Samenleven met andersdenkenden

I.

Isolement.

Eén van de woorden die in onze tijd en in onze cultuur een slechte klank hebben, is wel het woord isolement. We leven immers in de tijd van de algemeenheid, waarin men solidair behoort te zijn met z'n medemensen en waarin het apart staan, het zich afscheiden van andersdenkenden, beslist uit de mode is.

Nu moeten we ons door iets dergelijks natuurlijk nooit laten afschrikken, integendeel. Hetgeen de Bijbel waardevol acht, is immers, gemeten naar de maatstaven van deze wereld, vaak verwerpelijk en het omgekeerde gaat ook vaak op. Want de Bijbelse boodschap en de geest van deze wereld staan vijandig tegenover elkaar. Juist het feit dat het begrip isolement in onze tijd zeer laag gewaardeerd staat, moet voor ons een aanwijzing zijn, dat wij thans veeleer het gevaar lopen liet — eventueel noodzakelijke — isolement te ontvluchten, dan dat we het — eventueel ongewenste — isolement zouden zoeken.

Globaal omschreven betekent isolement zoiets als: afgescheiden zijn van het geheel, niet omgaan met anderen, zodat men als het ware op een eiland woont. Het woord isolement komt dan ook oorspronkelijk van het Latijnse woord insula, dat eiland betekent. Een scherp omlijnde betekenis heeft het begrip isolement echter niet. Lang niet altijd bedoelt men er hetzelfde mee. Voor een enigszins zinvolle benadering van deze zaak, is het dan ook beslist noodzakelijk dat we verschillende vormen van isolement gaan onderscheiden, waarna we kunnen bezien, welke daarvan noodzakelijk zijn en welke niet.

Onbijbels isolement.

Zo laat er zich een vorm van isolement denken, waarbij men gewoonweg z'n ogen sluit voor de hem omringende werkelijkheid en net doet alsof men alleen met de eigen groep op de wereld is. De omgang met andersdenkenden wordt beperkt tot het hoogst nodige, vaak blijven alleen kontakten van zakelijke aard over. Men negeert deze boze wereld zoveel mogelijk, zodat hier inderdaad van wereldmijding kan worden gesproken.

Van een zich werkelijk bezinnen op de door anderen opgeworpen vragen is dan geen sprake; men maakt er zich met enkele dooddoeners vanaf. Ook kan het zijn dat men als het ware in het verleden (17e, 18e eeuw) leeft en alleen weet heeft van de problematiek van die tijd. Kortom men voelt zich niet wezenlijk verantwoordelijk voor de buitenstaanders, men heeft eigenlijk geen boodschap aan hen. Iets dergelijks vindt

men in de verhouding van de Joden tot de Samaritanen in de Nieuw-Testamentisehe tijd. Daar lezen we immers van: Want de Joden houden geen gemeenschap met de Samaritanen" (Joh. 4 : 9b). Daar echter Christus Zelf deze houding doorbrak, zal het duidelijk zijn dat we een dergelijk isolement moeten afwijzen.

God heeft de mens geplaatst in relatie tot zijn medemensen, voor wie hij in het heden verantwoordelijkheid draagt en met wie hij ook op weg is „naar de alles - beslissende - en-nimmer-eindigendeeeuwigheid."

We dienen op de hoogte tc zijn van de verschijnselen van onze tijd en van de problemen die zij ons voorlegt. Vanuit de Bijbel moeten we trachten die te beoordelen en te verwerken. Er staat immers geschreven: Beproeft alle dingen, behoudt het goede" (1 Thess. 5:21). Dat geldt ook voor vandaag, al zal in de praktijk clan wel blijken, dat er in het algemeen weinig goeds te behouden valt. Of om het anders te zeggen: e moeten weten wat er in de wereld te koop is, maar dat betekent bepaald nog niet, dat we clan ook maar alles moeten kopen. Integendeel, we moeten hier uiterst kritisch zijn.

Kennis van de specifieke situatie waarin de mens van vandaag leeft is inzonderheid ook nodig, opdat de verkondiging van de Bijbelse boodschap daarop kan worden afgestemd. Een heel mooi voorbeeld daarvan is de prediking van Pau-Ius op de Areopagus. Hij knoopte daarin duidelijk aan bij religieuze en literaire uitingen van de Grieken, waarvan hij zichzelf dus eerst op de hoogte had moeten stellen.

Persoonlijke kontakten met andersdenkenden kunnen eveneens dienen voor de voortgang van het Evangelie. Maar het is — onder andere door verschillen in levensstijl — beslist niet makkelijk om dun rzame vriendschapsbetrekkingen met hen te onderhouden. Men kan natuurlijk water bij de wijn gaan doen, of om de centrale zaken heen praten, maar dan schiet men uiteraard aan zijn doel voorbij. En dan is er ook nog het gevaar dat men zelf in sterke mate de invloed van de ander ondergaat. Het spreekwoord zegt immers: „Waar je mee omgaat, word je mee besmet" en dat is nog waar ook!

C. S. L. Janse.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen