BOEKBESPREKING

EEN MACHTIG LEERBOEK NOGMAALS AANBEVOLEN!

Johannes Polyander, Andreas Rivctus, Antonius Walaeus en Antonius Thysius: ; ; Synopsis of overzicht van de zuiverste theologie samengevat in tviec en vijftig verhandelingen." In de nederlandse taal overgezet door Dirk van Dijk, v.d.m. te Hollum. Deel II. Uitgave van Drukkerij Uitgeverij J. Boersvia te Enschede, 1966. 464 blz., geb. f 25.—.

Ruim twee jaar geleden hebben wij het eerste deel van de vertaling van een werkelijk voortreffelijke dogmatiek met veel waardering in ons blad besproken. Nu het tweede, tevens laatste deel ervan verschenen is, moet er beslist opnieuw bij worden stilgestaan.

Natuurlijk zal niet ieder zich het werk en zijn biezondere verdiensten dadelijk en duidelijk herinneren. Ons bondsorgaan heeft bovendien de laatste jaren vele nieuwe lezers mogen boeken. Ook voor hen is het gewenst hier weer uiteen te zetten, waarom deze uitgaaf zo belangrijk is. We doen dit door een aantal mededelingen uit de bespreking van het eerste deel kort saam te vatten. Ieder kan dan weten wat hem de kompiete publikatie biedt.

De eerste druk van de „Synopsis" is in 1625, in 't Latijn, bij Elsevier in Leiden uitgekomen. Door de Leidse professoren in de godgeleerdheid is daarin in tweeënvijftig hoofdstukken de hele dogmatiek scherpzinnig uitgelegd. Het boek geeft een uitstekend beeld der ortodoxe leer, zoals clie na veel strijd in Dordt is vastgesteld. Het hoeft wat scherpte en nauwkeurigheid van de bewijsvoering betreft voor geen dogmatisch handboek uit die tijd op zij te gaan. Niet zonder grond is het „het leerboek" der Gereformeerden in de zeventiende eeuw genoemd!

Het eerste deel van de vertaling eindigde met hoofdstuk vijfendertig. In het tweede vinden wij dus hoofdstuk zesendertig tot en met het tweeënvijftigste. Het ene onderwerp volgt keurig op het andere. Verschillende bespreken punten waarop de gereformeerde leer verschilt van die der Roomsen. Vrijwel ai die kwesties zijn nog aktueel. Wij wijzen op de leer der sacramenten en op het verzinsel van het vagevuur. Met name wordt de grote polemist der Contra-Reformatie, de bekende kaï'dinaal Robertus Bellarminus, hier bestreden. Andere gedeelten zijn meer tetisch, geven, uiteraard in hoofdzaak, een uiteenzetting van de gezonde leer. Uitvoerig wordt de Kerk en de regering van de Kerk behandeld. Prachtig is het stuk belangende de plichten van de burgerlijke overheid. Wij zouden zo nog kunnen doorgaan. Ieder onderdeel is meer dan goed. De niet geringe moeite die zich dominee Van Dijk voor de vertaling van dit werk gegeven heeft, is wel besteed. Hierdoor toch hoeft dit indrukwekkende en uiterst leerzame geschrift niet langer voor wie de oorspronkelijke tekst niet lezen kunnen, een gesloten boek te zijn. Persoonlijk doet het ons genoegen dat het de vertaler werd gegeven de verschijning van het tweede deel nog te beleven. In een woord van „Rekenschap", dat scherp, maar sympatiek is, licht hij ons omtrent zijn in het eerste deel zeer kort geformuleerde oordeel over Bavinck — die de tekst van de „Synopsis" in 't Latijn opnieuw heeft uitgegeven — nader in.

Wellicht ten overvloede zij er hier ook op gewezen, dat het niet om een gewone druk gaat. Deze tekst is door een kopieerbedrijf vermenigvuldigd, maar de druk van nu is fraaier dan die van twee jaar terug. Het tweede deel bevat voor beide de registers, en een lijst van corrigenda voor deel één. Ook in het tweede deel zijn stijl-en druken spellingfouten aan te wijzen. Geen ervan geeft echter grote moeilijkheden. De gebreken vallen bij het vele goede in dit werk in 't niet!

Een zeventiende-eeuwse dogmatiek laat zich niet als een leuterboekje lezen. Wie zich evenwel de inspanning getroost zich in een eerbiedwaardig en schriftuurlijk gefundeerd geschrift als de „Synopsis" te verdiepen, wordt hiervoor biezonder rijk beloond!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen