GRAAF JAN VAN NASSAU

II

Hoewel zijn hart naar den Dillenburg uitging, verwaarloosde hij de hem opgelegde taak niet. Met alles wat in zijn macht lag, maar ook onder biddend opzien tot de Heere der Iieeren trachtte de nieuwe stadhouder de maatschappelijke en geestelijke belangen van zijn onderdanen te behartigen. Alleen de roomsen hadden niets van hem te verwachten. En het is Jan de Oude, zoals de Graaf van Nassau ook wel werd genoemd, geweest die het initiatief nam tot het sluiten van de Unie van Utrecht. Eerst moet nog worden opgemerkt, dat graaf Jan het niet in alles met prins Willem eens was. Hij kon zich helemaal niet verenigen met de voorliefde van zijn broer voor Frankrijk. Ook was er verschil van opvatting over de godsdienst. Jan was beslist tegen de verdraagzaamheid van Willem.

„De geest van de Gentse Calvinisten woonde ook in Jan van Nassau", schrijft de geschiedschrijver. Daarom was er verzet bij de Staten van Gelderland om zich bij de Unie aan te sluiten. Gelderland vreesde voor het overwicht van Holland en Zeeland en de oude Gelderse adel was bang zijn invloed te verliezen. Toch heeft graaf Jan sukses gehad, want op de 23e januari 1579 werd de Unie van Utrecht gesloten.

Ondanks alles voelde Jan van Nassau zich niet thuis in de Nederlanden. Toen dan ook de graaf van Anjou in het land verscheen om uiteindelijk de leiding op zich te nemen, verscheen er van zijn hand een uitvoerig schrijven waarin hij alle voor-en vooral de nadelen van de komst van Anjou met grote scherpte schetste. Het slagen van de onderhandelingen met Anjou hadden zijn vertrek uit de Nederlanden verhaast. Dit was een van de oorzaken, er waren nog andere. In de zomer van 1580 was zijn gemalin, Elisabeth van Leuchtenberg op den Dillenburg overleden.

Nu was het kasteel en het graafschap Nassau zonder leiding, want zijn moeder Juliana van Stolberg was te oud om alles naar wens te kunnen besturen. Familieleden en vrienden boden graaf Jan aan om tijdens zijn afwezigheid één of meer van zijn tien kinderen te verzorgen. Vele brieven werden hierover gewisseld tussen de graaf en dr Schwartz, die de zaken op den Dillenburg regelde. Een groot gedeelte van de kinderen werd bij familie ondergebracht. Grote veranderingen lagen echter in het verschiet. Graaf Jan begreep dat hij zonder gemalin zijn kinderen nooit zou kunnen opvoeden. Hij besloot Cunigonde van de Palts ten huwelijk te vragen. Dr Schwarts moest alles voor hem in orde maken. Cunigonde stemde toe om met de graaf van Nassau te huwen. Zodra de graaf naar den Dillenburg kon komen zou het huwelijk plaats vinden. Nog betrekkelijk onverwachts besloot graaf Jan naar huis terug te keren. Het verraad van Rennenberg, zijn vroegere vriend en de openlijke overgang van zijn zwager, de graaf van den Berg naar de Spanjaarden waren teveel voor hem. Hij verliet de Nederlanden en keerde huistoe.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen