HOE TERUG NAAR DE REFORMATIE?

Bezien we hel geestelijk en kerkelijk leven van onze dag, dan lijkt het mij als een paal boven water vast te staan, dat, zal er nog verwachting zijn, voortdurende bezinning op de reformatorische theologie in verband met de persoonlijke zekerheid des heils directe cis is.

We hebben dan het oog op het geestelijk leven in onze gemeenten en kringen. Want heus, hoevele 11 OOK met een warm hart zoeken de beproefde beginselen te verdedigen, toch moet als een feit worden geconstateerd door allen, die zich wat verdiepen in het getuigenis der reformatie, dat in het algemeen er een grote afstand is tussen het geestelijk leven van thans en dat der reformatie. Globaal genomen heeft het eerste slechts een schaduwgestalte, en dan nog vaak een misvormde, van het laatste. Veelal blijft het geestelijk leven heden hangen in wat standelijke ervaring, waarbij de bekeerde mens in het middelpunt blijft staan, terwijl echter de alles-verterende gerechtigheid Gods, alsmede de algeheel bevrijdende gerechtigheid des geloofs haar beslag in het leven niet krijgen. Doch om deze beiderlei gerechtigheid ging het juist geheel en al in de reformatie.

Daarom achten wij het niet overbodig te zijn om niet slechts anderen, maar ook onszelf herhaaldelijk voor te houden de noodzaak van terugkeer tot de reformatie, zowel met het oog op de theologische bezinning als op onze prediking als op de critische beschouwing van het geestelijk leven in de gemeente. Wij bedoelen hiermede echter niet, zonder meer onze instemming te betuigen met de beschouwingen der nieuwere theologie, die toch eigenlijk met haar oproep tot wederkeer tot de reformatie beoogt een tot heerschappij doen komen van een objectivisme, waarin de ware religie dood is of een zeer kwijnend bestaan lijdt en dat daarom geheel vreemd is aan de religie der reformatie. Waar twee hetzelfde zeggen, kan er toch een geweldige kloof gapen tussen beider getuigenis. Men kan de woorden der reformatoren hanteren zonder de zaken hunner woorden, zoals ze voor hen golden, ook maar enigszins te benaderen. Neem b.v. liet geloof. Dat moet bij de Barthianen een schimachtig bleek bestaan lijden, hoewel men het illustreert met slagzinnen, uit reformatorische geschriften geput, terwijl het echter bij de reformatoren vol is van Geest en leven, a.li.w. vlees en bloed aanneemt in de christen, die in en uit Christus leeft, naar de Schriften. Zo komen we heden ook telkens tegen een zich beroepen op de reformatoren om de volgorde Evangelie—Wet te verdedigen, terwijl toch in hun uiteenzettingen betreffende dc toeëigeniiig van het heil aan het zondaarshart, de reformatoren geen twijfelachtig geluid laten horen, maar duidelijk de Schriftuurlijke orde stellen van Wet en Evangelie. Doch de sfeer van het objectivisme, waarin geleefd en gedacht wordt, verblindt blijkbaar de ogen hierover en laat Calvijn, Luther e.a. zeggen, wat men graag wil horen, doordat men die bepaalde getuigenissen losmaakt van het geheel van de geestelijke wereld, waarin zij ademden en leefden. Men kan nu eenmaal in de diepste zin van het woord iemand niet verstaan en zijn woorden niet recht wegen, of er moet affiniteit des geestes zijn. Alleen wanneer we in dezelfde religie ademen, verstaan we hun religie en hun woord, daarin gesproken.

De nieuwere theologie wil een terugkeer naar dc reformatie met uitschakeling van de ontwikkeling op theologisch en geestelijk terrein in de eeuwen, die tussen ons en de reformatie liggen, met name van hetgeen ons dc zeventien-

de en ook de achttiende eeuw te dien opzichte geboden hebben. Dat achten we niet juist. Wie met een polsstok over de eeuwen heen wil terugspringen naar de reformatie, om daar zijn zakken vol te laden en op dezelfde wijze dan in het heden terug te keren, die moge na zulke halsbrekende toeren de woorden voor onze voeten uitschudden, doch aan de inhoud der woorden, zoals de reformatie die verstond, blijkt hij vreemd gebleven.

Daarom is het beter, ja eis, ook al leven we in de eeuw van het luchtverkeer, de begane grond te houden en door de nadere reformatie heen terug te gaan tot op de reformatie. Maar dan moet wel gewaakt worden er voor, dat we inderdaad bij de reformatie terecht komen en we niet — en dat gevaar is zeer groot onder ons — blijven steken ergens in de achttiende of zeventiende eeuw.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen