Calvijn als kommentator.

Bijbelkommentaren van Calvijn behoeven onder ons geen aanbeveling. Deze reformator toch had niet alleen een zeer diep inzicht in de Schrift, maar wist de inhoud van Gods Woord ook zeer eenvoudig weer te geven. Vergeleken met verklaringen van onze tijd verliezen deze uitlegkundige geschriften werkelijk nog niet hun waarde. Werk als dit veroudert nooit! Het stemt tot grote vreugde dat het boek dat wij hier in ons blad bespreken mogen, eindelijk is uitgekomen. De geschiedenis van deze uitgave is namelijk die van een lijdensweg. Een kleine twintig jaar geleden werd als eerste deel in deze serie kommentaren van Calvijn de uitlegging van Paulus' Brief aan de Romeinen in het licht gegeven door Van Bottenburg in Amsterdam. Het is toen bij een eerste deel gebleven, en een nieuwe uitgever, die nu al weer een jaar of wat terug een voortzetting van deze publikatie in 't vooruitzicht stelde, heeft zijn plan in dezen evenmin ten uitvoer kunnen brengen. Thans is blijkbaar het geval door de bekende firma Kok ter hand genomen. Met vertrouwen zien wij daarom de voltooiing van de hele onderneming tegemoet. Een aantal professoren, die tezamen de redaktie vormen, staat er borg voor dat wat hier geboden wordt, ook wetenschappelijk verantwoord is. De Pastorale Brieven zijn de beide Brieven aan Timotheüs, de Brief aan Titus, en die aan Filémon. Wij zijn Dr. Schroten dankbaar voor zijn keurige vertaling, ook al is zijn werk niet vlekkeloos.

Een wonderlijke lezing vinden wij op bladzij 159, regel 22 en de volgende: „dat de genade er aan toegevoegd wordt." Het verband waarin dit voorkomt doet vermoeden dat er staan moet: „dat zij (en dat is dan de barmhartigheid) aan de genade toegevoegd wordt." Dit vermoeden wordt bevestigd door de tekst van de biezonder fraaie Uutlegghinghe" van de Zendbrieven van Paulus en de Brief aan de Ilebï-eeën door Calvijn die anno 1566 werd gedrukt te Emden. Deze oude overzetting geeft voor het betreffende gedeelte: „dat zij (de barmhartigheid) na de genade wordt gesteld."

Bevreemdend is dat Dr. Schroten zich geen moeite heeft gegeven een probleempje op te lossen dat door hem wordt opgeworpen in noot 1 op bladzij 11 en 12. Calvijn heeft zijn verklaring van de Brieven aan Timotheüs aan Eduard van Somerset, de voogd van Eduard VI, opgedragen. Deze Eduard van Somerset nu werd terechtgesteld op 22 januari 1552, en de opdracht van Calvijn zou pas van midden 1556 zijn. Dit jaartal wordt althans door twee bekende, latere edities in 't Latijn gegeven. Welke datum, zo vraagt Dr. Schroten, is nu fout? Ons antwoord is: Die van de opdracht. De voltrekking van het vonnis over Somerset heeft inderdaad op 22 januari 1552 plaats gevonden. Dus kan hem onmogelijk in 1556 nog een boek zijn aangeboden. Bovendien is even kijken in „Het Leven van Calvijn" door Beza reeds voldoende om te konstateren dat de kommentaar in kwestie al in 1543 is vervaardigd. Deze datum vinden wij dan ook terecht vermeld in de genoemde uitgave van 1566. In de latere, Latijnse drukken is de tekst op deze plaats derhalve kennelijk bedorven. Oude uitgaven zijn niet alleen bekoorlijk; heel vaak is hun informatie waardevol!

Een hoogst merkwaardig voorbeeld van gemakzucht vinden wij ten slotte nog op bladzij 192. Calvijn noemt daar de naam van Paulus Aegineta. Dr. Schroten tekent hierbij doodleuk aan dat deze man hem onbekend is. Er zijn echter naslagwerken bij de vleet die een artikel aan hem wijden. Paulus Aegineta of van Aegina —

het eiland waar hij werd geboren — was een Grieks geleerde die omstreeks het jaar 050 een beroemd geworden geneeskundig handboek schreef. Vooral op het gebied der chirurgie was hij zelfstandig. Grote invloed had hij op de wetenschap der Arabieren en daardoor ook weer op die in West-Europa. Een totaal vergeten iemand is hij waarlijk niet.

Wij willen, om niet vitterig te worden, niet op elke stijlfout wijzen. Hier en daar kon op de Nederlandse zinsbouw wel iets scherper zijn gelet. Verkeerd gespelde woorden zijn er weinig. Voorbeelden zijn „tyrannie" en „tyranniek".

De technische verzorging van dit werk is bijna boven alle lof verheven. Aan het korrigeren moet — in tegenstelling tot wat tegenwoordig de gewoonte is — in het biezonder aandacht zijn geschonken. Vrijwel nergens troffen wij een typografisch ongerechtigheidje aan. De druk is helder, het papier uitstekend, en de band bij uitstek sierlijk. Ook wat dit betreft zal het voor de bezitter van dit deel een waar genoegen zijn te zien hoe deze reeks zich in de loop der jaren uitbreidt. Met de uitgave van deze serie zal men vele jaren bezig zijn.

Gezien de welhaast onberispelijke wijze waarop Kok dit boek heeft doen verschijnen, is de prijs heel redelijk. Voor wie is dit een publikatie die cle aanschaf zeker waard is? Voor een ieder die Gods Woord wil onderzoeken, en dus ook voor iedere vereniging die zich dit heeft ten doel gesteld!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen