Er bestaat wel een IJzeren Gordijn!

(2)

Voortzetting van het vraaggesprek met een oud-hoofdbestuurslid en zijn vrouw, die een bezoek gebracht hebben aan Oost-Duitsland. Ze hebben vooral aandacht geschonken aan de Luther-, , monumenten".

Wat is uw indruk van het kerkelijk leven in Oost-Duitsland?

Bij deze vraag moeten we ook voorop stellen dat we maar 10 dagen in dit land geweest zijn en maar enkele plaatsen bezochten cn met enkele personen gesproken hebben. Volgens ons gaat er maar een gering percentage naar de kerk. De jongere generatie heeft de kerk de rug toegekeerd. De kommunistische overheid verplicht de jeugd om allerlei sport te doen en de aktiviteiten zijn hoofdzakelijk op zondag geconcentreerd.

We waren op zondag in de stadskerk

van Wittenberg, de kerk waar Luther zoveel gepreekt heeft. Dc kerkdienst droeg een rooms karakter (veel liturgie). De prediking, die een klein deel uitmaakte van de kerkdienst, bestond uit de aansporing tot een deugdzaam leven. De Slotkapel werd gerestaureerd, zodoende was er maar een dienst van de Evangelische Kerk te Wittenberg. De belangstelling was erg matig. De kerk zag er vervallen uit. De hoofddeuren werden niet gebruikt omdat alles te bouwvallig was. De meeste kerkgebouwen zijn bij de Reformatie „van Rooms Luthers geworden." De subsidie voor het onderhoud van deze monumentale gebouwen is veel te gering. Zelf onderhouden is een te grote opgave voor deze wegkwijnende gemeenten.

Hoe beziet men de Reformator en de Reformatie?

In de plaatsen die we bezochten was overal een standbeeld van Luther. Deze blijven staan omdat de geschiedenis van Luther zich hier afgespeeld heeft. Van Luther vertellen de mensen alleen maar goede dingen. Hij was de eerste kommunist (steun aan de boeren in 1525) en de schepper van de Duitse taal. Het gaat dus alleen om de figuur van Luther en niet om het wezen van de Reformatie.

Als eerste kommunist was hij de voorloper van de huidige leiders van het kommunisme. Hij heeft de uitbuiters, de hertogen en graven, terecht gewezen in woord en geschrift: Weg met de sociale misstanden! Leve de arbeider! We spraken met een Luthers professor die ons vertelde dat in dit jaar herdacht zou worden dat Luther 450 jaar geleden de 95 stellingen aangeslagen heeft. In deze herdenking speelt de staat de eerste viool. Ze leidt deze her-

denking in met een reeks gedenkwaardige personen: Luther — Marx — Lenin - Stalin - UIbricht.

Bij het bezoek aan de Wartburg vertelde de gids ons over het belang van Luthers bijbelvertaling. In de plaats van veel dialecten kwam er nu een duitse taal voor het gehele volk. Over de geestelijke waarde werd niet gesproken.

Kunt u iets vertellen over het politieke leven?

Het leven van een christen is dragelijk in Oost-Duitsland. Het is beter dan in Hongarije. Een dominee uit Boedapest schreef ons dat hij verplicht was in een fabriek te werken en dat zijn vrouw de straten aan moest vegen e.d.

Wc waren in Eisenach bij het gesprek tussen een adspirant-koper en de verkoper van de nieuwe Wartburg-auto, die in dat plaatsje gemaakt wordt en f 17.000, — kost. Toen wij, op zijn vraag aan ons, hem antwoordden dat deze kleine auto in Holland f 5.000, — kostte begon hij te schelden op het regiem van zijn land en vanwege de pijnlijke situatie deed de verkoper even heftig mee, zonder zich te bekommeren of ze door anderen gehoord werden.

Overal in het land staan reclameborden om het goede aan te wijzen van de kommunistische staat. Vooral „cle Duits-Russische Vriendschap" wordt onder de aandacht gebracht. Het plein in het centrum van Eisenach heet nu het plein van „de Duits-Russische Vriendschap".

Hoe is het met de vrijheid van de burgers?

Dat konden we slecht beoordelen. Er is maar één pers die vanuit één punt geredigeerd wordt. Schijnbaar is cr persvariatie.

Wat bedoelt u?

Er verschijnen een aantal kranten met dezelfde inhoud, maar met andere koppen en met een eigen naam.

Hoe is het op cle scholen? De kinderen worden allemaal „in één richting" opgevoed. Sport, die ook op school een voorname plaats inneemt, is verplicht en staat helemaal onder kommunistische invloed.

Kunt u nog iets vertellen over het sociale leven?

Volgens ons liggen de Jonen 10 a 20 % lager dan bij ons en zijn veel artikelen duurder dan bij ons. Textiel is 2 x zo duur, meubelen l1/2 x. De benzine kost f 1, 25 per liter. De gewone levensmiddelen waren iets duurder, alleen in kwaliteit veel minder. Zo waren appelen slechter dan onze afvalappclen en bonen hadden een bruine i.p.v. groene kleur.

De post werd bezorgd door een vrouwelijke postbode van ca. 50 jaar op een roestige fiets. De politicagent maakte zijn inspektietochten ook al op een „oud karretje".

We zagen een groep vrouwen met grote houwelen in het wegdek hakken om opgravingen te doen voor rioolwerken. De straatverlichting was erg sober: op grote afstanden slechts „magere pitjes". De trottoirs waren vol kuilen en sinds de eerste wereldoorlog niet meer hersteld. Er is heel weinig nieuwbouw en de oude, verveloze huizen zitten nog volop kogelgaten.

De hotels hebben kale vloeren en meubilair van 40 jaar geleden. Het verschil met West-Duitsland, waar alles netjes en goed onderhouden is, is verbijsterend. Mensen die bij ons nog ontevreden zijn moesten een poosje naar Oost-Duitsland gaan.

(Wordt vervolgd)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen