MARTIN LUTHER KING

(1)

Vragen

111 de avond van 4 april j.I. ging er een schok door de wereld en kwamen de kranten met extra-dikke koppen uit: Martin Luther King is doodgeschoten. Waarom die schok? Wat bewoog deze negerpredikant? Wat wilde hij bereiken? Wat was de achtergrond van zijn optreden?

Het probleem

De Verenigde Staten kennen een rassenprobleem:10 % van de bevolking bestaat uit negers. Deze zijn hierheen in de 17e en 18e eeuw door slavenhandelaars getransporteerd. Ze moesten werken op de plantages, om zo de Indianen voor uitsterven te behoeden. De slavenhandelaars verdienden daar grof geld mee. Ook Nederland nam daarbij een vooraanstaande plaats in. Het eerste schip dat in 1619 deze negers transporteerde heette „Jezus"! Hoe de toestanden waren op de plantages waar de negers terecht kwamen kunnen we lezen in „De Negerhut van Oom Tom" van Harriet Beecher-Stowe.

In 1861 schafte de toenmalige president, Abraham Lincoln, de slavernij af. De Zuidelijke Staten, waar de meeste negers woonden en de grootste plantages lagen, wilden zich afscheiden. De Noordelijke Staten antwoordden met oorlog en wonnen deze. Een schot van een fanaticus maakte een eind aan het leven van Lincoln. De achtergronden van zijn moord zijn nog niet opgelost.

De Zuidelijke Staten werden nu gedwongen de slaven vrijheid te gunnen, maar dit ging niet van harte. De Noordelijke Staten benadeelden bovendien de Zuidelijke Staten op economisch gebied, terwijl zij daarbij nog begunstigd THER KING werden door een industriële ontwikkeling. De economische achterstand van het Zuiden en de opgekropte haat wegens de verloren oorlog gaven haar inwoners een minderwaardigheidsgevoel. Dit werd afgereageerd op de „nigger", de „nikker", zoals ze de neger verachtelijk noemden en noemen. Daar komen nog andere factoren bij: andere reuk, innerlijke afkeer van hun gewoontes, andere mentaliteit. Vaak wordt gezegd: „Ze zijn zo dom en zo lui. Het is eigenlijk een minderwaardig volk." Het is nog maar kort geleden dat een commissie heeft geprobeerd om op wetenschappelijke basis hun minderwaardigheid vast te stellen. In het Noorden vind je dit alles minder sterk, hoewel men ook daar als vreemden voor elkaar leeft.

Nu is het gemakkelijk om vanuit Nederland een oordeel te vellen over deze levenshouding. Wij hebben echter geen 10 % negers. Latent verborgen leeft deze houding toch ook in ons. Horen we b.v. niet vaak: „Het zou toch erg zijn als mijn dochter met een neger trouwde"?

In vergelijking met de blanken hebben de negers in de V.S. een lagere levensstandaard en werken ze voor lagere lonen. Daardoor vormen ze in economisch opzicht een bedreiging voor de positie van de blanken. Desondanks is de werkloosheid onder hen 2 a 3 keer zo groot als onder de blanke bevolking. ]e ziet dit het sterkst in het Zuiden. Vooral in staten als Alabama (gouverneur Wallace) en Missisippi (gouverneur Bornett). In 1954 verklaarde het Hooggerechtshof dat segregatie (scheiding) op de Amerikaanse scholen ongrondwettig is. Sindsdien zijn er conflicten geweest als b.v. in Little Bock tussen bovengenoemde gouverneurs en de regering van de V.S.

De situatie is des te ernstiger, daar aan het eindeloze geduld van de neger een

eind schijnt te komen. Linkse en communistische krachten hebben hierdoor gemakkelijk spel onder hen. Anderzijds is er een beweging die een aparte negerstaat wil: „de zwarte Moslims" die geloven dat God de negers en de duivel dc blanken geschapen heeft.

Een stap vooruit weer was de wet op de burgerrechten van President Kennedy. Ook deze dynamische leider werd getroffen door een schot, waarvan de achtergronden al evenmin duidelijk zijn.

Martin Luther King

In deze strijd nu nam ds. King een centrale plaats in. Als zoon van een predikant studeerde hij zelf ook theologie, o.a. te Harvard. Hij kwam in 1954 voor het eerst in het nieuws toen hij in Montgomery als predikant de autobus-boycott leidde. De aanleiding hiertoe was het feit dat Rosa, een vermoeide negervrouw die in de bus niet opstond voor een blanke, de bus werd uitgezet. Toen werd de boycott opgezet. Dc negers gingen lopen of maakten gebruik van ingeschakelde auto's. Er kwamen demonstraties. De autobusmaatschappij werd met een faillissement bedreigd. Martin Luther King belandde voor het eerst in de gevangenis (vele keren zouden nog volgen). Door het Hooggerechtshof werd hij in het gelijk gesteld, waarin hij Gods leiding erkende: „Dc Almachtige God heeft gesproken vanuit Washington." De discriminatie in de bussen werd opgeheven.

Dit was de eerste keer dat een geweldloze aktie slaagde. King was inmiddels predikant geworden in Alabama, in de plaats Montgomery in de Baptistenkerk. Al spoedig werd hij president van een der grootste organisaties voor gelijkstelling van de achtergestelde negers. Zijn uitgangspunt was de gelijkheid van alle mensen. „Geef ons dan die gelijkheid, hier en nu."

(Wordt vervolgd)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen