Diskussiehoek

Noodlottig

Over dit onderwerp, voor het eerst aan de orde gesteld in het „Daniël" nummer van 10 september door iemand uit Tholen, is hier een reaktie uit Goes met de volgende inhoud:

„Allereerst zou ik dan willen opmerken, dat een taal een dynamisch geheel is, d.w.z. dat ze niet stil staat en onveranderlijk blijft, maar dat er leven en beweging in is. Altijd worden nieuwe woorden gevormd, verdwijnen oude; andere ondergaan geleidelijk een betekenisverandering, kortom: één van de eigenschappen van een taal is het groeiproces.

Uiteraard is dit met onze taal ook het geval en nu behoort volgens mij „noodlottig" tot de woorden, waarvan in de loop der tijden de oorspronkelijke betekenis is vervaagd en die langzamerhand een andere betekenis zijn gaan krijgen. (Andere voorbeelden: „slecht", „gemeen", „onnozel").

Het is duidelijk, dat „noodlottig" oorspronkelijk betekende: door het blinde noodlot, het fatum, veroorzaakt. Maar — en de betekenis van een woord is wat men er in denkt — tegenwoordig denkt niemand, die het woord „noodlottig" gebruikt, aan het noodlot. Wanneer men nu uitdrukkingen bezigt als: „dat werd hem noodlottig" of zoals de briefschrijver uit Tholen konstateerde: „door een noodlottig ongeval", dan wil men daar alleen maar mee zeggen, dat iets de dood tengevolge heeft gehad en dat is ook de huidige, geldige betekenis van het woord.

Naar mijn mening mag dan ook het woord „noodlottig" best gebruikt worden. Voor mij is het gebruik van dit woord helemaal geen probleem. Het is algemeen gebruikelijk en moet nu in het gebruik geheel los gezien worden van zijn oorspronkelijke betekenis. Als we dit niet zouden doen, dan konden we wel zwijgen, want dan zijn er massa's woorden, die we niet op de lippen zouden mogen nemen.

Een paar voorbeelden: at denkt de briefschrijver uit Tholen van het woord „overlijden". Dat is een woord met dezelfde betekenis als „sterven". Maar let eens op de letterlijke, oorspronkelijke betekenis! Als we dat doen, dan zouden we dit woord alleen maar met betrekking tot bekeerde mensen mogen gebruiken, want onbekeerde mensen zijn niet „over hun lijden" heen, als ze gestorven zijn. U voelt toch wel, dat we hier geen probleem van hoeven te maken. Toeval bestaat niet (Zondag 10 H.C.); toch gebruiken we vaak het woord „toevallig" en zelfs in de Bijbel komt het voor (o.a. Ruth 2:3). Wat dacht de Thoolse briefschrijver: ouden de schrijver van het boek Ruth én de Statenvertalers met dit woord „de Allerhoogste oneer aangedaan" hebben? Wij mensen, kunnen dit woord niet missen! Mijn konklusie is, dat wij enkel en alleen door het gebruiken van het woord „noodlottig" God geen oneer aandoen, net zo min als wij dat doen met woorden als bijvoorbeeld „gesprekleider" of „Tholen". Volgens mij kan het ook in advertenties rustig gebruikt worden. Ik heb al gezegd, voor mij is dit absoluut geen probleem en ik moet zeggen, dat ik in de gevallen, waar dit wel een

probleem is, dit een „gezocht" probleem vind."

Een vriend uit Arnhem schrijft mij over dit onderwerp:

De in de advertenties geplaatste woorden „noodlottig ongeval" zal voor de Banier-en Wachter Sionslezers geen twijfel opwekken omtrent de Goddelijke Voorzienigheid.

liet is een ingeburgerd woord, zoals zovele, bijv. „zonsopgang". Nog nooit ben ik een weerbericht tegengekomen, waarin stond: „om zo en zo laat zal de aarde weer zover gedraaid zijn, dat men de zon weer kan zien". Een ander voorbeeld: Een kind is ondeugend en men zegt: „Het kwaad zit er vroeg in". Maar juister is: „Het kwaad komt er vroeg uit".

Het zijn dus de gezegden, waarvan ieder het juiste wel begrijpt.

De vraag kan nu naar voren komen: ag clan elk gezegde toegepast worden? In Ruth 2 : 3 lezen we: en haar viel bij geval voor een deel van het veld van Roaz". Hier wordt in de Schrift dus ook gebruik gemaakt van een gezegde, dat men niet al te letterlijk moet opvatten. Wel is liet raadzaam om in kontakt met andersdenkenden voorzichtig te zijn met onze woordkeus. Bredere omschrijving kan clan gewenst zijn".

Beide briefschrijvers hartelijk dank voor hun keurige brieven. Zijn er nog meer liefhebbers, om hun mening te kennen te geven, dan zou ik ze aan willen raden: Schrijf vlug, want bij de huidige stand van zaken ben ik D.V. van plan, in de volgende „Daniël" de diskussie te sluiten. Het is altijd vervelend, als er nog brieven komen na sluiting.

Gesprekleider.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen