ondertekenden president Roosevelt, Churchill en de vertegenwoordigers van China en de Sovjet Unie de z.g. Verklaring van de Verenigde Naties, welke de dag daarop door nog 22 landen werd aanvaard. Deze Verklaring was gebaseerd op het Atlantisch Handvest. Later sloten zich nog 21 naties bij deze verklaring aan. Vóór 1943, dus lang voor het einde van de oorlog in zicht was, bleken zich dus al vele staten te hebben verenigd met het doel een vrede tot stand te brengen, die een wereld zou inluiden, waarin ieder kon leven, bevrijd van angst en nood.

Hierna volgden nog enkele conferenties en tenslotte riep Roosevelt in april 1945 de Verenigde Naties te San Francisco bijeen om een schema voor het Handvest der Verenigde Naties te ontwerpen. Het overlijden van president Roosevelt, de bezielde leider en onvermoeide strijder voor een betere volkerensamenleving, in het begin van die maand, dreigde nog uitstel te veroorzaken, maar zijn opvolger, president Truman, besloot de conferentie te laten doorgaan. Deze conferentie was samengesteld uit afgevaardigden van 50 landen; zij omvatten 85% der wereldbevolking. Ieder onderdeel van het Handvest der Verenigde Naties werd pas na stemming met een vereiste meerderheid van 2/3, aangenomen.

25 juni 1945 werd het Handvest der Verenigde Naties met algemene stemmen aangenomen en ondertekend. Aan China werd uit erkentenis voor zijn lange strijd tegen agressies de eer gegeven, als eerste het Charter te tekenen. Daarna volgden Rusland, p]ngeland en Frankrijk; vervolgens in alfabetische volgorde de overblijvende staten met de V.S. van Amerika, zijnde het gastvrijheid verlenende land, als laatste tekenaar.

Nu moesten de Parlementen der onderscheidene landen het Charter nog goedkeuren. 24 oktober 1945 was deze voorwaarde vervuld. Deze dag is daardoor de geboortedatum der Verenigde Naties.

De humanistische grondslag.

De inleiding van het Handvest der V.N. luidt: „Wij, de volken der Ver. Naties hebben besloten: de volgende generaties te bewaren voor de plaag van de oorlog, die tweemaal in ons leven onuitsprekelijk leed over de mensheid heeft gebracht, en opnieuw te bevestigen het geloof in de fundamentele mensenrechten, in de waardigheid en waarde van de menselijke persoonlijkheid, in de gelijke rechten van mannen en vrouwen en van volkeren, groot en klein, en voorwaarden te scheppen, waaronder gerechtigheid en eerbied voor de uit verdragen en andere bronnen van internationaal recht voortspruitende verplichtingen kunnen worden gehandhaafd, en de sociale vooruitgang en een betere levensstandaard in het raam van groter vrijheid te bevorderen. En beslissen te dien einde: de verdraagzaamheid te betrachten en als goede buren met elkaar in vrede samen te leven, onze krachten te verenigen, teneinde internationale vrede en veiligheid te handhaven; door het aanvaarden van bepaalde beginselen en het instellen van bepaalde methoden te verzekeren, dat wapengeweld niet anders zal worden gebruikt dan in het algemeen belang, een beroep te doen op de internationale instellingen ter bevordering van de economische en sociale vooruitgang van alle volkeren. En om deze doeleinden te bereiken zullen wij onze krachtsinspanningen bundelen".

Uit het bovenstaande moeten wij helaas constateren dat de Ver. Naties, evenals eertijds de Volkenbond, gebaseerd is op een humanistische grondslag. In het gehele Handvest wordt de naam des Heeren, die als de oppersouverein beschikt over oorlog en vrede, niet genoemd. Door Hem regeren de koningen en stellen de vorsten gerechtigheid. De volken der V.N. zullen echter zelf het mensdom bewaren voor oorlog, zij zullen in eigen kracht de gerechtigheid handhaven en de sociale vooruitgang bevorderen.

Bij de oprichting van de V.N. waren 51 staten lid, thans telt ze door de zeer snelle toeneming van het aantal onafhankelijke staten ruim 120 leden.

Inrichting van de V.N.

Bezien we thans de 5 hoofdorganen van de Ver. Naties. Dit zijn: a. De Algemene Vergadering. Krachtens de gelijke soevereiniteit van de staten heeft iedere staat één stem. Dit is in San Francisco een belangrijke concessie van de grote mogendheden geweest. Het heeft ook merkwaardige verhoudingen geschapen: zo heeft Nederland met 12 miljoen inwoners één stem en India met ca. 500 miljoen ook. De Algemene Vergadering komt eenmaal per jaar in gewone zitting bijeen; de voorzitter wordt jaarlijks door en uit de Algemene Vergadering gekozen. De zittingen vinden plaats in het hoofdkwartier van de V.N., gevestigd in New York. Het is haar taak o.a. te discussiëren over de grote wereldproblemen, de meeste organen van de V.N. samen te stellen en er toezicht op te houden.

b. De Veiligheidsraad. In deze raad hebben 15 leden zitting, van wie 5 permanente en 10 niet-permanente leden, die voor een termijn van 2 jaar worden gekozen. Een rechtsgeldig besluit vereist 10 stemmen, waaronder die van de 5 permanente leden.

Dit zijn: Amerika, Rusland, Engeland, Frankrijk, Nationalistisch China. Uit de eenstemmigheidseis blijkt duidelijk de machtspositie van de grote mogendheden: geen van hen laat zich in kardinale kwesties dwingen door een meerderheidsbesluit. De opheffing van het vetorecht zou vrij zeker uittreding van een of meer mogendheden betekenen. De Veiligheidsraad heeft de voornaamste verantwoordelijkheid voor de handhaving van de internationale vrede en veiligheid.

c. Iiet Internationale Hof van Justitie. Dit is het voornaamste rechterlijke orgaan van de V.N. Het Hof zetelt in het Vredespaleis te Den Haag. De mogendheden zijn niet verplicht hun geschillen voor het Hof te brengen. Maar als men eenmaal een zaak voor het Hof heeft gebracht, is de uitspraak bindend.

d. Het Secretariaat. Dit lichaam voert de veelzijdige administratieve functies van de V.N. uit. Aan het hoofd van het Secretariaat staat de Secretaris-Generaal,

ontwikkelingshulp

die benoemd wordt door de Algemene Vergadering, op aanbeveling van de Veiligheidsraad. Hij kan op eigen initiatief een belangrijke bemiddelende rol vervullen en kwesties, die hem gevaarlijk lijken voor de internationale vrede, onder de aandacht van de Veiligheidsraad brengen. Sinds 1961 bekleedt de Burmees Oe Thant deze hoge functie.

e. De Economische en Sociale Raad. Deze raad is weinig bij het publiek bekend, terwijl ze toch middelpunt en coördinatie-centrum is voor alles wat er op economisch, sociaal, cultureel en humanitair gebied internationaal wordt ondernomen. Het is een overkoepelend orgaan van een 15-tal internationale organisaties, die zich op bepaalde terreinen hebben gespecialiseerd. In ons volgend artikel willen we enkele van deze gespecialiseerde organisaties en hun aktiviteiten nader bezien.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen