Wij en de cultuur

5

CULTUURCRISIS?

Vele geleerden zijn het erover eens, dat wij heden ten dage ons bevinden in een cultuurcrisis.

Een zekere Dr. Eucken noemt drie cultuurperioden, die in onze westerse gezichtskring vallen: de esthetische van dc Griekse oudheid, ethische van het Christendom en de dynamische van de nieuwere tijd.

Hij acht de ethische cultuurperiode van het Christendom voorbij. Hij meent, dat de Christelijke levensbeschouwing niet meer kan voldoen aan de behoeften van de nieuwere tijd. De vraag is nu: zal het Christelijk ideaal weer tot nieuw komen en nieuw leven wekken? leven

Dr. VAN NIFTRIK

Prof. van Niftrik geeft een andere indeling. De ontwikkeling van het menselijk geslacht verloopt in drie cultuurkringen. De eerste cultuurkring was de magische (middeleeuwen). De mensheid begint te leven in een wereld bepaald door droom en bewustzijn. Het is de cultuurkring van het sprookje.

De tweede cultuurkring zouden we kunnen noemen de rationele. Het is de puberteitsleeftijd van het menselijk geslacht (begint bij de Renaissance). Het kritisch vermogen ontwaakt. In de 18de eeuw vinden we wel het toppunt. Nu zijn we in een crisis geraakt, de rationele cultuurkring is voorbij. De oppervlakte van het leven (de verschijnselen) zijn bekend geworden.

nu gaan afsteken naar de diepte en gaan zoeken naar de Levensbron.

Een onmenselijk bestaan is het blijven steken in het uiterlijk, want zodoende verdwijnt de diepte van het leven. Vele mensen hebben geen hogere aspiraties, dan ijskasten, T.V.-toestellen e.a.

De vraag dringt zich op, waardoor wordt nu deze tijd gekenmerkt?

KENMERKEN VAN DE HUIDIGE CULTUURSITUATIE

1. Verslapping van het wilsleven, die (ie mens alle zelfbeheersing schijnt te ontroven.

Wil men voorbeelden zien, dan lelie men op de onbeheerstheid in het verkeer, op het niet kunnen beteugelen der techniek, ontbreken van huwelijkstrouw enz.

2. De wetenschap wordt steeds meer gespecialiseerd. Iedere geleerde kont meestal slechts het eigen terrein van het vak. Universele geleerden komen bijna niet meer voor. Een professor is een man, die veel weet van weinig. Deze specialisering zet zich op allerlei terreinen voort. Heel wat voortbrengselen van de moderne kunst lijken slechts genietbaar voor ingewijden, die de geheimtaal verstaan. Hierdoor valt voor velen een belangrijk stuk levensverheffing weg.

3. De bezetenheid der techniek dreigt onze wil en persoonlijkheid te verbrijzelen, ons onze bezinning te ontnemen en onze levenslust drijft ons aan tot een waanzinnige doch onmogelijke vlucht. De onmogelijkheid van deze vlucht werpt ons terug op het genot van het ogenblik, zonder denken, onbeheerst.

4. Grote verering van de techniek. In Duitsland schreef Oswald Spengler: , .De techniek is eeuwig en onvergankelijk als God de Vader, zij verlost de mensheid als de Zoon, zij verlicht ons als de Heilige Geest."

We vinden in Rusland een verwante verering van cle techniek, zij het verbonden met de communistische ideologie. De pneumatische hamers dreunen in hun fabrieken, die de kathedralen zijn van het Rode Imperium.

5. De mens vertoont een tendenz naar het nihilisme. Op de bodem van het hart ligt het ongeloof aan de goddelijkheid en het bindend gezag van enige macht. Waar dit ongeloof doorbreekt, wordt het leven tot een geestelijke woestijn.

6. De mens lijdt aan een groot verlies van persoonlijkheid door de massaficatie.

Met massaficatie wordt bedoeld het proces, waarin de enkeling ondergaat in het geheel. Waarin de mens niet meer als mens wordt gezien en erkend, maar louter en alleen een nummer is. Waarbij de mens het zelfstandig denken verboden is. Waarin de mens, het individu, zijn persoonlijkheid verliest en kudde-dier wordt. De massaficatie houdt het leven van de moderne mens in haar kille greep. Zijn gevoel van vereenzaming wordt steeds groter.

7. De mens wordt gekenmerkt door het negeren van de dood. In Amerika is een aparte maatschappij opgericht, die zich bezig houdt met het aankleden van doden. Prachtige kransen en bloemstukken sieren de dodenakker? . Het zijn allemaal tekenen van de negatie van de dood.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen