Er bestaat wel een IJzeren Gordijn!

Er bestaat we! een Minister Luns verklaarde onlangs, na zijn officiële bezoek aan Roemenië, dat het IJzeren Gordijn niet meer bestaat als gevolg van de steeds beter wordende betrekkingen tussen Oost-en West-Europa.

In het onderstaande vraaggesprek met een oud-hoofdbestuurslid dat, vorig jaar, samen met zijn vrouw een bezoek bracht aan Oost-Duitsland, zullen we horen dat er nog geen betere betrekkingen zijn tussen Oost en West en dat elk land niet het recht heeft zijn eigen koers te varen. Ook zullen we zien dat er geen vrije meningsuiting is en dat de Christenen het bijzonder moeilijk hebben. Het geloof wordt zwaar beproefd; de allerlaagste beroepen staan alleen open voor de Christenen, promotie is niet mogelijk. De verdrukking is zwaar, maar de ervaring van de gelovigen is ook daar: de Heere geeft kracht naar kruis. Het is onze plicht en hun wens dat we hen dag aan dag gedenken in ons gebed.

In een drietal artikelen zullen we het gevoerde gesprek doorgeven. Het is erg nuttig dat we de indrukken ter harte nemen, want in de pers krijgen we, wat dit onderwerp betreft, veelal eenzijdige voorlichting.

Wat was het doel van de reis naar Oost-Duitsland?

Het doel van onze reis was: de plaatsen te bezoeken waar Maarten Luther geleefd heeft en zijn werk voor de Reformatie heeft mogen doen en zo mogelijk eens te peilen wat er van het werk van Luther nog over is én hoe men in deze staat nu over Luther denkt. De plaatsen voor ons van belang lagen in het zuidelijk deel van Oost-Duitland.

IJzeren Gordijn! U wilt eerst nog wat anders vertellen, voor U verder gaat?

Ja, onze indrukken van Oost-Duitsland zijn misschien niet bepalend voor het geheel. Wc zijn, mijn vrouw en ik, maar 10 dagen geweest en bezochten maar enkele van de vele plaatsen en spraken maar enkele van de miljoenen mensen die er wonen in dat kommunistische

land. Om icelke steden ging het IJ?

In de eerste plaats om Luthers geboortestad Eisleben, waar hij ook gestorven is. Woon-en sterfhuis zijn nog aanwezig. Zijn sterfhuis is een soort museum geworden.

Verder Eisenach w? ar Luther op het gymanisum ging en zijn levensonderhoud opscharrelde door het zingen van liederen, onder andere aan de deur van Ursula Cotta. Dit huis is nog aanwezig. In de buurt van deze stad ligt „De Wartburg", in de oude toestand. Daar zat Luther verborgen en heeft hij een begin gemaakt met de vertaling van de Bijbel in de Hoogduitse taal.

Het grootste deel van het verblijf in Oost-Duitsland werd in beslag genomen met het bezoek aan Wittenberg. Hier ligt de basis van de Reformatie. De Slotkapel is al enkele malen gerestaureerd. De stadskerk, waar Luther veel gepreekt heeft, ziet er erg vervallen uit. Het klooster waar Luther als monnik introk, en dat later werd ingericht als woonhuis voor zijn gezin, waar hij zijn studenten ontving enz., verkeert in een goede toestand.

Veel huizen van zijn vrienden en medewerkers zien er oud en vervallen uit. Geld voor de restauratie van deze gebouwen wordt door de staat bijna niet geschonken. Giften uit het buitenland voor de restauratie worden geweigerd.

Duurde het verkrijgen van toestemming voor een bezoek aan Oost-Duitsland lang?

Het verkrijgen van toestemming duurde circa 8 weken. Enkele van de crotere reisbureaus in ons land, kunnen in Oost-Berlijn, bij een Staatsbureau, tegen vooruitbetaling formulieren bestellen, waarin men naar vooruit aangewezen Staatshotels verwezen wordt, in de plaatsen, die men vooruit opgeeft te willen bezoeken met de datum van aankomst en vertrek. Gewapend met de bewijzen krijgt men aan de grens een visum gestempeld in de passen.

Hoe ging de grensoverschrijding?

De grensoverschrijding in de buurt van Eisenach was erg omslachtig en langdurig (2 uur). De „autobahn" Frankfort - Leipzig was bij de grens over enkele kilometers door de Russen gesloopt. In dit terrein lagen enkele prikkeldraadversperringen en houten uitkijktorens verhieven zich boven het landschap, van waaruit men het verkeer bespionneerde en schoot als er zich iets verdachts voordeed.

De laatste honderd meter voor de grens reed de auto door zand, waarin een ontsmettingsmiddel was verwerkt. Alle passagiers moesten eerst uitstappen en gaan staan op een soort schuimplastic mat, die in een groenachtigschuimend sop gedrenkt was. Dat was voor ontsmetting tegen de „Schweinenpest", die volgens de douane in heel West-Europa heerste.

Werd cle auto goed bekeken?

De auto met de koffers en het geld werden grondig geïnspecteerd. Zelf werden we hevig ondervraagd; we moesten een aantal formulieren invullen en ondertekenen, verklaringen afleggen over het doel van de reis en of we beslist geen kranten of tijdschriften bij ons hadden.

De militair die ons ondervroeg naar het doel van de reis trok glimlachend zijn schouders op, toen we hem vertelden van onze belangstelling voor het werk van Luther. Volgens hem was Luther toch nog wel een betere man als Adolf Hitier.

Aan de grens merkte je wel de haat tussen de Oost-en West-Duitsers. Eerst werden de anderen geholpen en intussen moesten zij hun bagage naar het douanekantoortje slepen.

Kon U zich vrij bewegen in Oost-Duitsland?

Wc mochten ons wel vrij bewegen in Oost-Duitsland, mits we maar overnachtten in de plaatsen die we vooruit opgegeven hadden en we ons steeds bij de „Volkspolizei" van de plaats van overnachting meldden. Dit hadden we in Eisenach niet gedaan, omdat we dit in de formulieren niet gelezen hadden en daarom werden we later in het bureau van de „Volkspolizei" te Wittenberg vastgehouden tot men onze verklaring, dat we dit niet wisten, geloofde. Zolang ging de deur achter ons op slot en verscheen een „hoge" militair met veel „onderscheidingen" op zijn colbert, die ons weer van alles vroeg.

Mocht U foto's maken?

We mochten beslist geen foto's maken van de omgeving van de grens, maar ook niet van bruggen, verkeersknooppunten, militaire of politie-kazernes enz.

Hebt U veel gesprekken gevoerd?

We hebben gesprekken gevoerd met verschillende mensen, die heel graag naar West-Duitsland zouden willen vluchten of graag in Nederland zouden willen komen werken. Men is er blijkbaar van overtuigd dat iemand die uit Nederland komt anti-kommunist is en vrij vlug spreken ze zich uit tegen de hen overheersende macht en zijn niet bang zich daarover te uiten, hoewel ze toch oppassen dat ze niet door anderen gehoord worden.

(Wordt vervolgd)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen