JBGG cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van JBGG te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van JBGG.

Bekijk het origineel

OPIUM VOOR HET VOLK

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

OPIUM VOOR HET VOLK

7 minuten leestijd

De „almachtige" wet De kern van het voorgaande artikel kan in een zin worden samengevat: het marxisme dient zich aan als dé waarheid, omdat het zou berusten op „almachtige" wetten. Deze wetten kunnen hier niet alle besproken worden i). Wel moet de hoofdwet van Marx hier even worden aangestipt. Volgens de grondlegger van het communisme, ontwikkelt dc menselijke samenleving zich van laag naar hóóg overeenkomstig de wet van de dialectische ontwikkeling. Het woord „dialectische" behoeft niemand de lust tot verder lezen te benemen, want OOR HET VOLK Marx wil daarmee eigenlijk zeggen, dat al het bestaande een tegenstelling in zich omdraagt, waaraan dit bestaande uiteindelijk ten gronde zal gaan om plaats te maken voor iets nieuws.

Zo draagt de gezondheid, als tegenstelling met zich mee de mogelijkheid van ziekte. De slavernij zal verdwijnen om plaats te maken voor haar tegenstelling: de vrijheid, die alle geknechten verlangen. En het leven kent als tegenstelling de dood.

Ook in het maatschappelijke leven van de Westerse wereld ziet Marx zo'n tegenstelling, waaraan déze maatschappij zal ondergaan om plaats te maken voor een nieuwe. Dat is de tegenstelling tussen kapitalisten en arbeiders, tussen de bezitters van het kapitaal en de productiemiddelen — fabrieken, machines, grondstoffen — en de loonslaven, de proletariërs. De kapitalisten vervaardigen met de produktiemiddelen goederen, die met winst van de hand worden gedaan. Op deze wijze buiten de kapitalisten de arbeiders uit. Zij krijgen zo weinig mogelijk loon om de winst zo groot mogelijk te maken. En dat terwijl de gehele winst — volgens Marx — aan de arbeiders toekomt. Vandaar dat de arbeiders armer en armer worden.

Het Westen zal ondergaan

Nu treedt er een wetmatig proces op. De kapitalisten gaan onderling concurreren. De zwakke fabrikanten worden spoedig overvleugeld door de sterken. Ten slotte blijft er een handjevol enorm machtige kapitalisten over, die de arbeiders nog meer knechten, nog minder belonen en nog harder laten werken in nog ellendiger omstandigheden.

Dan gaat het spoedig naar de uitbarsting, naar de revolutie. De uitgebuite

arbeidersmassa's verenigen zich. Heit verzet groeit. De spanning loopt op. De opstand barst uit. De kapitalisten worden vernietigd en hun bezittingen komen aan het volk. Op dat moment is in beginsel de communistische maatschappij geboren.

Alle produktiemiddelen behoren nu aan de arbeiders, aan het volk toe. Alle winst is voor de gemeenschap. Concurrentie en uitbuiting verdwijnen. Vrede heerst overal. De wetenschap begint zich in snel tempo te ontwikkelen tot heil der mensheid. Een ongekende welvaart kondigt zich aan. Een nieuwe, klasseloze maatschappij krijgt vorm, bewoond door een nieuwe mens, vrij van elke kapitalistische smet. De heilstaat is geboren. Eerst in een land. Daarna in meer landen. Tenslotte deelt de hele wereld in dit aardse heil. Nu kunnen wij over deze gedachtengang glimlachen. Het proces, waarover Marx spreekt is of niet op gang gekomen in vele landen, of blijven steken of omgebogen. De Russen zelf hebben na vijftig jaar de heilstaat nog niet bereikt enz. Dit is alles waar. Even waar is echter, dat de communisten rotsvast in de wet der dialectische ontwikkeling blijven geloven. In hun ogen zal West-Europa, zal Amerika ondergaan. Vandaar ook dat het Westen economisch sterk moet zijn en blijven. Dat weerlegt het communistisch spreken op dit punt afdoende.

Godsdienst: de hoofdvijand van het communisme

Wie aan een overtuigd communist in de Sowjet-Unie vraagt waarom de heilstaat in zijn land nog niet is gerealiseerd, krijgt zeer waarschijnlijk te horen, dat er nog resten van kapitalistisch denken, van bourgois-mentaliteit aanwezig zijn onder het volk, die de voortgang afremmen. Zo'n rest van kapitalistisch denken is met name elke vorm van godsdienstigheid. Partijsekretaris Leonid F. Ujitsjow heeft dit in 1963 op een congres over de ideologische opvoeding nog eens nadrukkelijk herhaald: „Zonder strijd tegen de religieuze ideologie is de vorming van onze wetenschappelijke wereldbeschouwing en communistische moraal onmogelijk .... De godsdienst is de hoofdvijand van de wetenschappelijke wereldbesch ou w ing in ons land, is een van de taaiste overblijfselen van het verleden, waarvan belangrijke groepen van de bevolking zich nog niet hebben vrijgemaakt. Daar waar wij niet werkzaam zijn, versterkt zich de invloed van de kerkdienaars en sekteaanhangers". 2)

Leidende commuisten sporen dan ook voortdurend aan tot „onverzoenlijke" strijd tegen de godsdienst.

Weerspiegelen en verdoven

Het communisme, dat is duidelijk, moet niets, maar dan ook niets van godsdienst hebben. Dat zou immers de erkenning inhouden, dat de mens een geestelijk wezen zou zijn. Een mens met een ziel, geschapen voor een eeuwige bestemming. Dit wordt door het communisme met klem ontkend.

De mens is géén geestelijk wezen, de mens heeft géén ziel. Hij is geheel opgebouwd uit brokjes materie, uit stofmoleculen. En als zodanig reageert hij op de materie. Het denken van de mens vloeit niet voort uit het beelddrager Gods zijn, maar is louter een gevolg van de stoffelijke omstandigheden, waarin hij verkeert. Denken is in feite te vergelijken met een scheikundig proces. Zoals een zout reageert op een zuur, zo reageert de mens op de wereld om hem heen. Daarom heeft Lenin ook gezegd, dat denken weerspiegelen is, weerspiegelen van de economische situatie, waarin de mens leeft. Als die economische situatie treurig is, dan weerspiegelt zich dit in het denken van de mens. Vandaar dat de godsdienst onlosmakelijk verbonden is met de Westerse, kapitalistische wereld. De arbeider is in zo'n kapitalistische maat-

schappij onbevredigd. Hij wordt uitgebuit en zoekt troost in zijn ellende. De kapitalisten achten de godsdienst voor dit doel uitstekend geschikt. Godsdienst kan de lijdende, verdrukte, vertrapte arbeidersklasse troosten in het barre lot en gewillig maken.

Lenin heeft daarom de leus aangeheven: Godsdienst is opium voor het volk. Denkt U hierbij even aan de de werking van opium. Wanneer dit goedje wordt verwarmd en geïnhaleerd, raakt de opiumroker in een toestand van verdoving; hij vergeet zijn narigheid en droomt van ongekende heerlijkheden. Zo, wil Lenin zeggen, fungeert de godsdienst. Ze doet de uitgebuite arbeider de ellende van zijn bestaan vergeten. Daarom is de godsdienst de hinderpaal op weg naar de vooruitgang. Ze doet de arbeider berusten, terwijl deze juist moet strijden en de maatschappij omverwerpen. Vandaar ook dat in het program van de Communistische Partij in de Sowjet-Unie een paragraaf is opgenomen, die voor zichzelf spreekt: „De partij streeft er naar, de band tussen de uitbuitersklassen en de organisaties van de religieuze propaganda volledig te vernietigen, doordat zij door een alles omvattend, georganiseerde, wetenschappelijke verlichte en antireligieuze propaganda bijdraagt tot de feitelijke bevrijding der arbeidende massa van religieuze vooroordelen" 4 ).


1 ) Er is een voortreffelijke brochure: „Wij en het communisme", geschreven door mijn zeer gewaardeerde leermeester Mr. L. J. M. Hage, waarin deze wetten uitvoerig worden besproken. De brochure verscheen in de reeks van de Chr. Kweekschool „De Driestar" te Gouda, 14e jaargang, nr. 5, 19G1.

-) Huub Hendrikse, a.w. blz. 77. Cursivering van de schrijver van dit artikel.

: ! ) Een „jeugdige Daniël-lezer" gaf kritiek door op mijn gebruik van de uitdrukking „het communisme is de grootste vijand van de godsdienst." Deze lezer uit Boskoop, zal inmiddels bemerkt hebben, dat ik een vooraanstaand communist heb geciteerd. Dat het communisme bepaalde vormen van godsdienst gebruikt voor haar doeleinden, is een kwestie van communistische taktiek en moraal, waarop ik nog hoop in te gaan. Daarbij komt de brochure van ds. W. aan de orde. Wil deze lezer nog even doorgeven in welk blad, naam en datum, hij de uitspraak over B. Graham aantrof?

') Aangehaald door dr. G. Kuypers in de Chr. Ene. 2e druk. Curvisering als onder 2.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 24 februari 1967

Daniel | 14 Pagina's

OPIUM VOOR HET VOLK

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 24 februari 1967

Daniel | 14 Pagina's