Goedkope godsdienst

Goedkope godsdienst Ds. J. H. Velcma heeft in „De Wekker" enkele rake opmerkingen gemaakt over c!e godsdienst die de mens geestelijk zo weinig mogelijk kost en waar ons hart van nature genoegen mee neemt. Laten we onszelf beproeven. Ook wij kunnen ons er niet zomaar van afmaken. In onze kerken dreigt hetzelfde gevaar van „goedkope godsdienst."

„Goedkope godsdienst is een godsdienst die de mens geestelijk zo weinig mogelijk kost. Dat is de godsdienst die vandaag „in" is. Men is niet tegen de godsdienst. Men vindt de godsdienst wel een goede zaak. De dominee vervult wel een nuttige functie. En als de dood in het zicht komt moet de kerk een goed woord spreken. Men komt graag in de hemel en men verwacht van kerk en dominee dat dit gezegd wordt. Daar kun je toch op rekenen als je kerklid bent en als christelijk bekend staat?

Even terug.

Ik herinner me nog altijd wat in de oorlogstijd een Steenwij ker rabbijn tegen mij zei: „Als het er op aankomt doen we allemaal hetzelfde werk. De mensen verwachten van pastoor, dominee en rabbi dat die hen in de hemel praat. Daar draait het om, man. Ik heb mensen van allerlei kerken bekeken, maar ik heb ze door."

Zo is het.

Helaas zit er een groot element van waarheid in deze opmerking.

In dat raam past nu de goedkope godsdienst. Dat is een godsdienst zonder bekering, zonder waarachtige levensverandering, zonder vernieuwing van het hart, zonder offer, zonder strijd, zonder haten en vlieden van de zonden en zonder het najagen van alle gerechtigheid.

In het algemeen.

Dat gaat typerend worden voor het christendom van deze tijd. Ik heb niet het oog op een bepaalde kerk, al zal dit in de ene kerk misschien meer voorkomen dan in de andere kerk. Maar in onze eigen kerk zijn dezelfde symptomen uiteindelijk ook waar te nemen. Het is een proces dat de christenheid in zijn geheel doortrekt.

Als we spreken over het verval, de achteruitgang, de geestelijke verslapping, dan zit dat in deze goedkope godsdienst, die een uitholling van het waarachtige geloofsleven betekent. Daarom is er een groot stuk wereldgelijkvormigheid in het leven van velen. Die wereldgelijkvormigheid zit niet in uiterlijke dingen allereerst, maar in de kijk op en de beleving van de wereld.

Wereldgelijkvormig.

Als kerkleden cle wereld op dezelfde manier benaderen als de niet-kerkleden, leven uit dezelfde structuur, dan is daar wereldgelijkvormigheicl. De goedkope godsdienst is nu een vorm van wereldgelijkvormigheicl. Men wil wel godsdienstig zijn en christelijk heten, maar men wil er niets voor doen, niets voor laten; men wil eigen leven leven en vooral niet achteraan komen. Men is op zijn genoegen gesteld en op zijn rust. De kerk moet toch vooral ons bepaalde genoegens niet ontnemen en onze rust op geen enkele wijze aantasten. Gebeurt dat, dan verzet, men zich openlijk of bedekt en men gaat verslappen.

De opvoeding.

Deze goedkope godsdienst is herkenbaar in de opvoeding, waar men de kinderen in elk opzicht toegeeft en hen in niets tekort wil doen, ook al komen ze in aanraking met allerlei dingen, die vroeger verboden terrein waren.

De kerk.

Men ziet dat ook in de houding tegenover de kerk. Men maakt zich gemakkelijk van zijn kerklidmaatschap af. Men wil vrij zijn en zal zelf bepalen wanneer men naar de kerk wil; men vindt de catechisatie bijna niet meer nodig en is gemakkelijk in het laten verzuimen; men zet zich niet van harte in om de gemeenschap met elkaar te beleven. Men kan toch vooral de omgang met die buitenkerkelijke collega niet missen, men mag de kinderen toch niets onthouden wat hun culturele vorming ten goede komt; men wil toch in deze dynamische tijd meegaan.

De kern van de zaak.

Achtergrond is de goedkopere godsdienstigheid in het persoonlijk leven. Als de godsdienst een vernis is en geen persoonlijk eigendom, dan komt men tot een goedkope opvatting. Men heeft er niet

veel voor over. Er is geen strijd tegen de zonde, tegen gemakzucht, tegen hoogmoed en eigengerechtigheid. Men handhaaft zichzelf en plakt daar de genade overheen, zo het mogelijk was! Maar dat onze oude mens met Christus gekruisigd wordt in Zijn gemeenschap, ja gedood en dat wij onszelf Hem tot een offerande der dankbaarheid opofferen — dat is een mooie zin uit een oude belijdenis, maar dat is voor velen geen werkelijkheid meer, geen praktijk der godzaligheid.

De leiders.

Een hoogleraar aan de V.U. heeft laatst verklaard: „En die tweede kerkdienst vind ik een bederf van de zondag als rustdag. Dan moet men niet komen met het argument van de dorpelwachter in 's Heren tent."

Een dergelijke uiting vind ik een staal van de goedkope godsdienst, die algemeen gaat worden.

Men heeft het er niet meer voor over om naar de kerk te gaan. Men wil zelf aan de rustdag inhoud geven. Men probeert op een zo goedkoop mogelijke manier christen te zijn.

Als deze gedachte gemeengoed wordt — praktisch wordt ze door velen in alle kerken toegepast — en officiéél wordt goedgekeurd, dan gaan we het kerkelijk leven langzaam maar zeker eerst uit-en later oprollen. Men staat niet meer in vlam voor de dienst des Heeren.

De gevolgen.

„De genade is goedkoop geworden, offers worden niet van ons gevraagd. Maar wat goedkoop is, heeft ook geen waarde meer." (Berkhof).

meer." (Berkhof). Even eerder had deze hervormde hoogleraar geschreven: „Een ander symptoom van onze Wetsschuwheid is het feit, dat wij de laatste brokken christelijke levensstijl in onze gemeenten (op het gebied van Zondagsviering, gezinsgewoonten, vermaak, enz.) als „wettisch aan de kaak stellen, zonder in staat te zijn er nieuwe en betere levensvormen voor in de plaats te

stellen." Dat is raak gezegd en ik meen dat bedoelde professorale uitlating ook onder dit oordeel valt.

Wat we nodig hebben.

We hebben in deze tijd in alle kerken een positieve beleving van het geloof hard nodig.

Goedkope godsdienst zal geen stand houden. „De kinderen van de huidige generatie zullen verwonderd aan hun ouders vragen, wat ze eigenlijk met dat Evangelie wilden en ze zullen er van overtuigd zijn, niets wezenlijks te verliezen, wanneer ze zich om dit stuk der ouderlijke traditie verder niet bekommeren."

Dat is scherp, maar waar gezegd. Daarom ga ieder persoonlijk en als gezin maar eens na op welke wijze hij of zij de godsdienst goedkoop maakt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen