De zwarte kousen van Calvijn — Spotartikel in Panorama over „zware" bevolkingsgroep

RONDKIJK

Per post — van wie is mij onbekend — kreeg uw rondkijker „Panorama" toegestuurd. Bij het openslaan vond ik er een artikel in, roodomlijnd dat het mijn aandacht zou trekken, met het opschrift „de zwarte kousen van Calvijn." Het betrof een satire op wat men noemt de „zware" bevolkingsgroep in ons land, die volgens de schrijver Henk de Mari, 200.000 mensen omvat.

„Tweehonderdduizend Nederlanders vormen anno 1965 een van de merkwaardigste groepen Christenen ter wereld" zo begint het artikel. En hij vervolgt dan: „Hoewel naar buiten geenszins een eenheid — ze vinden geestelijk onderdak bij tenminste zeven verschillende kerkgenootschappen — heeft deze godsdienstige minderheid door zijn onverzettelijkheid en gestrengheid grote invloed gehad op het Nederlandse volkskarakter. Hun modekleur is zwart, hun zondebesef groot. Het zijn de mensen die op zondag nauwelijks durven wandelen en nooit naar de televisie kijken. Mensen die niet dansen en wèl kwartetten. Ijverige medeburgers, die de vijfdaagse werkweek onbijbels vinden. Ze omschrijven allen hun religie als gereformeerd, doch niets willen ze te maken hebben met de veel grotere Gereformeerde Kerken in Nederland, die ze van ontrouw aan de Reformatie beschuldigen. Ze behoren tot een groep die soms wereldnieuws wordt (Staphorst, Elburg) op een wat wrange manier."

Ik ga het artikel niet in zijn geheel overschrijven, de lezer voelt uit het bovenstaande er de strekking wel van. Er wordt van alles bijeengeraapt: kerkelijke verdeeldheid, antipapisme, ontsporingen van predikanten, het is kort gezegd een groep, die zowat overal tegen is. Tegen verzekering, tegen kort haar van meisjes en vrouwen, tegen dansen, toneel, kaartspel, televisie en ga zo maar door. Overal tegen! Die Henk de Mari heeft er voor een groot deel nog gelijk in ook. Al is het alleen maar dat hij zegt dat deze groep een grote invloed gehad heeft op ons volkskarakter. Daar gaat dus blijkbaar van dat soort mensen wel wat uit. Het is alleen jammer clat de invloed van Calvijn's leer in ons land meer en meer taant. Bij het stipuleren van de hoedanigheden van de bedoelde volksgroep heeft de schrijver blijkbaar aan Calvijn gedacht, hoewel er tussen Calvijn en zwarte kousen geen verband is te vinden. Had hij het bij het bovengenoemde gelaten, goed, maar je moet het voor de lezers toch een beetje smeuïg maken! En dan komt hij met een satire over dominees en hun uitspraken, die, als je het uw rondkijker vraagt, zonder meer uit zijn duim gezogen zijn. Hier volgen uit de pot-pourri een paar voorbeelden.

Dat men tegen maatschappelijk werk is, wordt van

de preekstoel gemotiveerd met: „Rotte mensen blijven rot, evenals rotte appels. De I-Ieere wil het 20."

En dan over het bruidstoilet: „Geen enkele zware domine zal een bruidje in het wit trouwen."

Tegen een goochelaar, die een school in Zeeland had bezocht laat hij de dominé in het gebed fulmineren: „O Heere, er is een duivelskunstenaar op de schooi geweest. Vernietig hem met uw wrake!"

Op het eiland Tholen is volgens hem op de kansel felle agitatie „tegen alle preventieve geneeskunde, tegen doorlichtingen, tegen fluoridering van drinkwater, tegen prenetale hulp." Het mooiste komt nog: Te Haarlem moest een theologisch student van de Geref. Gemeente op last van de kerkcraad zijn baard laten afscheren.... Nooit van gehoord, maar het komt op een sensatieleugen niet dun. Het publiek slikt het wel.

Zo stelt deze scribent in Panorama 200.000 Nederlanders — in het getal is hij ook mis — in een bespottelijk daglicht. Hij tekent ze als een apart soort mensen, dat eigenlijk niet meer in onze samenleving thuishoort.

Nieuws is het niet. De Bijbel tekent ze ons al van het begin der schepping af. Neem maar Noach, wat wil die dwaas met zijn ark, dat de wereld door water zal vergaan? Maar de spotters kwamen in de zondvloed om. Micha, de zoon van Jimla stond tegenover 409 leugenprofeten, dat was een zwartkijker, daar moest je niet naar luisteren, hij profeteert altijd kwaad! In ieder boek van de Bijbel, Oud-en Nieuw-Testamentisch worden ze ons beschreven.

De apostel Paulus had er ervaring van, hij schreef aan de Corinthiërs „wij zijn geworden als uitvaagsels der wereld en aller afschrapsel tot nu toe. Hij droeg er zelfs de littekenen des Hoeren Jezus in zijn lichaam van om.

Nu zijn het nog maar schimpscheuten in een tijdschrift, wat hebben de martelaren niet moeten lijden om de Naam en de zaak des Heeren? Maar 't was hun een eer, met vreugde beklommen zij soms de schavotten en brandstapels. „Wij loven U o God, wij prijzen uwen Naam." Zij wisten dat het lijden dezes tegenwoordigen tijds niet was te waarderen tegen de heerlijkheid die hen zou geopenbaard worden. En hun Heere en Heiland, wiens lijden en sterven wij deze dagen overdenken? Gespot, gehoond, Zijn ganss leven lang; een doornenkroon, de vloekdood des kruises. En een dienstknecht is niet meer dan zijn heer.

Als dat voor ons beleving wordt zullen we het schimpen zoals in Panorama gering achten. Dat doet geen zeer. Dan zal het ons een eer zijn te behoren tot de secte die overal tegengesproken wordt.

Laten wij er erg in hebben dat het er niet beter op zal worden maar wel erger. Dat is ons voorzegd. Satan en zijn trawanten zullen er alles op blijven zetten om de Kerk des Heeren te benauwen, als het kon te vernietigen. Maar de poorten der hel zullen haar niet overweldigen.

Rondkijker.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen