Opnieuw een hap of wat van Holland.

Het eerste deeltje van „Holland in vroeger tijd", de door Postma bewerkte herdruk van de „Hedendaagsche Historie of Tegenwoordige Staat van Holland" die in het midden van de achttiende eeuw door Tirion in Amsterdam werd uitgegeven, is besproken in nummer 19 van de vorige jaargang van ons blad. De serie zal kompleet zijn in vijf deeltjes, waarvan intussen ook het tweede en het derde in het licht gekomen zijn.

De opzet van de beide nieuwe deeltjes is gelijk aan die van 't eerste: een aardig samenraapseltje van wetenswaardigheden over steden, dorpen enzovoort in Holland van een eeuw of twee geleden. Ook hier weer vindt men allerlei omtrent bestuur, gebouwen, godsdienst, onderwijs, liefdadigheidsinstellingen, beroemde burgers, aantal inwoners en vormen van bedrijvigheid in de beschreven plaatsen: genoeglijke lektuur, vooral voor wie de plaatsen kent.

Deel II gaat over Amsterdam — waarbij vooral bij het stadhuis, de vele kerken en de talrijke gestichten voor liefdadigheid langdurig stilgestaan wordt, Gouda — waar in het biezonder op de kerkeglazen wordt gewezen, Rotterdam — dat minder dan de stad verdiende wordt beschreven, bij gebrek aan een uitvoerige, nauwkeurige beschrijving van die plaats; Gorcum en Schiedam — waar vele vrouwen zijn veroordeeld wegens toverij, Schoonhoven en Den Briel — hier krijgt 1572 het volle pond, Alkmaar — met zijn vele hofjes en zijn kaasmarkt en zijn waardevolle stedelijke boekerij, en Hoorn — waar men „te boon ging" in verband met het verkiezen van de burgemeesters en de schepenen, Enkhuizen en Edam, Monnikendam en Medemblik en eindelijk nog Purmerend.

Deel III begint met 's-Gravenhage — waar men rondgeleid wordt door de talrijke gebouwen en vergaderzalen der verschillende bestuursinstanties — en Haag-Ambacht, gaat met Rijnland verder — 't Haarlemmermeer wordt daar ook bij gerekend, wat aanleiding tot aardige uiteenzettingen is betreffende problemen en ontwerpen in verband met droogmaking hiervan, geeft daarna een reeks beschrijvinkjes van dorpen en van heerlijkheden daar, met veel gegevens over ambachten die er beoefend werden, en eindigt met de steden, dorpen, enzovoort in Delfland. In beide delen wordt ook weer het nodige gezegd van de bestuurskolleges over grotere gebieden en beide boekjes zijn weer mooi geïllustreerd met plattegronden en met stadsgezichten. Als geheel zijn deze werkjes voor bepaalde lezers dus weer zeer aantrekkelijk.

Het aantal drukfouten is kleiner dan in 't eerste deel, maar onberispelijk kan men de tekst nog steeds niet noemen. Af en toe ontmoet men drukfouten die heel gemakkelijk zijn te verbeteren. Ook zijn er nog wel kleine ongerechtigheden in de stijl. Al te gek is dat er in het derde deel — bladzij 431, regel 3 tot 5 — een dam vermeld wordt „die door de graaf van Holland in het midden van de 12e eeuw aldaar heeft laten opwerpen". Een zo opvallende kontaminatie hoort bij grondige korrektie te zijn weggewerkt. Wonderlijk inkonsekwent is dat de overwinnaar van het scheepsgevecht dat plaats had op de Zuiderzee in 1573 — deel II, bladzij 321 en de volgende — eerst „Kornelis Dirksz". is en dan „Cornelis Dirksz". Enzovoort.

Twee soorten lezers in of uit het tegenwoordige Noord-Holland en Zuid-Holland zullen weer plezier beleven aan de beide nieuwe deeltjes: zij voor wie, hoewel ze zijn begiftigd met gevoel voor het historische, de oude uitgave te duur geworden is, en zij die, zonder dat ze zich tot stelselmatig bestuderen van iets zetten, belangstelling bezitten voor al wat merkwaardig is.

J. Kwekkeboom.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen