ouderling of bisschop?

De vorige keer hebben we een gedeelte van het openingswoord van ds. G. Boer, gehouden op de jaarvergadering van de Ger. Bond, overgenomen. In het vervolg van deze rede heeft hij gewezen op belangrijke zaken, die, indien ze doorgevoerd worden, grote veranderingen zullen brengen in de kerkelijke gemeente-indeling.

Schaalvergroting en platteland

Het gaat eigenlijk over de nota over schaalvergroting en platteland. Deze nota is opgesteld door de Commissie voor gemeentevormen en gemeenteopbouw, waarvan ds. R. Kaptein secretaris is. Het gaat in de diepste grond der zaak over herindeling van de gemeenten. En bij schaalvergroting denken we vanzelf aan streekgemeenten. De streek gemeente is reeds in de kerkorde terecht gekomen, maar dan voor die gevallen waarin kleine gemeenten niet meer in staat zijn om een predikant te beroepen en weigerachtig blijven een combinatie te vormen. De Provinciale Kerkvergadering (P.K.V.) heeft in die gevallen het recht gekregen om van bovenaf in te grijpen in de zelfstandigheid van de plaatselijke gemeenten. Ook ons blad heeft zich destijds verzet tegen de invoering van deze streekgemeenten. Achteraf blijkt nu echter dat we hier pas aan het begin staan van een bepaalde ontwikkeling. Ds. Boer zei het zo in zijn openingswoord:

„Er blijkt echter achter deze z.g. noodmaatregel veel meer te zitten. Het argument van de „noodzaak" in die gevallen is een rookgordijn geweest om veel verderstrekkende plannen te verbergen. Want wat is nu het geval? Gaan we naar een nieuwe indeling?

Er circuleert nu weer een rapport: „Overwegingen ten opzichte van de pastorale indeling van het platteland". (Opsteller ds. R. Kaptein)

Met dit rapport zijn reeds de classes Brielle en Gorinchem bezocht. Andere classes zijn al of worden nog bewerkt (Rotterdam, Gouda, enz.).

Waarom vermeld ik dit rapport en deze bezoeken? Omdat de praeses en de scriba van de Prov. Kerkvergadering van Zuid-Holland met ds. Kaptein de moderamina van deze classes afreizen om deze te winnen voor een herstructurering van de gemeenten. Het gehele eiland Goeree en Overflakkee zou in één of twee streekgemeenten kunnen worden ingedeeld. De classis Gorinchem in 12 a 13 streekgemeenten. Heel de gemeenteindeling gaat dan ondersteboven. Bloeiende kleine gemeenten, die een eigen predikant kunnen onderhouden, worden dan in grotere streekgemeenten ingedeeld. De 3 a 5 predikanten van zulk een streekgemeente worden dan gespecialiseerd en krijgen een herscholing. Wika's, jeugdleiders, hulppredikers, catecheten, administratief en leidinggevend personeel moeten het verdere werk opvangen. Lekendiensten met „vrijwilligers" in teamverband doen hun intrede. Verschillende typen kerkdiensten moeten worden gehouden.

Ge grijpt naar uw hoofd en zegt: Maar dat is toch niet waar? Dat is wel waar. Maar het gebeurt geruisloos. Stencils worden pas aan sommige moderamina van de Classicale Vergaderingen gezonden, wanneer de bovengenoemde bezoeken in aantocht zijn. Er komt niets van in de publiciteit. Het is alleen „maar" een voorbereiding op een nieuwe situatie."

Presbyteriale in het geding-kerkvorm

Waarom heeft ds. Boer zo'n scherpe aanval gedaan op dit rapport en alles wat er omheen speelt? Omdat de presbyteriale structuur van onze kerkorde in het geding is. En omdat de presbyteriale fundamenten van onze kerk door deze rapporten — al pratend, wikkend en wegend — totaal worden ondermijnd; (gemeente - classis - part. synode - synode). „Mijn frontale aanval was en is op deze ondermijning gericht. Maar wanneer ds. Samson nu verklaart dat ds. R. Kaptein op het verzoek van het moderamen van de P.K.V. is mee gegaan, maakt dit de zaak alleen nog maar erger. Want

daaruit blijkt dat ds. Kaptein met een lading springstof van episcopaalse (kerkvorm met bisschop(pen) aan het hoofd) aard door het moderamen van de P.K.V. is uitgenodigd en geïntroduceerd Wanneer ds. Samson zegt, dat men het presbyteriaal karakter van de kerkorde juist wilde handhaven en bevorderen, weet ik niet of ik blij of bedroefd moet zijn. Men wil — zo is de redenering van ds. Samson — de grondvergaderingen van de kerk juist goed laten functioneren door „praatstukken" aan te reiken: materiaal om het proces van denken over actuele problemen te leiden en te bevorderen.

Wat is dit voor een argumentatie? Ds. Samson wil presbyteriaal zijn om de presbyteriale structuur van de kerkorde te herzien

herzien Is het presbyteriaal om met „praatstukken", lees: tijdbommen, de presbyteriale structuur in de richting van de episcopaalse structuur te veranderen? " —

Ouderling of bisschop

Nee, we moeten niet naar de bisschop toe, want het is juist de ouderling geweest, die zoveel betekend heeft voor de reformatorische kerken:

„Is er niet oorzaak om de samenhang van de reformatorische leer in de bijbelse zin 'van het woord èn de reformatorische kerkstructuren te onderzoeken èn plaatselijk èn landelijk?

Hier knelt de schoen. Hier is het verval. Hier dient ook de reformatie in te zetten. De reformatorische prediking wil haar licht werpen óók over de kerkvorm. Het gaat ons niet om de een of andere steriele kerkvorm, waarbij wij — aansluiting aan de tijd missend — zouden zweren uit conservatisme. Het gaat ons in de reformatorische prediking om de ambten, om de ouderling.

Calvijn of de Paus

Prof. van Ruler heeft eenmaal gezegd dat Calvijn met de ouderling de paus schaakmat heeft gezet. En dat is waar. De lerende ouderling (de predikant) en de regerende ouderling (de gewone ouderling) zijn de kracht van de reformatie geweest en zijn dat nog. Wanneer de ouderling overwoekerd wordt door een „meerhoofdig episcopaat", zoals in de nota wordt gesuggereerd, verliest Calvijn en wint de paus. Eén schrede op deze weg is fataal. Dan is stilstand onmogelijk.

Of ds. Samson, ds. Beens, ds. Kaptein dit bedoelen? Dat beweer ik niet. Maar verkeerde beginselen, eenmaal in werking gezet, zijn sterker dan mensen, vermalen mensen en beschouwingen. Daarom van tweeën één: het is óf de ouderling óf de bisschop. Dit dilemma is onontwijkbaar. Het gaat ons derhalve in de reformatorische prediking om de ambten, om de ouderling en om de zelfstandigheid van de plaatselijke gemeente." —

Wanneer het rapport over schaalvergroting goed gelezen wordt, kan men duidelijk opmerken dat juist ook de zelfstandigheid van de plaatselijke gemeenten in de knel komt wanneer deze dingen zouden worden doorgevoerd.

(Einde citaat)

De rede van ds. G. Boer en de toelichting op het rapport is verschenen in brochurevorm. Besteladres: Adm. „De Waarheidsvriend", Maassluis, gironummer 93301.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen