Van en over Kohlbrügge.

W. A. Hoek: „H. F. Kohlbrügge. De onheilige heilige". Carillon-reeks nr. 28. Uitgave van Uitgeverij W. ten HaveN.V., Amsterdam, 1964.159 blz., ƒ 1, 95.

Een bloemlezing uit Kohlbrugge's geschriften, met een inleiding en nabetrachting, en dat dan bovendien in pocketvorm, is wel aantrekkelijk. Niet dat de pocketvorm bepaald de meest gewenste vorm van uitgaaf is, maar men bereikt er velen mee. Kohlbrügge is het waard om velen te bereiken. Hij is nog veel te veel, ook onder ons, een naam!

We zouden kunnen zeggen dat dit boekje

uitmunt door eenzijdigheid. De samensteller van dit deeltje uit de Carillon-reeks wilde eigenlijk alleen iets zeggen van wat Kohl'brugge voor hem, voor zijn persoonlijk leven, is geweest. Geen uitvoerige beschrijving dus van leven en gedachten van beschrevene! De bloemlezing geeft geen volledig beeld: wie in Kohlbrugge belezen is, aldus de samensteller, zal in deze bloemlezing het een en ander, veel zelfs, missen. We heibben hier intussen vrede mee: de citaten zijn zeer goed gekozen, en ze geven samen toch een aardig beeld. Een beeld van Kohlbrugge zoals hij was: Kohlbrugge, de zieleherder, Kohlbrugge, de niet-hegrepene!

De teksten zijn, zoals ze hier staan, niet in hun oorspronkelijke vorm. Taalkundig zijn ze aangepast, niet enkel in de spelling, maar ook in de zinsbouw, aan het hedendaags gebruik. Tegen dergelijk modernizeren zijn bezwaren in te brengen. Was het hier beslist gewerkt? De taal van Kohlbrugge staat nog niet zo ver van ons af. Een aantal drukfouten in deze teksten hadden wij, we mogen dat wel zeggen, niet verwacht. Heeft een emeritus voor het verbeteren hiervan geen. tijd?

Het inleidende gedeelte geeft in zijn beknoptheid een uitstekend beeld van Kohlbrugge. Alleen, op bladzij zeventien zuigt schrijver kennelijk iets uit zijn duim. „Het kleine Zoutelande" was in 1865 volgens hem „nog louter vissersdorp". Maar Zoutelande zonder haven, is toch nooit een vissersdorp geweest? Het wreekt zich, als men zonder kennis van 't verleden van een streek hierover toch iets schrijft! In het „Nawoord" — wat een lelijk woord toch! — wordt door samensteller aangegeven waarin hij afwijzend tegenover Kohlbrugge moet staan. Met name Kohl-' brugge's beschouwing van de Schrift is voor hem onaanvaardbaar. Wij gaan hierin met schrijver absoluut niet mee!

Twee bibliografietjes — een keuze uit de werken van beschrevene, een keuze uit de werken over hem — besluiten, met een aantal „Noten", dit uiteindelijk toch sympatieke boek. Het opvallend mooie omslag, met portret van Kohlbrugge, verdient tenslotte een biezonder woord van lof!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen