Het Jodenvraagstuk

(1)

De geschiedenis van het Joodse volk.

In deze reeks artikelen willen wij ons bezighouden met het volk der Joden, dat door de eeuwen heen zon veelbewogen geschiedenis heeft gehad.

Eerst willen we deze geschiedenis in vogelvlucht nagaan. Hoewel we dan eigenlijk bij de aartsvaders moeten beginnen, lijkt het ons beter de historie van het joodse volk, zoals die in het Oude Testament beschreven wordt, over te slaan, daar we die als bekend mogen veronderstellen.

Als eerste ingrijpende gebeurtenis in de geschiedenis van het volk der Joden noemen we de wegvoering naar Babel in 586 voor Christus.

Met de Babylonische ballingschap begint officieel het verblijf van een belangrijk deel van het volk buiten het eigen land, de diaspora.

Weliswaar gaf de Perzische koning Cyrus in 539 de Joden toestemming om naar hun land terug te keren, maar velen hebben aan deze oproep geen gehoor gegeven.

In de eeuwen die volgen op de terugkeer uit Babel, is het joodse volk gereedgemaakt voor zijn tocht door de wereldgeschiedenis. Vele geestelijke leidslieden, die in het voortbestaan van één joods volk een goddelijke opdracht zagen, hebben zich n.1. bezonnen op dit alles-omvattende vraagstuk: hoe kunnen we een volk als volk laten voortbestaan, ook als het slechts voor een klein deel in zijn eigen land woont, ja, daar misschien wel geheel uit verdreven zou worden. Uit deze bezinning ontstond een streven om de joodse cultuur zó centraal tc maken voor het gehele volk, dat het zelfs zonder eigen land zijn nationaal bewustzijn zou kunnen behouden. Als machtig resultaat van eeuwenlange studie in de leerscholen in Palestina en later in Babylonië kwam ongeveer 500 na Christus de Talmoed tot stand. In dit werk wordt het gehele leven van ieder joods individu tot in bijzonderheden gereglementeerd. De betekenis van de Talmoed mag niet onderschat worden.

Zij is na de Bijbel (de Wet en de Profeten) de meest samenbindende kracht in het verstrooide jodendom. De discussies over en de toelichtingen op de Heilige Schrift, zoals die in de Talmoed zijn neergelegd, stelden het jodendom in staat zich aan te passen aan ieder tijdvak en iedere plaats, iedere maatschappijvorm en iedere vorm van beschaving.

De liturgie, de huwelijkswetten enz. zijn alle direct op de Talmoed gebaseerd. De periode na de afsluiting van de Talmoed (500 na Christus) tot ongeveer 1750 noemen we dc joodse middeleeuwen. In deze periode handhaafden dc Joden zich onder vaak erbarmelijke omstandigheden.

Vele steden dwongen hen zich in vreemdelingenwijken (ghetto's) te vestigen. Daar, waar niet van dwang gesproken kan worden, vertonen de Joden toch vaak de neiging in bepaalde buurten te gaan samenwonen, zoals bij ons in Amsterdam. Hier zocht en vond de Jood het contact met zijn mede-joden, hier vond hij een compensatie voor het ontbreken van zijn vaderland.

Omstreeks 1750 begint de periode van dc Verlichting, een geestesstroming waarin vervolgingen werden verafschuwd, verdraagzaamheid werd gepropageerd, ja die alle mensen als gelijken wilde behandelen. Zij is van ingrijpende betekenis geweest. Geen wereldstroming had tot dan toe invloed kunnen uitoefenen op dit merkwaardige volk, (deze

laatste gave rest uit de Oudheid), dat, zonder land, alleen door de kracht van z'n nationaal-religicuze cultuur, zijn volksbestaan had kunnen handhaven. Thans dreigde het aparte volkswezen der Joden verloren te gaan. Vooral onder de beter gesitueerden zien we een massale vlucht uit het joodse volk; velen laten zich dopen en hopen hiermee de hinderpaal tot de gelijkstelling weg te nemen. In de praktijk bleek echter dat een historie van eeuwen zich niet zó maar liet vergeten.

De zo vurig begeerde gelijkstelling werd alleen gerealiseerd in bepaalde landen van West-Europa, in 't bijzonder in het calvinistische Nederland. In Oost-Europa bleef de situatie der Joden nog lange tijd zuiver middeleeuws.

(Worclt vervolgd)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen