Een rubriek voor en van onze jeugd

Op 31 oktober hopen we de hervorming te herdenken en daar „Daniël" in die week net niet verschijnt zullen we er nu een opstel over plaatsen. Het is weer van een lid van de K.V. uit Nieuw-Beijerland.

KERKHERVORMING

De tijd der regering van Karei V is voor de mensheid van de grootste betekenis geweest. Het verval van de rooms-katholieke kerk, dat in de middeleeuwen begon, had zich steeds voortgezet, veel bijgeloof was in de kerk ingeslopen. Lichamelijke kastijding werd aangeprezen als boete voor bedreven kwaad. Dit alles gevoegd bij de slechte levenswijze van vele geestelijken had onder het volk een onvoldaanheid doen ontstaan, die zich uitte in onverschilligheid ten opzichte van de kerk. Teen Luther optrad en in zijn geschriften en prediking vertolkte wat in de harten van de menigte leefde gingen de ogen van vele van zijn tijdgenoten open voor het diepe verval van die kerk. Luther was in 1483 in Eisleben geboren, studeerde te Erfurt eerst in de rechten en daarna in de theologie. Doordat hij de zicle-vrede miste werd hij Augustijner monnik, maar ook het klooster kon hem niet schenken wat hij nodig had. Eindelijk vond hij in de Bijbel de weg tot het eeuwige leven. Hij sloeg op 31 oktober 1517 de 95 stellingen aan de deur van de slotkapel te Wittenberg. Drie jaar later deed de paus Luther in de ban, waardoor hij hem buiten de gemeenschap van de roomse kerk plaatste. In 1521 daagde Karei V hem voor de rijksdag te Worms en toen Luther weigerde zijn geschriften te herroepen verklaarde de keizer hem vogelvrij. De geschriften van de grote hervormer konden dankzij de uitvinding van de boekdrukkunst gemakkelijk worden verspreid. Naast het lutheranisme trad een andere richting op, die een nog grotere invloed heeft uitgeoefend, niet alleen in ons land, maar in geheel West-Europa n.1. het calvinisme. De man, aan wie deze richting zijn naam ontleende, was Calvijn. Op verschillende wijze kwam de leer van Calvijn ook in deze gewesten. Zijn hoofdwerk, de Institutie of onderricht in de christelijke godsdienst, vond hier al spoedig lezers. Predikers, die in Genève gestudeerd hadden waren o.a. De La Grande, Moded en Datheen. Door briefwisseling stond Calvijn met verschillende Nederlanders in betrekking, zodat hij ook persoonlijk invloed uitgeoefend heeft op de reformatie in de Nederlanden.

Daar de roomse kerk vasthield aan de gedachte, dat zij als de alleenzaligmakende kerk de gehele wereld moet beheersen was het gevolg hiervan, dat zij allen, die zich aan haar onttrokken, desnoods met geweld, wilde doen terugkeren of bij blijvend verzet hiervoor met de dood strafte. De ketterij moest krachtig tegengegaan worden. Gesteund cloor de wereldlijke macht werden de overtreders der plakkaten gevangen genomen en aan de inquisitie overgeleverd. Weldra vielen de eerste slachtoffers. In 1523 Hendrik Voes en Johannes van Es, zij vonden op de brandstapel in Brussel de dood. In 1525 bezegelde Jan de Bakker, pastoor van Woerden, zijn geloof met de vuurdood. Toch wist Rome's geweld de voortgang der hervorming in deze landen niet te keren. Dit vond mede zijn oorzaak in de moeilijkheden, waarin Karei V gedurig gewikkeld was. Zijn oorlogen met Frankrijk hielden hem lange tijd de handen gebonden. Mees de Bruijne, 12 jaar.

Juist Mees, het is goed dat wij elk jaar weer stilstaan bij hetgeen in het verleden geschied is in de Kerk. Wij mogen nooit vergeten, dat velen hun leven gegeven hebben voor hun geloof. Laten wc thuis en op onze verenigingen ons maar veel verdiepen in deze geschiedenissen. Bedankt voor dit verhaal, dat ik zo goed gebruiken kon. Ik heb er nog een en dat sluit hier mooi op aan. Het heet:

WENDELMOET VAN MONNIKENDAM

't Is in het jaar 1527. In een donkere vunzige cel in Den Haag zit een vrouw. Door een klein getralied venster valt een weinig daglicht. In c-en hoek op de grond ligt een bos stro, die een nare lucht verspreid, 't Is er koud en vochtig. Toch is de vrouw in deze cel geen misdadigster, ook geen inwoonster uit Den Haag, doch een weduwe uit Monnikendam. Ze is beschuldigd van ketterij en nu zullen ze in Den Haag haar wel eens onderzoeken. Spoedig komt aan het licht dat ze over veel dingen heel anders denkt en spreekt dan de roomse kerk

leert. Geregeld komen monniken haar cel binnen, die denken een gemakkelijke overwinning te behalen. Maar ze vergissen zich. Ondanks urenlange ondervragingen blijft deze vrouw standvastig en trouw aan haar geloof. Op een vraag hoe ze over het sacrament van het heilig avondmaal denkt antwoordt ze zonder aarzeling: Ik geloof dat het brood en wijn blijft, maar als gij het voor uw god wilt houden, dan zeg ik u, dat het uw duivel is. Ze is niet bevreesd voor de giftige blikken, die ze op haar werpen na dit antwoord. Eens komt een vrouw haar bezoeken, die ook door de roomse kwelgeesten gestuurd is. Deze vrouw praat heel vriendelijk en overredend met haar. Zwijg toch en spreek er niet met anderen over, raadt zij Wendelmoet aan, geloof voor uzelf, wat ge wilt, ge weet, dat het nu eenmaal niet mag. Hoe, spreekt de gevangene, zal ik ook mijn medemens niet waarschuwen voor het gevaar van Rome's dwaalleer. Onverrichterzake verlaat de bezoekster haar weer. Deze vrouw kan en wil niet zwijgen nu door Gods genade haar ogen geopend zijn voor het dodelijk gevaar van de roomse kerk. Als de monniken horen, dat ze ook niet zwijgen wil vergrimmen ze op Wendelmoet, nu zal ze sterven. Op 20' november 1527 maakt ze haar laatste gang, naar de brandstapel. Een monnik loopt naast haar en houdt haar een kruisbeeld voor. Hij lacht vals en blijft haar hinderen op haar laatste gang. Zelfs op haar tocht naar de dood laat men haar niet met rust. De beul ergert zich aan de monnik en zegt tegen Wendelmoet: Moeder, blijft bij God en laat u niet van Hem aftrekken. Zelfs die wrede beul heeft nog medelijden met haar. Spoedig daarna staat zij op de brandstapel. Om haar hals wordt een koord gelegd, dat straks door de beul aangedraaid zal worden. Op haar borst hangt een zakje buskruit. Rome kent geen medelijden, met niemand. Als de brandstapel brandt doet de beul zijn werk. Wendelmoet sluit haar ogen en haar ziel wordt gedragen in Abrahams schoot. Daar heeft zij de kroon der overwinning ontvangen. Ook zij bleef getrouw tot in de dood.

Jan van 't Hul - 9 jaar - EMen.

Ook Jan bedankt voor je keurige opstel. Ik had het wel een poosje in mijn bezit en je ziet dat het nu van pas komt.

ONZE PUZZEL.

En hebben jullie je best gedaan op de eerste tien spreekwoorden. Deze had je me toe moeten sturen:

1. Iemand de kroon van het hoofd nemen.

2. Die een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in.

3. Zijn licht niet onder de korenmaat zetten.

4. De lier aan de wilgen hangen.

5. .Laat uw linkerhand niet weten wat uw rechterhand doet.

6. Iets met de mantel der liefde bedekken.

7. Zo oud als Methusalem.

8. Oog om oog en tand om tand.

9. De splinter in eens anders oog wel

zien maar niet de balk in zijn ogen. 10. Door het oog van een naald kruipen.

Hier komt dan de nieuwe opgave. Weer tien teksten waar een spreekwoord of gezegde valt af te leiden.

11. Lev. 19 : 14 12. Jes. 3 : 14 13. Rom. 2 : 11 14. Marc. 4 : 8 15. Spr. 25 : 11 IG. Matth. 7 : 17-20 17. Spr. 27 : 10 18. Ps. 26 : 6 19. Matth. 12 : 34 20. 1 Kon. 18 : 21

De volgende woorden moeten gebruikt worden:

aan - aanstoot - aanstoots - aanzien - aarde - appelen - beter - boom - buur - dan - de - de - de - des - des - een een - een - gedachten - geven - goede - goede - gouden - handen - hart - het - hinken - in - in - is - kent - men - mond onschuld - op - op - over - persoons - schalen - steen - twee - val - vallen - van verre - vriend - vruchten - vloeit - van waar - wassen - zilveren - zonde - zijn. Ik heb gemerkt dat er enkele nieuwelingen bijgekomen zijn. Welkom hoor en nu maar trouw je oplossingen inzenden. De tien nieuwe spreekwoorden wil ik graag voor 4 november in mijn bezit hebben. En dan is nu onze ruimte weer vol. Allen hartelijk gegroet en tot over veertien dagen.

Ten Anker weg 21 - Tholen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen