Een allereerste inleiding in de geschreven bronnen.

De heer Brouwer, oud-chef van de leeszaal van het Algemeen Rijksarchief te 's-Gravenhage, geniet bij de historici in Nederland een zekere bekendheid door een tweetal publikaties. Bijna twintig jaar geleden publiceerde hij een fraaie atlas voor de Nederlandse paleografie, die weldra uitverkocht was en ook nu nog zeer gezocht is, en iets eerder gaf hij een „Beknopte Handleiding tot de kennis van het Nederlandsche Oude Schrift" uit, en wel als nummer 9 van de „Bibliotheek voor Geslacht-en Wapenkunde", onder redaktie van C. Pama en verschenen bij de N.V. Uitgeversmaatschappij A. Rutgers in het oude stadje Naarden. Dit laatste boekje, in eblong-formaat, vond als een eerste inleiding in dc geheimen van het oude scihrift en tevens als een blijvend hulpmiddel voor ieder die zich weieens in archiefpapieren gaat verdiepen — om welke reden ook — terecht biezonder veel waardering. Tenslotte was het echter uitverkocht, en menig onderzoeker heeft vergeefs getracht — en dat gedurende een aantal jaren — alsnog een eksemplaarije ervan te bemachtigen.

Hoewel de schrijver daarvan absoluut geen melding maakt — integendeel, het „Voorbericht", op mei 1963 gedateerd, doet het zo voorkomen alsof het nieuwe boekje pas onlangs werd saamgesteld — is het werkje dat wij hier bespreken een maar iets gewijzigde en hier en daar wat aangevulde herdruk der „Beknopte Handleiding". De reden waarom schrijver dit niet heeft vermeld, valt wel te gissen, al is ze dan ook weinig acceptabel. Brouwer hoeft zich werkelijk voor deze voor beginners op 't gebied van het historisch onderzoek aantrekkelijke publikatie uit de oorlogsjaren niet te schamen. In elk geval, we mogen blij zijn dat nu door een herdruk — ook al wordt dit feit gecamoufleerd — dit goede boekje weer is te verkrijgen. Het zal ook in de nieuwe uitgave voor velen iets onmisbaars zijn!

Wat biedt dit werkje eigenlijk? Bedoeld als handleiding die belangstellenden de eerste moeilijkheden in verband met onderzoek op het gebied der genealGgie helpt overwinnen, vertelt het een en ander over 't oude schrift, geeft een overzicht van archivalia die van belang zijn voor dit onderzoek, bespreekt de overige bronnen, de repertoria en de diverse instellingen die de onderzoeker niet verzuimen moet te raadplegen, zegt ook het nodige over de wijze waarop dit geschieden kan, verstrekt ten overvloede nog een wijze raad betreffende het aanvangen van 't onderzoek, en geeft tenslotte lijsten van de lettertypen uit de zestiende en zeventiende eeuw, alsmede van de meest gebruikte afkortingen, zowel in het Latijn als in het Nederlands. Dit alles zo eenvoudig mogelijk, als goede informatie voor wie voor het eerst zich hiermee bezig houdt. Het laatste stuk van 't boekje vormt een kleine atlas voor de paleografie: vierentwintig goede reprodukties, van stukken zoals men meest tegenkomt bij stamboomonderzoek, met telkens op de bladzij tegenover de transkriptie, geven de beginner ruimschoots de gelegenheid om zich te oefenen in 't lezen van oud schrift!

Het beek — ook thans weer in oblong-formaat — is iets royaler en veel fraaier uitgegeven dan de eerste druk. Deze kwam in een papieren bandje uit, de nieuwe uitgave verschijnt in een verzorgde, linnen band. Een enkel drukfoutje zal elke lezer zelf

gemakkelijk herstellen. „Collecte", bij nummer XV, bladzij 31, is natuurlijk een vergissing voor „collectie". Op bladzij 60 moet het nummer IX zijn in plaats van IV. Bij de transkriptie die op bladzij 87 staat, is „495" vergeten. Dit zijn kleinigheden. Té slordig echter is de weergave op bladzij 89. De aantekening die met een „N.B." aanvangt, is hier bij vergissing twee keer afgedrukt, het jaartal 1695 is weggelaten, én bij de tweede inschrijving is „een" vergeten. Drie fouten in een stukje dat niet groter is, is echt te veel! De veel te lange zin die op het eind van bladzij 21 staat, bevat een wonderlijke stijlfout: het onderwerp, aan het begin, is meervoud, de persoonsvorm, aan het einde, enkelvoud: „overheidscolleges, , dat .... vergaderde": onmogelijk!

„Geschreven verleden" werd gedrukt in een beperkte oplaag. Wie belang heeft bij dit boekje of belangstelling ervoor, verzuime niet het aanstonds aan te schaffen. Naar een eksemplaartje van de eerste druk is door bepaalde mensen jarenlang, zoals gezegd, vergeefs gezocht. De nieuwe druk is uiteraard wat duurder, maar hij is zijn geld ten volle waard!

J. Kwekkeboom.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen