BOEKBESPREKING

Uit de pers van een bewogen periode.

Michel van der Plas: „Mooie vrede. Een documentaire over Nederland in de jaren 1945—1950." Tiueede druk. Uitgave van Uitgeverij Ambo N.V. te Utrecht, (1966). 396 blz., in stijf omslag f 12, 90.

Vlot geschreven overzichten, saamgesteid met allerlei citaten uit diverse bladen en brochures, van het leven in een periode die nog niet te lang voorbij is, zijn in trek. Het is voor ouderen nu eenmaal een biezondere sensatie, alles wat ze destijds hebben meegemaakt nog eens te zien passeren, en aan jongeren geeft het vernemen van de stemmen voor en tegen uit die dagen zelf behalve lering, ook vermaak. Het aantal boeken van dit soort blijft groeien. Op zichzelf is hier niets tegen, maar er komen er wel veel.

Het nieuwste, „Mooie vrede", geeft een maar gedeeltelijk verslag van wat er zich in Nederland heeft afgespeeld gedurende de eerste jaren na de oorlog. Maar gedeeltelijk, want Van der Plas moest zich beperken. In zijn woord „Ter inleiding" betoogt ook hij dat hier geen sprake van geschiedschrijving kon zijn: een schets alleen was mogelijk. De stof toch was wel zeer omvangrijk, dus zat er niets anders dan het maken van een keuze op. Bewust liet hij dan ook bijvoorbeeld heel het kerkelijke leven achterwege, evenals wat over het Oranjehuis te zeggen was geweest. Wij kunnen dit betreuren, daar zodoende veel van wat biezonder belangwekkend was, hier niet te vinden is, maar moeten dit tenslotte maar aanvaarden. Onvolledigheid in de aspekten is intussen van een boek als dit geen deugd.

Zoals het werk nu is geworden, geeft het in een tiental hoofdstukken een massa lezenswaardige lektuur. Begonnen wordt met de bevrijdingsfeesten, waarbij de bedenkelijke noot gevormd werd door de vele dwaze Treesjes met hun even slechte Canadeesjes. Daarna staat de schrijver stil bij de ontgoocheling der partizanen, toen er van hun idealen o zo weinig in vervulling ging. Vervolgens wordt een blik geslagen op de zuivering en de berechting, waarvan veel toch werkelijk beschamend was, het Militair Gezag, dat aanleiding tot zeer veel deining gaf, de kwestie-Indië, waarover Nederland zeer heftige diskussies leverde, de harde hand van Lieftinck, die de zwarte handelaren welverdiende klappen toe te dienen wist, het vraagstuk van de annexatie, dat op niets is uitgelopen, de sanering van d.e pers, waarover niemand eigenlijk tevreden zijn kon, de beoordeling van het gedrag van de verschillende artiesten — kunstenaars en kunstenmakers — in de tijd van de bezetting — cle beroemde zaak van de Vermeers van Han van Meegeren komt hierbij ook ter sprake — en het langzame herstel van bet normale leven, waarin echter onzes inziens veel ontstellends op te merken valt.

Betreurenswaardig is dat deze publikatie niet in alle opzichten verzorgd genoemd kan worden. Allereerst is de door Van der Plas gebruikte taal niet altijd even keurig. Wat te zeggen van een woord als „mistoestanden", pagina 381, regel 9? Verder zijn er vrij veel stijl-en drukfouten. Een voorbeeld van het laatste is dat er op pagina 255 ergens voor de tweede keer een tweetal regels afgedrukt staat, uiteraard de laatste maal volkomen zonder zin. Niet minder zinloos is, dat bladzij 82 bijna voor de helft is blank gebleven, maar de tekst op bladzij 83 doorgaat. En waarom staat een der illustraties — op de bladzijs 47 en 366 — dubbel in dit boek? We willen er, in aansluiting op wat wij juist gezegd hebben, nadrukkelijk op wijzen dat ook deze Ambo-uitgaaf ruim met foto's, tekeningen, advertenties enzovoort geïllustreerd werd. Het geheel is, ondanks zijn beperking, onderhoudend, al is 't ene hoofdstuk wel eens boeiender dan 't andere. Dit is een werk voor wie zich, zonder zich veel moeite te getroosten, wil verplaatsen in de wederwaardigheden van die jaren. Veel hiervan is zeer bedroevend, veel ook zonder meer vermakelijk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen