De Magister meesterlijk getekend.

Melanchton, Luthers naaste medewerker, is ongetwijfeld vele lezers van ons blad van naam bekend. Het is echter wel niet te gewaagd om aan te nemen dat hij voor de meesten ook niet meer is dan een naam. Wat weet de doorsneebelangstellende van hem? Bij het onderwijs komt hij gewoonlijk veel te weinig in het licht: Luthers brede schaduw valt daar bijna automatisch over hem, en op verenigingen komt hij er meestal niet beter af: over Luther zijn in onze taal in onze tijd een aantal goede populaire werken op de markt gekomen, Melanchton evenwel kreeg pas met het verschijnen van het boek dat hier besproken wordt het werk waarop hij recht had in ons land.

In 1960 — een herdenkingsjaar: Melanchton stierf in 1560 — werd over hem een serie lezingen gehouden voor de radio door iemand die daartoe wel zeer bevoegd was, namelijk professor Kooiman. Reeds spoedig daarna wist de boekhandel te melden dat die lezingen in boekvorm zouden gaan verschijnen; een heugelijk bericht voor hen die deze lezingen beluisterd hadden, én voor hen die hiertoe niet in de gelegenheid waren geweest. Wat echter steeds maar niet verscheen, was juist dit boek, waarnaar door velen met verlangen uitgezien werd. Menigeen begon zich af te vragen of het nog wel komen zou. Tot het onlangs toch nog onverwacht verscheen.

Evenals zijn populaire werken over Luther is ook dit geschrift van Kooiman een model: al wat van belang is wordt hier overzichtelijk gegeven, het boek is echter niet met namen en met feiten volgepropt. Niet alleen Melanchtons leven wordt er prettig leesbaar in beschreven, ook zijn werk komt, hoewel niet afzonderlijk besproken, hier volkomen tot zijn recht. En Kooiman is geen loftrompetter zonder enige kritiek: hij wijst terdege op de zwakke plekken. Waar tegenover staat dat hij ook het beminnelijke in Melanchton zeer verantwoord onderstreept. Handig weet hij allerlei biezonderheidjes daar te pas te brengen waar ze het als illustratie doen. Men zie bijvoorbeeld wat hij zegt over de boekerij van Reuchlin, die uiteindelijk Melanchton toch ontging. Precies gezegd: het boek verraadt in zijn geheel de meester, die de stof beheerst!

Natuurlijk valt er hier of daar wel eens iets op of aan te merken, maar toch is dat in dit geval maar uiterst weinig. Wij zijn niet zo geestdriftig wat betreft de Lutherfilm als schrijver. De sociale opvattingen van Melanchton wijst hij onzes inziens te gemakkelijk — op bladzij 87 — als verouderd af. Zijn oordeel had hier wat genuanceerder niet in zijn geheel afwijzend moeten zijn!

Het boek is ruim en goed geïllustreerd: fraaie, goedgekozen illustraties op afzonderlijke bladen, én vele mooie prenten in de tekst. Op de schutbladen van voren en van achteren zijn oude platen van de steden Wittenberg en Augsburg afgedrukt. Bovendien is nog een goed portret in kleuren van Melanchton als biezondere attraktie op de voorkant van de band geplakt! Ook op de korrektie kan opvallend weinig worden aangemerkt. Wij troffen in het hele werk vrijwel geen drukfout aan. De „Inhoud" noemt als bladzij met de „Lijst van Illustraties" 171. Die lijst staat echter op de laatste bladzij die genummerd is, op bladzij 170!

Over Luthers trouwe vriend, de sympatieke mens Melanchton, zijn de laatste jaren in het buitenland — met name uiteraard in Duitsland — enkele voortreffelijke publikaties uitgekomen. Wij denken hier met dankbaarheid aan die van Stupperich. Het is verheugend dat daarnaast nu een uitstekend werk in 't Nederlands geplaatst kan worden. Men kope en men leze dit!

J. Kwtkkeboom.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen